ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 108




                                               

Nepotizm

Nepotizm. Tarixi mənada - Roma Papalarının hakimiyyətlərini gücləndirmək məqsədi ilə gəlirli vəzifələrin, yüksək kilsə rütbələrinin və torpaqlarının öz yaxın qohumlarına paylanması.

                                               

Pambıq işi

Pambıq işi və ya özbək işi - Şərəf Rəşidovun rəhbərliyi altında olan Özbəkistan SSR-də və həmçinin SSRİ-n başqa yerlərində 70-ci illərin axırında və 80-ci illərində araşdırılan korrupsiya və iqtisadi sui-istifadələr ilə bağlı bir sıra cinayət işləri.

                                               

İctimai diplomatiya

İctimai diplomatiya və ya xalq diplomatiyası - xarici ictimayyətdə hökumətin strateji hədəflərinə qarşı arxainlıq və ya dözümlük qurulması məqsədi ilə hökumət hesabına xarici ictimayyətin məlumatlandırması və onlara təsir etməyin vasitəsi ilə bil ...

                                               

Mədəni diplomatiya

Mədəni diplomatiya və ya mədəniyyət diplomatiyası - ictimai diplomatiya və yumşaq gücün üsulu olan insanlar arasında qarşılıqlı anlamanı böyütmək məqasədi ilə fikirlərin, məlumatın, incəsənətin, dilin və mədəniyyətin başqa cəhətlərin millət və in ...

                                               

Mədəniyyət müharibəsi

Mədəniyyət müharibəsi - istifadə edildiyi ərazi və tarixdən asılı olaraq, fərqli mənalara sahib termin. İlkin olaraq, termin Qərb dünyasında ənənəçi, klassik liberal və ya mühafizəkar dəyərlər ilə sosial-demokrat, tərəqqipərvər və ya sosial liber ...

                                               

Azərbaycanda multikulturalizm

Multikulturalizm Azərbaycan xalqının həyat tərzidir. Müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra isə ölkədə multikulturalizm ənənələrinin güclənməsinə dövlət dəstəyi formalaşıb.Azərbaycanda xalqların, dini inancların dostluq və qonşuluq şəraitində fəaliy ...

                                               

Krım Tatar Milli Məclisi

Krım Tatar Milli Məclisi - Krım Tatar Qurultayının icra orqanı. 2014-cü ildə, Krımın Rusiya tərəfindən işğalından sonra, Məclis Ukrayna Ali Radasının tərəfindən Qurultayın iclaslarının arasında Krım tatar xalqının Ukrayna ərazisində ali təmsilçi ...

                                               

Mədəni muxtariyyət

Mədəni muxtariyyət - təhsilin təşkili və mədəni həyatının digər formaları ilə əlaqəli təcrid olunmuş etnik qrupun muxtariyyəti. Müəyyən bir əraziyə deyil, müəyyən bir etnik qrupun bütün nümayəndələrinə aiddir. Hər hansı dövlətin azlıqda olan etni ...

                                               

Multikulturalizm Kanadada

Multikulturalizm Kanadada - Kanada dövlətinin siyasəti hər bir millətin cəmiyyətdə mədəni xüsusiyyətlərinin qorunub saxlanmasına və inkişafına yönəldilib. İmmiqrasiya ölkənin inkişafında böyük rol oynayır. 2011-ci ilin siyahısında ümumi əhalinin ...

                                               

Antimilliyətçilik

Antimilliyətçilik - milliyətçiliyə qarşı etiraza verilən ad. Milliyətçiliyin adətən azad şəkildə seçilmiş dini və ya mədəni inam və vərdişlərə əsaslanaraq daha bitişmiş və müstəqil olan kimlik seçimləri ilə münaqişədə olarkən inam və ya kimlik si ...

                                               

Kollektivist millətçilik

Hər nə qədər Risorgimento millətçiliyi bir millətin liberal bir dövlət qurma cəhdlərinə qarşılıq gəlsə də kollevtivist millətçilik bir millət müstəqillik qazandıqdan və dövlət qurduqdan sonra ortaya çıxır. Nasist Almaniyası və faşist İtaliyası, A ...

                                               

Kommunizm

Kommunizm - kapitalizmi əvəz edəcək ictimai-iqtisadi formasiya: istehsal vasitələri üzərində ictimai mülkiyyətə əsaslanır. Dar mənada həmin formasiyanın sosializmə nisbətən daha yüksək inkişaf pilləsi. Marksizmə görə, sosialist inqilabı inkişaf e ...

                                               

Laissez-faire

Laissez-faire - iqtisadiyyati sistem, harda ki, dövlət iqtisadiyyata müdaxilə etməməlidir. Adam Smit qanununu mənimsəmişdir. Dövlətin müdaxiləsi xüsusi sektorun çıxara bilmədiyi və ya edə bilmədiyi mövzularda olmalıdır; müdafiə etmə, təhlükəsizli ...

