ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 160




                                               

Kazan yürüşləri

Rus qoşunlarının Kazan xanlığına qarşı yürüşləri. Kazan xanlığını Osmanlı imperiyası, Krım xanlığı və Noqay ordası dəstəkləyirdi. Kazan qoşunları 1534-cü ildən 1545-ci ilə qədər, hər il Rus dövlətinin şərq və şimal-şərq qıraqlarına yürüşlər edird ...

                                               

Kılıçbayır döyüşü

Kılıçbayır döyüşü - Sarı Bayır Hərəkatının bir parçası olmuş və 7 avqust 1915 tarixində ingilislərin Anzak birləşmələrin tərəfindən Osmanlılara qarşı yönələn hücum nəticəsində baş vermiş döyüşdür. Döyüş nəticəsində Anzak birlikləri ağır itkinlər ...

                                               

Kiçik Qaynarca sülhü

XVIII əsrin II yarısında Rusiya Sağsahil Ukraynası və Belorusiyanı Polşadan geri almaq, Baltik dənizində yeni ərazilər tutmaqla yanaşı Litva və Latviyanı da işğal etmək və Qara dəniz ətrafındakı torpaqlara yiyələnmək siyasəti aparırdı. Rusiyanın ...

                                               

Kidar imperiyası

330-cü ildə Şi Lenin Xan Çao dövlətini dağıtması ilə birlikdə hunlar qərbə köçərək Əfqanıstan torpaqlarına qədər gəldilər. Hunların Ki qəbiləsi tərəfindən Kidarlar Uar tayfası üzvləri idilər. Kidara hökmdarı Qrumbat haqda Roma tarixçisi Marselli ...

                                               

Kipr konvensiyası

Kipr konvensiyası Martın 6da Andraşi Rusiya və Türkiyə arasındakı sülh şərtlərini müzakirə etmək üçün beynəlxalq konfrans çağırmaq təklifi irəli sürdü.Rusiya buna razılıq verməli oldu. Rusiyanın belə güzəştə getməsinə səbəb Şərq böhranı başlanan ...

                                               

Kirmanşah sülh müqaviləsi

XVIII əsrin 30-cu illərində Azərbaycanda siyasi vəziyyət kəskin şəkildə dəyişmişdir. Ölkə ərazisi Osmanlı və Səfəvi imperiyaları arasında gedən qanlı mübarizə meydanına çevrilmişdir. Ərazisinin bir hissəsi əfqan tayfaları, digər bir hissəsi Xəzər ...

                                               

Kiyev Rus dövləti

Şərqi slavyanlar üç qola bölünür: ruslar, beloruslar və ukrainlər. Artıq VI–VIII əsrlərdə Şərq slavyanlarında əmlak bərabərsizliyi yaranda, ilk tayfa ittifaqları meydana çıxdı. Hələ VII əsrdə Dnepr çayı boyunda yaşayan Şərq slavyanları Xəzər xaqa ...

                                               

Koquryo

Goguryeo krallığı - Koreyanın şimali və mərkəz hissələrini əhatə edir və e.ə. 37-ci ildən 668-ci ilə qədər mövcud olmuşdur.Hal-hazırda bu dövlətin ərazisi Rusiya Federasiyası, Koreya Xalq Demokratik Respublikası, Koreya Respublikası və Çinin bir ...

                                               

Konya döyüşü

Konyanın döyüşü - 21 dekabr 1832-ci ildə Misir və Osmanlı İmperiyasında baş vermiş döyüşdür. Müasir Türkiyədə Konya şəhərində olmuşdur. Döyüşə Osmanlılar tərəfdən Resid Mehmed Paşa, Misir tərəfdən isə İbrahim Paşanın başçılığı edirdi. Bu qısa toq ...

                                               

Koreya İmperiyası

Koreya İmperiyası - 1897-ci ildə Kvanqmu Bərpasından 1910-cu ildə Koreyanın Yaponiya ilhaqına qədər Koreyanın adı. Yeni ad suverenliyini vurğulamaq və qədim Koreyanı Samxan dövlətləri ilə bənzətmək üçün Coson krallığının 500 il boyu idarə etdiyi ...

