ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 161




                                               

Patronimiya

Patronimiya - sinifsiz cəmiyyətin son dövründə, patriarxal ailələrin dağılması zamanı daha yaxın qohumluq telləri ilə bir-birinə bağlı olan ailələr vahid birlik təşkil edirdilər ki, bu cür ailə qrupları patronimiya adlanırdı. Patronimiyanı 1931-c ...

                                               

Təlxək

Təlxək - xalq oyunlarında, hökmdarların yanında olan komik tip.Təlxək italyan mənşəli söz olub "onu izləyənləri güldürən və əyləndirən, əcaib geyimli, üzü həddindən artıq və komik şəkildə boyalı oyunçu" mənasını verir.

                                               

Tuğ (Bayraq)

Tuğ - əski türkcə bayraq dеməkdir. Tarixi bilgilərə görə tuğ başında at və ya çöl öküzü quyruğu bağlanan nizədir. Tuğ bayraq və sancaqdan fərqli bir bəlgə idi. Bu bəlgə оrdu, qоşun başçılarına təqdim оlunurdu.Vəzifədən asılı оlaraq tuğun sayı dəy ...

                                               

Zəncilər

Zincilər – VII-IX əsrlərdə ərəb və İran qul alverçiləri tərəfindən, əsasən, Zənzibar adasının qul bazarlarından alınaraq İraq və Xuzistana gətirilmiş Şərqi Afrika mənşəli qul. Zincilərdən ən ağır işlərdə istifadə edirdilər. Onlar kanallar qazır, ...

                                               

Ziyanlıq

Azərbaycan xalqının məhəlli xarakter daşıyan qarşılıqlı yardım formaları sırasında "ziyanlıq" adətinin xüsusi yeri vardır. "Ziyanlıq" qarşılıqlı yardım forması Şirvan bölgəsinin kənd icmalarında əsasən əkinçiliklə məşğul olan əhali arasında meyda ...

                                               

Zorxana

Zorxana qədim Azərbaycan şəhərlərində pəhləvanların güləşdikləri meydan.Azərbaycanda pəhləvanlığın milli kökənli, qədim, bənzərsiz təməl ənənələri var. Bu, əzəli, əbədi döyüşkənliyimizin ifadəsi olmaqla yanaşı, xalq ruhunun ayrı-ayrı fərdlərdə ya ...

                                               

Qabil Əliyev (tarixçi)

Qabil Əli oğlu Əliyev - 13 oktyabr 1956-cı il Füzuli rayonu, Merdinli kəndində anadan olmuşdur. Bakı Dövlət Universitetinin Türk və Qafqaz xalqları tarixi kafedrasında tarix elmləri doktoru, professor.

                                               

Qədim Ön Asiya və Ön Qafqaz türk tayfaları (kitab)

"Qədim Ön Asiya və Ön Qafqaz türk tayfaları" - Filologiya elmləri doktoru, professor Əjdər Tağıoğlu tərəfindən yazılmış,Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası A.A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun Elmi Şurasının qərarı ilə nəşr edilmiş elmi əsər IS ...

                                               

Mesrop Maştos əlifba ixtiraçısı deyil, fırıldaqçı anonim keşişdir (kitab)

Mesrop Maştos əlifba ixtiraçısı deyil, fırıldaqçı anonim keşişdir - Filologiya elmləri doktoru, filoloq-tarixçi, Türkçü alim professor Əjdər Tağıoğlu tərəfindən yazılmış Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu Elmi Şur ...

                                               

Moisey Xorenatsi anonim keşiş müəllifdir (kitab)

Moisey Xorenatsi anonim keşiş müəllifdir - Filologiya elmləri doktoru, professor, tarixçi, Cavidşunas alim Əjdər Tağıoğlu tərəfindən yazılmış elmi əsər.