                                               

Merkantilizm

Merkantilizm - iqtisadi fəaliyyəti, iqtisadi hadisə, prosesləri və qanunauyğunluqları sistemli öyrənən ilk nəzəri praktiki sistem. Merkantilizmə qədər iqtisadi nəzəriyyə müstəqil tədqiqat sahəsi olmamış, iqtisadi tədqiqatlar sistemsiz şəkildə apa ...

                                               

Milliyətçilik

Milliyətçilik müəyyən millətin maraqlarını müdafiə edən, xüsusilə həmin millətin öz vətəni üzərindəki suverenliyini qoruması və ya qazanması üçün mübarizə aparan ideologiya və hərəkatdır. Milliyətçilik hər bir millətin kənar müdaxilədən azad olar ...

                                               

Mühafizəkarlıq

Bu sistem artıq liberalizmin inkişaf etmiş mərhələsidir. Sərmayə sahiblərinin cəmiyyətdə önəmli bir yeri vardır və bu sistemi davam etdirənlər əsasən bu adamlardır. Bu vəziyyət qəbul edilir və sərt bir şəkildə müdafiə olunur. Bu dəyərlərə bağlılı ...

                                               

Neofaşizm

Neofaşizm - II Dünya müharibəsindən sonra bəzi Avropa ölkələrində görülən "yeni faşist" cərəyanıdır. Faşizmin bu növü müəyyən bir zümrənin deyil, bütün millətin özünü digər millətlərdən üstün görərək önə çıxmaq səyi kimi təsvir edilə bilər. Neona ...

                                               

Neoliberalizm

Neoliberalizm - siyasi iqtisad və fəlsəfə elmlərinin birgə yeni istiqaməti. 1930-cü illərdə Birləşmiş Ştatlar böyük depressiya adlandırılan çox ciddi bir böhran keçirdi. Çox insanlar bu depressiyanı istehlak problemi kimi, pulla əsaslandırılmış t ...

                                               

Neonasizm

Neonasizm - İkinci Dünya müharibəsindən sonra nasional sosialist görüşlər kəsb edən və ya özlərini Nasional Sosialist Alman Fəhlə Partiyasının davamçıları elan edən siyasi ideologiyalara və sosial hərəkatlara verilən ümumi ad. Neonasistlər öz ide ...

                                               

Sionizm

Sionizm - Sionizm tərəfdarlarının təbliğinə görə yəhudilərin vaxtilə qovulduqları öz doğma torpaqlarına qayıdaraq öz müqəddəratlarını təyin etmək hüquqlarıdır. İlk baxışda adi hüquq kimi müəyyən edilən bu təyin, əslində 19-cu əsrin sonundan bu gü ...

                                               

Skandinavizm

Skandinavianizm və ya skandinavianizm - Skandinaviya ölkələri arasında müxtəlif səviyyələrdə əməkdaşlığı dəstəkləyən ideologiya. Skandinavizm ümumi Skandinaviya keçmişini, ortaq bir mədəni irsi, ortaq Skandinaviya mifologiyasını və ortaq bir dil ...

                                               

Trotskizm

Trotskizm - 1920-1930-cu illərdə əsası Lev Trotski və digər Sol müxalifət liderləri tərəfindən qoyulmuş, marksizmin inkişafı ilə bağlı fikirləri təmsil edən nəzəriyyə, və həmçinin Beynəlxalq sol müxalifət və Dördüncü internasional nümayəndələri. ...

                                               

Siyasi partiya

Siyasi partiya - öz namizədlərini siyasi vəzifələrə təyin etmək yolu ilə dövlət siyasətinə təsir etməyə çalışan siyasi təşkilat. Partiyalar etiraz aksiyalarında və seçki kampaniyalarında iştirak edir, müxtəlif maraqlar əsasında, xüsusi məqsədlər ...

                                               

Camaati-İslami

Camaati-İslami - Hindistan yarımadasında qurulmuş ən böyük islam partiyası. 1941-ci ilin avqustunda Lahor şəhərində Əbüləla əl-Mövdudinin rəhbərliyi və müsəlman icmasından 75 nəfər nümayəndənin iştirakı ilə yaradılmışdır. Partiyanın məqsədi Brita ...

                                               

Cənubi Azərbaycan Milli Azadlıq Hərəkatı

Cənubi Azərbaycan Milli Azadlıq Hərəkatı və ya qısaca CAMAH - Cənubi Azərbaycanın ilk separatçı təşkilatı olaraq, 1991-ci ildə Piruz Dilənçinin rəhbərliyi altında bir qrup siyasətçi və ziyalı tərəfindən yaradılmışdır.

