ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 107




                                               

Vahid, bölünməz Rusiya problemi

"Vahid, bölünməz Rusiya" - Paris Sülh Konfransında sülh danışıqlarının gedişatına təsir edən, yeni yaranmış bir çox dövlətlərin beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən tanınmasına mane olan əsas problem.

                                               

Baltalimanı sazişləri (1838-1846)

Baltalimanı sazişləri - Baltalimanında Avropa dövlətləri ilə Osmanlı imperiyası arasında imzalanan tisari sazişlərin ümumi adı. 1838-ci il 16 avqustda İngiltərə, 25 noyabrda Fransa, 1839-cu il 18 mayda Hanza şəhərləri, 2 sentyabrda Sardiniya kral ...

                                               

Banan respublikası

Banan respublikası beynəlxalq siyasətdə siyasi baxımdan qeyri-sabit,iqtisadi baxımdan bir və ya bir neçə əkinçilik məhsulunun istehsalından və ixracatından asılı və ümumiyyətlə korrupsiya,sui-istifadə ilə iç-içə kiçik bir seçmələr qrupu tərəfində ...

                                               

E-demokratiya

Elektron demokratiya - demokratik institutların inkişafı və möhkəmlənməsi üçün İKT-ni tətbiq etməklə, vətəndaşların, cəmiyyətin və dövlətin siyasi fəaliyyətində fəal iştirakını təmin etməyə yönəldilib. "Elektron demokratiya" elə demokratik siyasi ...

                                               

Liberal demokratiya

Liberal demokratiya, cəmiyyət tərəfindən qəbul görən hər cür siyasi görüşün bir dam altında uzlaşaraq ümumi mənada xalqın mənfəətləri üçün lazım olan hər cür istiqamətdə gedə bilən bir rəhbərlik siyasəti modelidir. Bu gün dünyada suveren olan və ...

                                               

Kulturkampf

"Kulturkampf" - kansler Otto fon Bismarkın başçılığı ilə Almaniya imperiyası hökumətinin Roma-Katolik kilsəsi üzərində nəzarəti bərqərar etmək uğrunda kəskin mübarizə dövrü. Bu termini ilk dəfə Prussiya dövlət xadimi və alim Rudolf Virxov 1873-cü ...

                                               

Tsağakronizm

Tsağakronizm - erməni xalqının dini, mənəvi və mədəni identikliklərinin yenidən canlandırılması üçün nəzərdə tutulmuş milliyətçi ideologiya. Tseğakron erməni dilində "irqin daşıyıcısı" deməkdir. Bu, "ənənəvi" erməninin dini və bioloji xarakterini ...

                                               

Aparat

Aparat – 1)cihaz, texniki qurğu, alət, tərtibat; 2)idarə orqanlarının məcmusu; 3)hər hansı təşkilatın və ya birliyin işçilərinin hamısı – bütün işçiləri: idarə, müəssisə və ya təşkilatın ifrat tərkibi; 4)tədqiqat üzrə əlavə məlumat; 5)hər hansı b ...

                                               

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Nazirlər Şurasının Sədri

1918 il mayın 28-də Azərbaycan Milli Şurası tərəfindən Azərbaycanın müstəqilliyi barədə İstiqlal bəyannaməsi elan edildikdən sonra, həmin bəyannamənin 6-cı maddəsinə əsasən, ölkədə Müəssislər Məclisi çağırılana qədər Milli Şura qarşısında məsul o ...

                                               

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyi

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyi - "ASAN xidmət" mərkəzlərinin vahid şəkildə idarə edilməsini təmin edir. Agentliyin vəzifəsi həmçinin xidmət mərkəzlərində fəaliyyət g ...

                                               

Bakı Apelyasiya Məhkəməsi

Bakı Apelyasiya Məhkəməsi - Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin rəhbərliyi və yaxından iştirakı ilə aparılmış məhkəmə hüquq islahatlarının ilkin nəticələrindən biri olaraq respublikamızda üçpilləli məhkəmə sistemi – birinci insta ...