                                               

Krım müharibəsi

Krım müharibəsi - 1853-1856-cı illəri əhatə edən Rus-türk müharibəsi. Böyük Britaniya, Fransa və Sardiniya krallığının Osmanlı dövlətinin tərəfində müharibəyə qatılması ilə bu müharibə Avropa dövlətlərinin Rusiyanı Avropa və Aralıq dənizindən kən ...

                                               

Krit əmirliyi

Krit əmirliyi - Krit adasında 825 - 961 -ci illərdə mövcud olmuş müsəlman dövləti. Ada əhalisi və hakim Hafsid sülaləsi islamın sünni təriqətini ibadət edirdilər.

                                               

Qazax sultanlığı

Qazax sultanlığı - XV əsrin sonlarında Qazax sultanlığı yaradılmışdır. Səfəvilər imperiyası dövründə Qazax sultanlığı Qarabağ bəylərbəyliyinə daxil idi. I Şah Abbasın fərmanı ilə 1605-ci ildə Şəmsəddin sultana xan rütbəsi verilmişdir. Qazax sulta ...

                                               

Qərbi Azərbaycan

Qərbi Azərbaycan - İndiki Ermənistan Respublikasının əhatə etdiyi, tarixən Ermənistan azərbaycanlılarının sıx şəkildə yaşadığı coğrafi məkan. XX əsrdə Azərbaycanlıların Ermənistandan deportasiyası və köçürülməsi nəticəsində hazırda Ermənistan Res ...

                                               

Qərbi Roma imperiyası

Qərbi Roma İmperiyası - 285 ci ildə Diokletianın reformasından sonra Roma imperiyasının qərb hissəsinin adı. Qərbi imperiyanın mövcudluğu III - V əsrləri əhatə edir. İmperiya qərb və şərq hissələrə bölündükdən və Roma paytaxt funksiyasını itirdik ...

                                               

Qızıl Orda

Qızıl Ordu, Altın Ordu ya da Cuçinin Ulusu, bəzi mənbələrdə Ulu Ulus - bir Türk dövləti. Çingiz xanın nəvəsi Batı xan tərəfindən yaradılmış, Avropa və Asiya qitələrində yerləşən və təqribən 200 il ömür sürən Qızıl Ordu öz zamanında dünyanın ən bö ...

                                               

Qladiatriks

Qladiatriks - modern termindir, Qədim Romadakı qladiator ifadəsinin qadınlara aid edilmiş forması. Kişi həmkarları kimi, qadın qladiatorlar da müxtəlif oyunlar və festivallarda auditoriyanı əyləndirmək üçün bir-birinə və ya yabanı heyvanlara qarş ...

                                               

Qutqaşen sultanlığı

Qutqaşen sultanlığı - XVIII əsrin ortalarında yaranmış kiçik feodal hökümdarlıqlarından biri. Şəki xanlığının tabeliyində olan Qutqaşen nahiyəsində yerləşmişdi. Nadir şahın ölümündən sonra müstəqil sultanlıq elan olunmuşdu. Lakin kiçik bir ərazid ...

                                               

Mahmudlu oymağı

Mahmudlu oymağı və ya Mahmudlu - qədim türk tayfası, Cavanşir və Cəbrayıllı ellərinin qolu. Altaydan Anadoluya qədər uzanan türk torpaqlarında Mahmudlu toponimlərinə rast gəlinir. Toponimlər isə bu tayfanın qurduqları, əyləşdikləri yerlərə verdik ...

                                               

Maks Tilke

Maks Tilke, Vroslav, Sileziya – 2 avqust 1942, Berlin) - tanınmış Alman rəssamı və etnoqrafı. 1912-1913-cü illərdə Qafqaza səyahət edib və yerli xalqların milli geyimləri haqqında bilgi verən çox sayda rəsm əsərinin müəllifidir.