                                               

Əhrar Partiyası (Azərbaycan)

II Yusifbəyli hökumətində Rəşad Qaplanov ticarət, sənaye və ərzaq naziri təyin olundu. Aprel işğalı ərəfəsində İttihad, Sosialistlər və Əhrar birləşərək hökumətə etimadsızlıq göstərdilər və bununla da, 11-ci Qırmızı ordunun müdaxiləsi ərəfəsində ...

                                               

Gənc Qaşqar Partiyası

Gənc Qaşqar Partiyası 1933-1934-cü illərdə mövcud olmuş və türk millətçiliyini müdafiə etmişdir. O, Şərqi Türküstan İslam Respublikasının yaradılmasında mühüm rol oynamışdır. Partiya mahiyyət etibarilə anti-Çin, anti-Çin müsəlmanları olmuşdur. Uy ...

                                               

Güclü Partiya (Kosovo)

Güclü Partiya - Kosovoda yaranan satirik bir partiyadır. Partiya və 2013-cü ildə qurulmuşdur. Məqsədi "ictimai pullarını tərəfdarların mənfəəti üçün nəzarət etmə səlahiyyətinə" sahib olmaqdır. Partiyanın cinsiyyət bərabərliyinə olan bağlılığının ...

                                               

Hizbullah

Hizbullah Livanda üzvləri həm mülki şəxslərdən, həm də silahlı qanadı olan şiə inanclı insanların partiyasıdır. Hizbullah İranda İslam inqilabının qələbəsindən ruhlanaraq 1982-ci ildə Livanın cənub hissəsini işğal etməkdə olan İsrail qüvvələrinin ...

                                               

İsveçrə Xalq Partiyası

İsveçrə Xalq Partiyası, digər adı ilə Demokratik Mərkəz Birliyi - İsviçrədəki Milli mühafizəkar və sağ populist bir siyasi partiyadır. Əvvəllər mərkəzdəki bir fermer partiyası olmuşdur, 1980-ci illərdən sonra Kristof Blochernin qeyri-rəsmi liderl ...

                                               

İttifaqi-Müslimin

İttifaqi-Müslimin və ya İttifaqi-əl-Müslimin - Rusiya İmperiyasında fəaliyyət göstərən sosialist siyasi partiyası. Volqa bölgəsi, Krım, Ural və Qafqaz, Sibir, Türküstan və Zaqafqaziyada filialları mövcud idi.

                                               

Millət Partiyası (Pakistan)

Millət Partiyası - Pakistanın keçmiş prezidenti, artıq prezident olmadığı üçün və siyasi həyatda qalması üçün bir platformaya ehtiyac duyduğu Pakistandakı bir siyasi partiya idi. Kiçik bir partiyaya başlamağa pulu var idi. Quruluşu dəstəklədiyi ü ...

                                               

Milli Faşist Partiyası

Milli Faşist Partiyası - 1921-ci ildə Benito Mussolini tərəfindən yaradılmış, faşizm ideologiyasını reallaşdıran siyasi partiya. Bu partiyanın əsasını 1919-cu ildə Benito Mussolini tərəfindən yaradılan "Faşist mübarizə dəstələrinin ittifaqı" təşk ...

                                               

Müstəqil Puerto Riko Partiyası

Müstəqil Puerto Riko Partiyası ; 20 oktyabr 1946-cı ildə yaradılmışdır. Mənzil qərargahı Puerto-Rikonun San Juan şəhərində yerləşir. Partiyanın sədri Ruben Berriosdur. Partiya Puerto-Riko hakimiyyətinə müxalif mövqedə durur. PIP marksizmi qəbul e ...

                                               

Radikal Sol Koalisiya

Radikal Sol Koalisiya - Yunanıstanda fəaliyyət göstərən sosialist siyasi partiyası. 2015-ci ilin əvvələrində Yunanıstanda keçirilən parlament seçkilərinin ardından, partiya ölkə parlamentində 300 yerdən 149-una sahib çıxaraq hakimiyyətə gəlmişdir ...

                                               

Serb Siyahısı (Kosovo)

Serb Siyahısı - 2014-ci ildə qurulan Kosovodakı Serb İctimaiyyətini nümayəndə edən Kosovonun siyasi partiyası.

                                               

Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası

Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası -, Sovet İttifaqının bütün tarixi boyu yeganə, hakim siyasi partiyası. Fəaliyyəti ilk qurucularından olan Vladimir İliç Lenininin adı ilə bağlı olub.