                                               

Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsi

Dövlət avtomobil müfəttişliyi 1936-cı ildə keçmiş SSRİ-nin Xalq Komissarları Sovetinin qərarı ilə yaradılaraq, Daxili İşlər Xalq Komissarlığının tabeçiliyinə verilmişdir. Bundan əvvəl müfəttişliyin fəaliyyəti, avtomobil nəqliyyatı və şosse yollar ...

                                               

Nazirlər Kabineti (termin)

Nazirlər Şurası və ya Nazirlər Kabineti, baş nazirin və bütün nazirlərin demokratik dövlətlərdə bir araya gələrək, hökumətin siyasi fəaliyyət rejimini təyin etmələri və ümumi siyasətlərini təyin etmələri üçün bir komitədir. Nazirlər Şurasının qəb ...

                                               

Satınalmalar üzrə Dövlət Agentliyi (Azərbaycan)

Azərbaycan Respublikasının Satınalmalar üzrə Dövlət Agentliyi - 1997-ci il 16 may tarixində yaradılan və Azərbaycan Respublikasında dövlət vəsaitləri hesabına malların satın alınması sahəsində dövlət siyasətini həyata keçirən keçmiş mərkəzi icra ...

                                               

12 sentyabr hərbi çevrilişi

12 Sentyabr Hərbi Çerilişi və ya 1980 Qiyamı - Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin 12 Sentyabr 1980 günü əmri ilə içində reallaşdırdığı hərbi müdaxilə. 27 May 1960 çevrilişi və 12 Mart 1971 keçrilməsinin ardından Türkiyə cümhuriyyəti tarixində silahlı q ...

                                               

Çili hərbi çevrilişi (1973)

1973 Çili hərbi çevrilişi - 1973-cü il 11 sentyabr tarixində Çilidə baş vermiş hərbi çevriliş. Çevriliş nəticəsində Salvador Alyende hakimiyyətdən salınmış və Auqusto Pinoçetin rəhbərliyi altında hərbi xunta yaradılmışdır. Amerika Birləşmiş Ştatl ...

                                               

Pakistandakı dövlət çevrilişi (1958)

Pakistandakı dövlət çevrilişi - Pakistan Prezidenti İskəndər Mirzənin Pakistan Konstitusiyasını ləğv etdiyi və hərbi vəziyyət elan edildiyi və Oktyabrın 27-də, Mirzənin özü Pakistan Ordusunun Baş Komandanı General Ayub Khan tərəfindən devrildiyi ...

                                               

Putç

Putç və ya hərbi çevriliş - bir ölkədə silahlı qüvvələrin təmsilçilərinin silah gücü ilə ölkə idarəetməsini ələ keçirməsi. Adətən, hökümətin iqtisadi və sosial problemləri həll etməkdə aciz olduğu iddiası hərbi çevrilişin əsas səbəbi kimiqeyd edi ...

                                               

Türkiyədə dövlət çevrilişinə cəhd (2016)

Türkiyədə dövlət çevirlişinə cəhd - 2016-cı il 15 iyul tarixində İstanbul və Ankarada baş vermiş dövlət çevrilişi cəhdi. Çevrilişə cəhd edənlərin məqsədi Türkiyədə mövcud hakimiyyəti devirmək idi. Özünü Yurdda Sülh Konseyi adlandıran bir qrup Tür ...

                                               

Ekstremizm

Ekstremizm Ekstremizm latın sözü olub extremus-ən son hədd ən son metodlara maraq, ifratçı kimi tərcümə oluna bilər. Ekstremizm siyasi, dini, iqtisadi, irqi, hərbi və sair formalarda özünü göstərə bilir. Məsələn siyasi ekstremizm siyasətin ifrata ...