                                               

Maku xanlığı

Maku xanlığı - Cənubi Azərbaycan ərazisində xanlıq. Mərkəzi Maku şəhəri. Xoy, Qaradağ, Naxçıvan, İrəvan xanlıqları və Osmanlı imperiyası ilə hüdudlanırdı.

                                               

Mavəraünnəhr

Mavəraünnəhr, farsca Vərarud və latınca Transoksiana kimi də tanınan Orta Asiyada tarixi bölgə. Əvvəllər Amudəryanın sağ sahilinə nəzərən işlənilən bu adı VIII əsrdə buranı fəth etmiş ərəblər verib. Sonralar "Mavəraünnəhr" toponimi Sırdərya ilə A ...

                                               

Mehranilər

Mehranilər, Mihranilər - Qafqazın bir neçə bölgəsini miladi tarixlə 330-822-ci illər arası, o cümlədən, Qafqaz Albaniyasını miladi tarixlə 628-705-ci illər arasında idarə etmiş sülalə idi.Etnik mənşəcə sabir türklərindən idilər.

                                               

Meksika-Hindi müharibələri

Meksika-Hindu müharibələri, Yeni dünyada Şimali Amerikanın yerlisi Meksika Hinduları ilə Köhnə Dünyadan gələn İspan immiqrant məskunlaşmaçılar və Meksikalılar arasında baş verən və 1519-1933-ci illərdə aralıq olaraq əsrlərə yayılan Meksika Müstəq ...

                                               

Merovinqlər sülaləsi

Merovinqlər – Frank dövlətində ilk kral sülaləsi. Əfsanəvi banisi Meroveydir, sülalənin adı buradandır. Əsas nümayəndələri: Xilderik, I Xlodviq, I Xilperik, I Sigebert, II Xlotar, I Daqobert, III Xilderik. I Daqobertin "Tənbəl krallar" adlanmış v ...

                                               

Mezolit dövrü

heyvanların əhliləşdirilməsinə başlandı; əsas əmək aləti toxa olduğu üçün ilk əkinçilik toxa əkinçiliyi adlandı, ən qədim əkinçilik məskəni 10 min il bundan əvvəl Ön Asiyada meydana gəldi; mezolit dovrünün inkişafı bu dövrdə yaşayan insan cəmiyyə ...

                                               

Mədrəsə

Mədrəsə, Müsəlman ölkələrində orta və ali təhsil verilən müəssisələrin ümumi adı. Mədrəsə sözü ərəbcə dərs mənasında işlənir. Mədrəsələrdə dərs deyənlərə müdərris, onların köməkçilərinə "muid" deyirlər. Mədrəsədə oxuyanlar "danışmənd", "sohta" və ...

                                               

Mixail Laxanodrakon

Mixail Laxanodrakon - Bizans sərkərdəsi və V Konstantin hakimiyyəti dövründə ikonomaxiya tərəfdarı. O, ikonomaxist səylərinə görə yüksək vəzifəyə sahib olmuş, Frakisi femasının hakimi təyin edilmişdir. O, ixonofil əməllərə, xüsusilə də monastırla ...

                                               

Miladi tarix

Miladi tarix - İsa Məsihin doğumunun yeni eranın başlanğıcı kimi qəbul edilməsi və həmin tarixin il hesablanması üçün başlanğıc nöqtəsi götürülməsinə əsaslanan anlayış. Qriqorian təqvimi nə əsasən bəşəriyyət tarixi eramızdan əvvələ və bizim eraya ...

                                               

Möhrdar

Möhrdar, yaxud möhrdar-i möhr-i hümayun – "əlahəzrət möhürünün mühafizəçisi". "Təzkirət əl-mülük"də göstərildiyi kimi, ilk dövrlərdə möhrdar böyük hörmət sahibi sayılırdı. O, vəzirlərin, mustoufilərin, kələntərlərin təyinatları haqqında fərmanlar ...

                                               

Müharibə

Müharibə - dövlətlər, tayfalar və siyasi qruplar arasında onların hərbi birləşmələri arasında hərbi əməliyyatlar formasında gedən münaqişə. Müharibə bir tərəfin digər tərəfə öz möqeyini zorla qəbul etdirmək cəhdidir. Digər sözlə, "müharibə siyasə ...