                                               

Naxçıvan toponiminin etnotarixi əfsanələr qədər qədimdir (kitab)

Naxçıvan toponiminin etnotarixi əfsanələr qədər qədimdir - ictimai-siyasi xadim, filoloq, tarixçi, türkoloq," Turan Araşdırma Mərkəzi” İctimai Birliyinin sədri, filologiya elmləri doktoru, professor Əjdər Tağıoğlunun elmi əsəri. Kitabın redaktoru ...

                                               

Qaranlıq dövr

Qaranlıq dövr - ənənəvi olaraq orta əsrlərə aid olan və Qərbi Roma İmperiyasının süqutundan sonra Qərbi Avropada demoqrafik, mədəni və iqtisadi bir geriləmənin baş verdiyini bildirən dövri bir tarixdir.

                                               

Tarix fəlsəfəsi

Tarix fəlsəfəsi - fəlsəfənin bir istiqaməti. İnsanların maraq və mənafeləri çox rəngarəngdir, bəzən antoqonist xarakter daşıyan; ona görə də tarix fəlsəfəsi müxtəlif dünyagörüşlərin və sosial-siyasi proqramların toqquşma meydanına çevrilir. Belə ...

                                               

Tarixçi

Tarixçi - Tarix üzrə mütəxəssis, tarix elmi ilə məşğul olan alim, tarixşünas. Tarixçilər insan nəsli ilə əlaqəli olaraq keçmiş hadisələrin davamlı, metodik izahı və araşdırılması ilə maraqlanır; həm də bütün tarixin dövrlərini öyrənir. Əgər şəxs ...

                                               

Tarixşünaslıq

Tarixşünaslıq - tarix elminin tarixini öyrənən elm. Tarixşünaslıq” termini müasir tarix elmində müxtəlif cür şərh olunur. Onu müəyyən edilmiş problemlər haqqında yazılmış ədəbiyyat siyahısı, tarixi təfəkkürün inkişaf mərhələlərini əks etdirən mək ...

                                               

Orta əsrlər Azərbaycan ədəbiyyatının xronologiyası

Orta əsrlər Azərbaycan ədəbiyyatının xronologiyası - XVIII əsrin sonuna qədər azərbaycanca ədəbiyyatın ortaya çıxması ilə azərbaycan şeirlər yazan müəlliflərin siyahısıdır. Diqqətə alınmalıdır ki, bəzi şairlər müxtəlif mənbələrdə azərbaycanlı, tü ...

                                               

Feodalizm

18-ci əsrin əvvəllərindən başlayaraq tarixşünaslıq elmi "feodalizm" terminindən geniş istifadə etsə də, bu anlayışı vahid elmi tərifini verə bilməmişdi. Tarixçilər daha çox onun ikinci dərəcəli, başlıca olaraq, siyasi və hüquqi əlamətlərinə görə ...

                                               

Kapitalizm

Kapitalizm - marksizm nəzəriyyəsinə görə, ictimai quruluş, bəzi iqtisadçıların və siyasətçilərin tarixi inkişafda ayırdığı ictimai-iqtisadi formasiya. Nəzəriyyə istehsal vasitələri üzərində xüsusi mülkiyyətə və muzdlu əməkdən istifadəyə əsaslanır ...

                                               

Quldarlıq

Quldarlıq - İctimai-iqtisadi formasiya. Quldarlar sinfinin qullar sinfini istismar etməsinə əsaslanmışdı. Qullar nəinki istehsal vasitələri üzərində hakimiyyətdən məhrum idilər, onlar hətta özləri istehsalın bir şərti, "danışan əmək aləti" kimi ö ...

                                               

Səlib yürüşləri

Səlib yürüşləri və ya xaç yürüşləri - Qərbi Avropa ölkələrinin Fələstini və başqa əraziləri istila etmək məqsədilə XI-XII əsrlərdə Yaxın Şərqə hərbi səfərlərinin ümumiləşdirilmiş adı.

                                               

Konkistador

Konkisador - - XV və XIX əsrlərdə Şimali və Cənubi Amerikaya hərbi və kəşfiyyat məqsədli səfər edən şəxslərə verilən ad. Konkisadorlar İspaniya kralının icazəsi ilə səyahətə çıxır və kəşf edilən əraziləri kral adından istila edirdilər. Tarixən ya ...