                                               

Üç tərzi siyasət

Yusuf Akçura üçüncü axımın çox yeni olduğunun, mövcud hökumətin bu görüşə isti yanaşmamasına görə çox yavaş inkişaf etdiyini yazır. İrqə söykənən millətçilik axını Osmanlıdan kənardakı türk xalqlarını da özündə ehtiva edirdi. Beləliklə, Yusuf Akç ...

                                               

Dövlət gəmisi

Dövlət gəmisi - "Dövlət" əsərinin VI kitabında Platon tərəfindən irəli sürülmüş metafora. Burada şəhər-dövlətin idarəetməsi gəminin idarəetməsinə oxşadılır. Nəticədə, gəminin kapitanı olmağa uyğun insanlar sadəcə mütləq qüvvəsi olmayan, yaxşılıq ...

                                               

Geosiyasət

Geosiyasət haqqında olan bütün nəzəriyyələr bu elmin əsas kateqoriyasını- məkan üzərində nəzarət kateqoriyasını formalaşdırır.Geosiyasət siyasi institutlar, ilk növbədə dövlətlər və dövlətlərin ittifaqı tərəfindən məkanın idarə olunmasının əsasla ...

                                               

Kiçik dövlət

Kiçik dövlət və ya kiçik hökumət - ictimai siyasətin və ya özəl sektorun müəyyən sahələrində minimal dövlət müdaxiləsinin olduğu iqtisadi və siyasi sistemi təsvir etmək üçün əsasən yeni sağ konservativlərin və libertarianlar tərəfindən istifadə e ...

                                               

Qarışıq iqtisadiyyat

Qarışıq iqtisadiyyat - iqtisadiyyatda, əksərən bazar iqtisadiyyatının variyasiyası. Qarışıq iqtisadiyyat özü-özlüyündə ictimaiyyətin sosial problemlərinin həlli istiqamətində bir sıra məxsusi tipoloji - liberal, sosial orientasiyalı və sosial-dem ...

                                               

Məhdud dövlət

Məhdud dövlət və ya məhdud hökumət - siyasi fəlsəfədə heç bir qüvvəyə malik olmayan dövlətin və ya hökumətin onun konstitusiyasında təsbit edilmiş qanunlarla gücləndirilməsi və ya məhdudlaşdırılmasını nəzərdə tutan fikir. Bu, liberalizm tarixində ...

                                               

Mülkiyyət

Mülkiyyət - münasibətlər sistemi, bütün iqtisadi sistemlərin əsası. Mülkiyyət əşya, predmetlərlə bağlı olsa da əşya, şey deyildir. O, insanlar arasında sosial-iqtisadi münasibətdir.

                                               

Reformizm

→ Bu maddə sosializmdə reformizm qavramı ilə əlaqəlidir. Reformizm ya da təkamülçü sosializm, mərhələli artan demokratik irəliləmənin cəmiyyətin təməl iqtisadi əlaqələrini və siyasi funtamentini dəyişdirəcəyini deyən ideologiya. Bu ideologiya Mar ...

                                               

Təşviqat

Təşviqat adı altında isə burada – psixi modelləşdirmənin ideoloji vasitələr istisna olmamaqla, dominant olaraq qeyri-ideoloji vasitələrlə realizəsi variantları nəzərdə tutulur. Buraya – müxtəlif sövdələşmələr, kompromislər, provakasiyalar, sifari ...

                                               

1995 Azərbaycanda dövlət çevrilişinə cəhd

1995-ci ildə Bakıda Hərbi çevriliş 1995 Azərbaycanda hərbi çevrilişə cəhd - 1995-ci ildə Xüsusi Təyinatlı Polis Dəstəsinin komandiri polkovnik Rövşən Cavadov rəhbərliyində Azərbaycan hərbçiləri tərəfindən edilən hərbi çevriliş cəhdidir. Məqsəd pr ...