                                               

Müqəddəs İttifaq (1684)

Müqəddəs İttifaq - 1684-cü ildə XI İnnokenti tərəfindən Osmanlı-Müqəddəs İttifaq müharibəsi zamanı Osmanlı İmperiyasına qarşı yaradılmış birlik idi. İttifaqın ilkin üzvləri Papal Dövləti, Müqəddəs Roma İmperiyası, Reç Pospolita və Venesiya Respub ...

                                               

Müqəddəs Roma İmperiyası

Müqəddəs Roma imperiyası - əsası 962-ci ildə Almaniya imperatoru I Otto tərəfindən qoyulmuş və 1806-cı ilə qədər mövcud olmuş imperiya. Bu imperiya Erkən Orta əsrlər ərzində inkişaf etməyə başlamış və 1806-cı ildə Napoleon müharibələri dövründə s ...

                                               

Oktyabr inqilabı

Oktyabr inqilabı və ya Oktyabr çevrilişi – Yulian təqvimi ilə 1917-ci ilin 25 oktyabrında Rusiyada baş vermiş inqilab. İnqilab zamanı Lenin, Lev Trotski, Yakov Sverdlov, Dıbenko və b. təşkilatçılığı ilə baş vermiş silahlı üsyan nəticəsində Müvəqq ...

                                               

Orden

Оrden - bir çox ölkələrdə xüsusi xidmətlərə görə rəsmi surətdə verilən fərqlənmə nişanı. Tarixən bir sıra monarxiyalarda bu ifadə altında xüsusi təbəqə başa düşülürdü və monarxın fərmanı və xüsusi nişanı təqdim etməsi ilə bu təbəqəyə məxsusluq vu ...

                                               

Orta əsrlər

Orta Əsrlər - İtalyan humanistləri-linqvistləri və ədəbiyatçıları, klassik latıncanı diriltməyə çalışaraq, onların dövrünü klassik qədim çağlardan ayıran zamanı, "orta əslər" adlandırmışdılar. 15 əsrdə bu istilah artıq tarixçilər tərəfindən də, Q ...

                                               

Osmanlı Dövləti yüksəliş dövrü

Osmanlı Dövləti Yüksəlmə Dövrü - II Muradın ölümündən sonra yerinə oğlu Fateh Sultan Məmməd padşah olduğunda, artıq Osmanlı Dövləti, Pasinler müharibəsinin bütün sarsıntılarını sovuşdurmuş və quruluş dövrünü tamamlamış bir imperiya olaraq dünya T ...

                                               

Osroena

Osroena – eramızdan əvvəl 132-ci və 244-cü illər arasında mövcud olmuş və İkiçayarasının ərazisində yerləşmiş qədim Suriyanı dövlət. Tarixdə xristianlığı rəsmi din kimi qəbul edən ilk dövlət olmuşdur. Eyni zamanda paytaxtı olmuş Edessa şəhərinin ...

                                               

Petropolis müqaviləsi

17 noyabr 1903-cü ildə Boliviya və Braziliya arasında ərazi mübadiləsini nəzərdə tutulurdu. Bu anlaşmaya əsasən tanınmamış Akri Respublikasının varlığına son qoyulur.

                                               

Pəmbək sultanlığı

Pəmbək sultanlığı - Məhəmməd xan öz hərəkətinə bəraət qazandırmaq və rus qoşununun Pəmbəkə girməsinin qarşısını almaq üçün ilk növbədə yaxın adamı Abbas xanı İ.P.Lazarevin yanına göndərdi. Söhbət zamanı elçi bildirir ki, Pəmbək sultanlığı İrəvan ...

                                               

Pərvanəoğulları bəyliyi

Pərvanəoğulları bəyliyi - Sinopda Qaradəniz sahillərində 1261-ci ildə qurulmuş Anadolu türk bəyliyi. Bəyliyin qurucusu Pərvanə Muinəddinin oğlu Muinəddin Məmməd Bəydir. Muinəddin Məmməd Bəydən sonra taxta Muinəddin Məsud Bəy çıxmışdır. Genuyalıla ...