                                               

Cəmi ət-Təvarix

Cəmi ət-Təvarix - Fəzlullah Rəşidəddinin məşhur tarixi əsəri. Rəşidəddin Fəzlullah ibn Əbil-Xeyrə Əli Həmədani- əvvəllər həkim, sonralar isə Qazan xanın və Olcaytu xanın divan başçısı vəziri olmuşdur. Cəmi ət-Tavarix Tarixlər toplusu əsərinin "Ta ...

                                               

Daşnaksütyun partiyasının edəcəyi bir şey yoxdur (hesabat)

Daşnaksütyun partiyasının edəcəyi bir şey yoxdur has Nothing to do Anymore) - Hovannes Kaçaznuninin 1923-cü ildə Buxarestdə,Daşnaksütyun partiyasının baş qurultayında SSRİ və Avropa nümayədəliyinin qarşısında,Paris Konfransına təqdim etdiyi 128 s ...

                                               

Gülüstani-İrəm

Gülüstani-İrəm - Abbasqulu ağa Bakıxanovun Şirvan və Dağıstanda yaşayan tayfa və xalqların tarixinə həsr etdiyi əsəri. "Gülüstani-İrəm" ə qədər Azərbaycan tarixinə aid yazılmış ümumi bir tarix əsərinə təsadüf edilmir. A.Bakıxanov bu sahədə birinc ...

                                               

Kitabi-Diyarbəkriyyə

Kitab–i Diyarbəkriyyə - Uzun Həsənin əmri ilə hicri 875–ci ildə yazılmağa başlanılmış və onun ölümündən sonra tamamlanmış Ağqoyunlu xanədanlığının tarixi haqqında Əbubəkr Tihrani tərəfindən farsca yazılmış kitab.

                                               

Qaçaq Nəbinin tarixi (kitab)

M, Mükərrəmoğlu 2011-12-04. " Qaçaq Nəbinin tarixi " azərb). Xalq qəzeti. İstifadə tarixi: 2014-10-09. Oxu və ya yüklə "QAÇAQ NƏBİ HAQQINDA 1930-cu İLLƏRDƏ YAZILMIŞ TƏDQİQAT İŞIQ ÜZÜ GÖRÜB" azərb). mediaforum.az. 2011-06-13, 10:27:00. İstifadə ta ...

                                               

Qədim türklər

Türk tayfaları - kitabında qədim türk dövlətinin yaranması, inkişafı və süqutu tarixi tədqiq edilir. Müəllif türklərin siyasi həyatını, onların məişətini, dini görüşlərini və mədəniyyətini zəngin materiallar əsasında araşdırır, iki dövrün qovşağı ...

                                               

Odinin axtarışında

Odinin axtarışında - Norveç səyyahı Tur Heyerdalın Rusiyanın Azov qəsəbəsində həyata keçirilən arxeoloji qazıntı işləri barədə 2001-ci ildə yazdığı kitab.

                                               

Rus-türk müharibələrində ermənilərin iştirakı (kitab)

Kitab AMEA-nın A.A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutu Elmi Şurasının qərarı ilə çap olunmuşdur. Azərbaycanlıların soyqırımı haqqında” Respublika prezidenti Heydər Əliyevin 26 mart 1998-ci il tarixli fərmanı əsasında hazırlanmışdır. Hacı Həsənov t.ü. ...

                                               

Şəhid Ənvər Paşa (roman)

Şəhid Ənvər Paşa - Nevzat Kösoğlunun Osmanlı İmperiyası tarixində əhəmiyyətli rol oynamış hərbiçi və siyasi xadim Ənvər Paşadan bəhs edən son kitabı. Nevzat Kösoğlunun son kitabı olan" Şəhid Ənvər Paşa” ilk dəfə 2008-ci ildə" Ötükən” nəşriyyatınd ...