                                               

Burkina-Faso hakimiyyət çevrilişi (2014)

Burkina-Faso hakimiyyət çevrilişi - Burkina-Fasonun VI prezidenti Blez Kompaorenin hakimiyyətdən salınması ilə nəticələnən hərbi çevriliş. Hadisələr 2014-cü ilin oktyabr ayından etibarən başlamış və Blez Kompaorenin hakimiyyət müddətini uzatmaq ü ...

                                               

Bakı Beynəlxalq Humanitar Forumu

Bakı Beynəlxalq Humanitar Forumu - bəşəriyyətdə maraq doğuran qlobal xarakterli məsələlərə dair geniş spektrli dialoqlar, fikir mübadilələri və müzakirələr aparmaq məqsədi ilə 2011-ci ildən keçirilən tədbirdir. Forum Azərbaycan Respublikasında ke ...

                                               

Bakı prosesi

Bakı Prosesi” Azərbaycan Respublikasının təşəbbüsü ilə 2008-ci ildə mədəniyyətlər və sivilizasiyalar arasında səmərəli və effektiv dialoqun qurulması məqsədilə irəli sürülmüşdür. Azərbaycanın belə bir qlobal hərəkatın təşəbbüskarı kimi çıxış etmə ...

                                               

Hərbi blokada

Hərbi blokada - hərbi əməliyyat, müəyyən obyektin, qoşun qrupunun, şəhərin və ya dövlətin təcrid olunması, mühasirəsi; qurudan, havadan və dənizdən onun ətraf aləmlə əlaqələrini kəsmək yolu ilə həyata keçirilir. Hərbi blokada blokadaya alınan qru ...

                                               

Mühasirə

Mühasirə - uzun müddət davam edən hərbi əməliyyat; daha çox şəhər, yaxud qalaların hərbi blokada formasıdır. Mühasirə zamanı mühasirə edilən obyekt mühasirə edənlər tərəfindən üzük qaşı kimi əhatəyə alınır. Azərbaycan ədəbiyyatında çox vaxt "müha ...

                                               

Anarxizm

Anarxizm könüllü qurumlara əsaslanan özünü idarə edən cəmiyyətləri müdafiə edən siyasi fəlsəfədir. Bunlar əsasən dövlətsiz cəmiyyətlər olaraq təsvir olunur, lakin bəzi müəlliflərə görə bu qurumlar iyerarxiya olmayan azad birliklərdir. Anarxizm dö ...

                                               

İrredentizm

İrredentizm - üzvlərinin, öz millətinin keçmişindən "itirilmiş" hesab etdiyi əraziləri, torpaq iddiası / bərpası və işğal etmək yolu ilə ölkəsinə qatmaq niyyəti güdən siyasi və ya xalq hərəkatıdır. Bəzi dövlətlər öz irredentist iddialarını konsti ...

                                               

Korporatizm

Korporatizm - ümumi maraqları əsasında kənd təsərrüfatı, əmək, hərbi, elmi və ya gildiya dərnəkləri kimi korporativ qruplar tərəfindən cəmiyyətin təşkilini müdafiə edən siyasi bir ideologiyadır. Buradakı fikir, hər bir qrup öz funksiyasını yerinə ...

                                               

Nasional Sosializm

Beynəlxalq arenada bu tip hərəkatlar və rejimlər adətən totalitar ağalığı və təcavüzkarlığı ilə fərqlənirlər. Nasional Sosializm alman cəmiyyətinin müəyyən hissəsini Birinci Dünya müharibəsinin nəticələrinə və ondan sonrakı dövrdəki böhranlı pros ...

                                               

Atatürk islahatları

Atatürk islahatları - Mustafa Kamal Atatürkün rəhbərliyi altında və Kamalizm ideologiyasına uyğun olaraq, yeni yaranmış Türkiyə Respublikasını sekulyar, müasir milli dövlətə çevirmək üçün siyasi, hüquqi, mədəni, sosial və iqtisadi siyasətdə edilə ...