                                               

Polad paktı

Müttəfiqlik və dostluq haqqında Almaniya-İtaliya müqaviləsi - Müqavilənin rəsmi sənədlərinə sözügedən dövlətlərin xarici işlər nazirləri imza atmışdır. Almaniyadan bu şəxs Yoaxim fon Ribbentrop, İtaliyadan isə Qaleaçço Çiano olmuşdur. Bu müqavilə ...

                                               

Polşa Xalq Respublikası

Polşa Xalq Respublikası - Qərbi Avropada yerləşən monolit slavyan dövlətidir. Ərazisi 312.679 km², əhalisi 38 milyondur. Sərhədləri: quzeydə - Baltik dəniz və Kalininqrad şəhəri, qərbdə - katolik Litva və ortodoks Belarus, güney-doğuda - ortodoks ...

                                               

Pompey

Qədim Pompey - Qədim Roma şəhəri. Neapol şəhərinin yaxınlığında yerləşir. Eramızın 79-cu ilində Vezuvinin güclü püskürməsi nəticəsində Pompey şəhəri sakinləri ilə birlikdə vulkan külünün və lavanın altında qalıb məhv olmuşdur. 1713-cü ildə təsadü ...

                                               

Roma imperiyası

Roma İmperiyası - e.ə. 27 - e. 476-cı illərində tarix səhnəsində Roma Respublikasını əvəz etmiş və Qədim Dünya, o cümlədən Qədim Roma tarixində əhəmiyyətli yer tutmuş dövlət. Romanın ərazisi Respublika zamanında genişlənməyə başlamış və İmperator ...

                                               

Rumıniya Sosialist Respublikası

Rumıniya Sosialist Respublikası - müasir Rumıniya ərazisində 1947-ci ildən 1989-cu ilə qədər mövcud olmuş dövlət. 1947-ci ilin 30 dekabrından 1965-ci ilin 21 avqustuna qədər adı Rumıniya Xalq Respublikası olub. 21 avqust 1965-ci ildən 1989-cu ilə ...

                                               

Rusiya İmperiyası

Rusiya İmperiyası - 1721-ci ildə Şimal müharibəsinin sona çatmasından 1917-ci il Fevral inqilabı nəticəsində hakimiyyətə gələn müvəqqəti hökumət tərəfindən Respublika qurulana qədər Avrasiya və Şimali Amerika boyunca mövcud olmuş imperiya. Dünya ...

                                               

Rusiya-Osmanlı müharibəsi (1676-1681)

Rusiya-Osmanlı müharibəsi - Osmanlı İmperatorluğu ilə Rusiya Çarlığı arasında baş verən ilk böyük müharibədir. Bu müharibə zamanı Merzifonlu Qara Mustafa Paşa sədrəzəm olmuşdur. Qara dənizə çıxmaq üçün Rusiya imperiyası 1677-ci ildə Osmanlı imper ...

                                               

Rusiya-Osmanlı müharibəsi (1768-1774)

1768-1774-cü illər Osmanlı-Rus müharibəsi Dunay, Krım, və Cənubi Qafqaz istiqamətinə aparılırdı.Osmanlı qoşunları 1769-cu ildə Rusiyanın içərilərinə hərəkət etsə də sonrakı hərbi əməliyyatlar uğurlu alınmadı.Əsas hərbi əməliyyatlar 1770-1771-ci i ...

                                               

Rusiya-Osmanlı müharibəsi (1787-1792)

1787-1791-ci illər Osmanlı-Rus müharibəsi - Rusiya İmperiyasının Avstriya və Türkiyə ilə apardığı müharibə. Krımın Rusiyaya qatılması 1787-ci ildə Osmanlı ilə Rusiya arasında yeni müharibəyə səbəb oldu. Avstriya Reç Pospolitanın birinci bölüşdürü ...