                                               

Tarix-i aləm aray-i Abbasi

Tarix-i aləm aray-i Abbasi - İsgəndər bəy Münşinin farsca yazdığı Səfəvilər xanədanlığının tarixindən bəhs edən və Səfəvi hökmdarı I Şah Abbasa ithaf olunmuş tarixi əsər.

                                               

Tarixi-aləm arayi-Əmini

Tarix–i aləm aray–i Əmini - Ağqoyunlu xanədanlığı tarixi haqqında Fəzlullah ibn Ruzbehan Xunci tərəfindən farsca yazılmış kitab. Əsasən Ağqoyunlu dövlətinin çiçəklənmə dövrü olan Sultan Yaqubun hakimiyyəti zamanı baş vermiş hadisələrdən bəhs edir ...

                                               

Tarixi-Təbəri

"Təbəri tarixi" və ya tam adı ilə "Tarixul-uməmi ər-rusul, əl-xuləfa vəl-muluk" əsəri rəvayətlər və illər əsasında yazılmış ən mühüm tarixnamə hesab olunur. Bu əsər İslamdan əvvəlki və sonrakı hadisələri əhatə edən iki mühüm hissədən ibarətdir. B ...

                                               

Təbriz Darəssəltənə Coğrafiya və Tarixi

Təbriz Darəssəltənə Coğrafiya və Tarixi Qacar şahzadəsi Nadir Mirzənin yazdığı farsca tarixi kitabdır.Bu kitab bu materiallardan ibarətdir: Təbriz binaları və tarixi əsərləri barədə,şəhərin əsas hadisələri,Təbrizdə keçirilən dini mərasimlər və fe ...

                                               

Təkmilətül-əxbar

Təkmilətül–əxbar, Təkmilət əl–əxbar - Xacə Zeynalabidin Əli Əbdi bəy Şirazi tərəfindən 1570–ci ildə Ərdəbildə fars dilində qələmə alınmış, Adəm peyğəmbərin zamanından miladi 1570–ci ilədək olan hadisələrdən bəhs edən ümumi tarix əsəri.

                                               

Təvarixi musiqiyyun

Təvarixi musiqiyyun - Xütən şəhərində molla İsmətullah ibn Nimətullah Möcizi tərəfindən yazılmış kitab. Əsərin əlyazması Əlişir Nəvai külliyatının saxlandığı arxivdə tapılmışdır. Hal-hazırda Çinin İctimai Elmlər Akademiyasının kitabxanasında 909. ...

                                               

Kumran əlyazmaları

Kumran əlyazmaları və ya Ölü dəniz perqamentləri - İudeya səhrasında yerləşən Kumran, vadi Murabbaat, Xirbət-Mird və digər mağaralarda, həmçinin Masada qalasında 1946-1956-cı illərdə tapılmış 972 mətndən ibarət manuskriptlərin ümumi adı. Həmin dö ...

                                               

Teotiuakan

Teotiuakan - Mexiko şəhərindən 48 km şimal-şərqdə, San-Xuan-Teotiuakan bələdiyyəsində yerləşən qədim şəhər. Hal-hazırda Kolumbaqədərki Amerikada inşa edilmiş ən böyük piramidaşəkilli tikililərin, geniş iqamətgahların, çox sayda rəngarəng freskala ...

                                               

Məna sürüşməsi

Məna sürüşməsi - sözün istifadəsinin təkamülü ilə əlaqəli dil dəyişikliyinin forması, sözün müasir mənasında onun əsl söz ilə fərqlənməsi. Diaxronik dilçilikdə məna sürüşməsi sözün bir mənasından başqa mənasına keçməkdir.

                                               

Osmanlının geriləmə tezisi

Osmanlının geriləmə tezisi və ya Osmanlı geriləmə paradiqması - indilərdə istifadə olunmayan Osmanlı tarixi işlərində təsirli rol oynayan tarixi izahı ifadə edir.