                                               

Qay Semproni Qrakx

E.ə 123-cü il islahatları Qay Qrakxı Romanın ən populyar siyasətçisi etdilər. Onun nüfuzu o qədər yüksək idi ki, o asanlıqla e.ə 122-ci ildə yenə tribun oldu. Məhz onda o ən radikal qanunlardan birini, italiklərə Roma vətəndaşlığını verilməsi qan ...

                                               

Tiberi Semproni Qrakx

Tiberi Semproni Qrakx - məşhur Qədim Roma siyasi xadimi. Qədim Romada torpaq islahatların təşəbbüskarı olan iki qardaşdan biri. Qay Semproni Qrakxın böyük qardaşı.

                                               

Kosovo müharibəsi

Kosovo müharibəsi - fevral ayında Albaniyalı üsyançılar və Yuqoslaviya Federal Respublikası arasında baş verən silahlı qarşıdurmadır. Döyüş Kosovo və Metohija üçün müstəqillik əldə edən Kosovalı Albanların təşəbbüsü və hər iki tərəfdəki vətəndaşl ...

                                               

Qorinin işğalı

Qorinin işğalı - Qori və ətraf bölgələrinin Rusiya-Gürcüstan müharibəsi çərçivəsində Rusiya hərbi qüvvələri tərəfindən 13 avqust 2008-ci ildə başlayan və 22 avqust 2008-ci il tarixində rus birliklərinin şəhərdən çıxması ilə sona çatan hərbi işğal ...

                                               

Azərbaycan antikorrupsiya kampaniyası (2011)

2011-ci il Azərbaycanda antikorrupsiya kampaniyası - Azərbaycan Respublikasında korrupsiya və rüşvətxorluğun aradan qaldırılması istiqamətində və kökünün tamamilə kəsilməsi üçün həyata keçirilmiş tədbirlərin ən mühümü.

                                               

Çılpaq məmurlar

Çılpaq məmurlar - ailəsi ölkə hüdudlarından kənarda yaşayan, əmlakı da xaricdə yerləşən və ailə üzvlərinin adına qeydiyyata alınmış dövlət qulluqçularını bildirən Çin neologizmi. ÇXR İctimai Elmlər Akademiyasının qiymətləndirməsinə görə, çinli mə ...

                                               

Çirkli pulların yuyulması

Çirkli pulların yuyulması - qeyri-qanuni yolla əldə edilmiş maliyyə vəsaitlərinin "gizli iqtisadiyyat"dan rəsmi iqtisadiyyata keçirilməsi və onlardan sonrakı mərhələdə açıq şəkildə istifadə edilməsi. Prosesin rəsmi adı "cinayət yolu ilə əldə edil ...

                                               

Kleptokratiya

Kleptokratiya –" Oğruların hakimiyyəti” deməkdir. Öz şəxsi zənginliyini və siyasi gücünü artırmaq üçün öz ərazisinin insanları və təbii sərvətlərini istismar etmək səlahiyyətlərini istifadə edən korrupsiyalı liderlər ilə bir hökumətdir. Tipik ola ...

                                               

Qazaxıstanda korrupsiya

Qazaxıstanda korrupsiya öz növbəsində ölkənin siyasi və iqtisadi inkişafını əngəlləyən əsas problemlərdən biridir. 2004-cü ildə Transparency International təşkilatı Qazaxıstanı korrupsiyalaşmış ölkələr siyahısında 122-ci yerdə göstərmişdir. Qazax ...

                                               

Maraqların münaqişəsi

Maraqların münaqişəsi - insanın şəxsi marağının qərar qəbul etmə prosesinə təsir göstərə biləcəyi və beləliklə işçinin işəgötürən olduğu cəmiyyətin və ya şirkətin mənafelərinə zərər verə biləcəyi bir vəziyyət.