                                               

Anarxiya

Anarxiya – ayrı-ayrı adamların və ya qrupların rəhbərliyə, hökumətə tabe olmaması və bu zaman meydana çıxan qarışıqlıq. Termin əvvəlcə liderin olmamasını nəzərdə tuturdu, ancaq 1840-cı ildə Pyer-Jozef Prudon bu termindən o dövrdəki yeni siyasi fə ...

                                               

Avtoritarizm

Avtoritarizm, avtoritarlıq - latın dilində təşəbbüsçü, müəllif, bani, yaradıcı və s. mənaları verən avtoritarlıq qeyri-demokratik rejimləri və onlara uyğun olan siyasi şüur formalarını ifadə etmək üçün işlədilir. Avtoritarizm nəzəriyyəsi XIX əsri ...

                                               

Etnopolitologiya

Etnopolitologiyanın əsas kateqoriyalarından biri etnos və etnikdir. Etnopolitik elmin əsas problemləri güc, bunun üçün etnik elitaların səy göstərməsi, elitaların səfərbərlikdə rolu barədə suallar yaradır.

                                               

Hibrid müharibəsi

Hibrid müharibəsi - təcavüzkarın klassik hərbi müdaxiləyə müraciət etmədiyi, ancaq gizli əməliyyatlar, təxribatlar, kiberhücumlar kombinasiyasından istifadə edərək düşmən bölgəsində fəaliyyət göstərən üsyançılara dəstək verən müharibə növüdür. Ey ...

                                               

Xəyali icmalar

B.Anderson millətçiliyin və" xəyali icmalar”ın yaradılışının əsas səbəbi olaraq,monarxistlərə qarşı yüksələn hərəkətləri və kapitalizmin inkişafa başlaması ilə ortaya çıxan əlyazmaların əlaqə ayrıcalığının ortadan qaldırılmasını göstərir.O,millət ...

                                               

Kremlinologiya

Kremlinologiya və ya Sovetologiya - Sovet İttifaqını və sistemini, cəmiyyətini, iqtisadiyyatını və mədəniyyətini öyrənən hərtərəfli sosial elm tədqiqatlarının fənlərarası sahəsi. Soyuq müharibə dövründə ABŞ-da və Qərbi Avropada meydana gəldi. Ale ...

                                               

Oxlokratiya

Oxlokratiya dövlət idarəetmə formalarından biridir, Polibiyə görə demokratiyanın təhrif olunmuş, eybəcərləşdirilmiş formasıdır,rəzil ehtiraslarla ağlına gələni edən, zorakılıq və qanunsuzluğa əsaslanan qaraguruhun hökmranlığıdır, dövlətin ən pis ...

                                               

Roma hüququ

İndi mövcud olan hüquq normaları birdən-birə yaradılmamışdır. Bu çox uzun sürən bir prosesin məhsuludur. Hüquq normaları səhvlər, təcrübələr və sınaqlar nəticəsində formalaşmış və təkmilləşmişdir. Tarixən belə gətirmişdir ki, indiki müasir hüquq ...

                                               

Siyasi elmin tarixi

Siyasi elm - termini ayrı bir elm sahəsi olaraq olduqca gec yaranan sahə olsa da, siyasi gücün və siyasətin tarixə təsirinin təhlili əsrlər boyu mövcud olmuşdur. Bununla birlikdə, "siyasi elm" termini həmişə siyasi fəlsəfədən fərqləndirilmirdi. S ...

                                               

Tellurokratiya

Tellurokratiya yunan sözü olub," torpaq vasitəsilə hakimiyyət” və ya" quru hökmranlığı” mənasını verir. Tellurokratiya üçün dəqiq müəyyən edilmiş sərhədlər, təsdiq edilmiş ərazi, oturaq həyat fəaliyyəti, konservatizm, insan qrupları, tayfalar, xa ...

                                               

Totalitarizm

Totalitarizm - avtoritar dövlət formasıdır. Birinci dünya müharibəsinin geosiyasi nəticələrindən biri də liberal-demokratizmə alternativ sistemlərin meydana gəlməsi idi. Müharibədən bir müddət sonra bəzi ölkələrdə yeni siyasi hakimiyyət formalaşd ...

                                               

Uniya

Uniyanın personal və real növləri mövcuddur. Personal uniyada iki və daha çox monarxiya quruluşlu dövlətlərin bir dövlətin tərkibində birləşir, lakin hər biri özünün hakimiyyət və idarəetmə orqanlarını saxlayır. Məsələn, Millətlər Birliyinin üzvü ...

                                               

Veto

Veto - müasir dövlətlərdə hər hansı hakimiyyət orqanlarının qərarını dayandıran və ya onun qüvvəyə minməsinə yol verməyən hüquqi aktdır. Mütləq və nisbi vetolar fərqləndirilir. Dövlət başçısının parlament tərəfindən qəbul edilmiş qanunu dayandırm ...