                                               

History (ABŞ teleşəbəkəsi)

"History" - beynəlxalq çoxdilli kabel və peyk telekşəbəkəsi. Teleşəbəkənin sahibi "Hearst Communications" ilə "Walt Disney Company" şirkətinin mülkü olan "Disney–ABC Television Group" şirkətinin birgə müəssisi olan "A&E Networks" şirkətidir. ...

                                               

Sülalələrin siyahısı

Artuqlu sülaləsi Asen sülaləsi Arşakilər Amali sülaləsi Alban Arşakiləri Aviz sülaləsi Ağsunqurlar sülaləsi Antoninlər sülaləsi Arpad sülaləsi Amatunilər Abbasilər

                                               

Abbadilər sülaləsi

İşbiliyə qazısı Əbülqasım Məhəmməd ibn Abbad, Əndülüs Əməvi xilafətinin son illərində müluküt-təvaifin ortaya çıxdığı sırada Abbadilərin istiqlalını elan etdi 1023. Xanədanın qurucusu Məhəmməd ibn Abbadın Hirədəki Lahmi kralları soyundan gələn at ...

                                               

Afriqilər

Sülalə öz başlanığıcını Afriq adlı şəxsdən götürür. Bu şəxs Xarəzmdə yeni sülalənin əsasını qoymuşdu. Sülalə Sasanilərin, Ağhunların, Göytürk xaqanlığının, Əməvilər xilafətinin və Samanilər imperiyasının tərkibində olmuşdu. Bu sülalə haqqında ilk ...

                                               

Al Sani sülaləsi

Al Sani sülaləsi Bəni Təmim ərəb qəbiləsinə məxsusdur. XVIII əsrdə Nəcddən Qətərə köçmüşdülər. Bəhreyn şeyxlərinin hakimiyyəti dövründə Doha şəhərində məskunlaşırlar. 1850-ci ildə Şeyx Al Sani hakimiyyətini Dohada və ətraf qəbilələr üzərinə geniş ...

                                               

Alban Arşakiləri

Eramızın I əsrində hakimiyyətə gələn alban arşakiləri VI əsrə kimi – "alban mütləqiyyəti Sasanilər tərəfindən ləğv olunana və ölkə Sasani canişinlərinə verilənədək" davam gətirə bildilər. Moisey Kalankatlının təqdim etdiyi siyahıda arşakilər süla ...

                                               

Amatunilər

Amatuni yaxud Vaçuteanlar - IV əsrdə Maku ətrafı torpaqları və Oşakan qəsrini idarə edən Kaspi-Midiya mənşəli sülalə. Midiyanın son çarı Astiaqın nəslindən hesab olunurdular. Parfiya hökmdarı I Arşak tərəfindən Ermənistana köçürülən ailə zamanla ...

                                               

Arpad sülaləsi

Macarların böyük bir qismi Fin-Uqor tayfalarınin Uqor qolundandır. Bu Uqor tayfalarının ana yurdu olan Ural dağları ilə Volga çayı dolaylarıydı. Fin-Uqor tayfalarının şərqdəki qolu olan Uqorlar daha sonra cənuba enərək Onogurlarla qarışdılar. Dah ...

                                               

Arşakilər

E.ə. 53-cü ildə Roma sərkərdəsinin Azərbaycana uğursuz yürüşündən sonra Artaşeslər öz hakimiyyətini qısa müddətə bərpa edirlər, lakin E.ə. 36-cı ildə Mark Antoni Azərbaycandan keçib, onu dağıdaraq İrana hücum etdi. Antoni II Artavazdı öldürtdürdü ...

                                               

Asen sülaləsi

Asen sülaləsini quran 3 qardaş: IV Pyotr, I İvan Asen və Kaloyanın əslən hansı millətdən olması mübahisəlidir. 3 fərziyyə irəli sürülmüşdür: Bolqar kökü: Əsas fərziyyə və nəzəriyyədir. Səbəb bütün tarixi sənədlərdə Bolqarıstan ", Bolqar ", Bolqar ...