ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 163




                                               

Basarab sülaləsi

Basarab sülaləsi - Valaxiya knyazlığınin Qıpçaq kökənli ilk xanədanı. 1330-cü illərdə ortaya çıxan ilk Rumın dövləti olan Valaxiyanın qurulmasında və idarə olunmasında Qıpçaqlar təsirli rol oynamışdılar.

                                               

Bavəndilər sülaləsi

Sülalə öz balanğıcını Sasanilər şahı I Qubadın oğlu Kavusun oğlu Bavdan götürür. Məzdəkilər hərəkatının başlanması-kəndlilərin istismarı, onların əmlakının müsadirə edilməsi iri feodalların güclənməsinə, dövlət xəzinəsinin boşalmasına və bunun so ...

                                               

Bernadotlar sülaləsi

Fin Müharibəsinin ardınca 1809-cu ildə, İsveç əsrlər ərzində İsveç krallığının şərq yarısını təşkil etmiş olan Finlandiyanı itirdi. Kral IV Qustav Adolfa qarşı hiddət üsyanı sürətləndirdi. Qustav Adolf devrildi və onun dayısı XIII Karl kral elan ...

                                               

Bicapur sultanlığı

Hindistanda Dekan yaylasının qərb hissəsində mövcud olmuş dövlət 1489-1686. Banisi Adil şah Yusifdir. Bəhməni sultanlığının parçalanması zamanı Bicapur müstəqilliyini elan etmişdi 1489. Adil şah Bicapur da qala tikdirmiş və şəhəri dövlətin paytax ...

                                               

Cənub və Şimal sülalələri

Cənub və Şimal sülalələri - Çin tarixində 420-589 cu illərdə on altı barbar düvlətlərindən Suy sülaləsinə qədər olan bir dövr.

                                               

Corcadze

Corcadze ailəsi 980-ci ildə Mesxeti bölgəsinə gəlmiş, 1466-cı ildə Kaxetiyaya köçmüşlər. Kaxetiya çarlığı tərəfindən Qremi və Yeniseli bölgələrinin muraviləri vali olmuşdurlar. 1829 və 1850-ci il qərarları ilə Rusiya İmperiyası tərəfindən knyaz k ...

                                               

Çjou sülaləsi

E.ə. XII əsrin sonlarında şanlardan qərbdə yaşayan çjou tayfaları Mue yaxınlığıda Xenan əyaləti döyüşdə Şan dövləti qoşunlarını sarsıdıcı məğlubiyyətə uğratdı və öz hökmranlığını qurdu. Çjou sülaləsinin hakimiyyət dövrü demək olar ki, doqquz əsri ...

                                               

Çobanilər

Çobanlılar sülaləsi Sulduz ulusundan yaranmışdır. Rəşidəddin yazır: "Sulduz tayfasından bir çox əmirlər çıxmasına baxmayaraq, biz daha çox məşhur və Çingiz xanın xidmətində olanlar haqqındaki hekayələri və bilgiləri verməklə yetinəcəyik. Çingiz x ...

                                               

Diasamidze

Diasamidze - Kaxetiya əsilzadə ailəsi. Kaxetiya çarlığının tarixində fəal iştirak etmiş bir sülalə idi. Bir çox üzvü dini vəzifələrə yiyələnmişdi. I Rüstəmə qarşı üsyan edən I Evdemos Diasamidzedən sonra sülalə zəifləməyə başladı.

                                               

Dop sülaləsi

Dop sülaləsi, Dəfnə sülaləsi və ya Dopyanlar – XII – XVI əsrlərdə Xaçında hakimiyyətdə olmuş knyaz sülaləsi. Dop sülaləsinin nümayəndələri Yuxarı Xaçın və Sotk ərazisinin hakimləri olmuşlar.

                                               

Dulo sülaləsi

Dulo - qədim Hun-Bulqar sülaləsi. Attilanın oğlu Ernaxın nəslindən gəlirlər. Əvvəllər Göytürk xaqanlarına tabe olsalar da sonralar müstəqil olmuşlar. Sülalənin əsasını Kubrat xan qoymuşdur. Sülalə daha sonra kiçik qollara ayrıldı: Batbayan xan - ...

                                               

Dünbililər

Dünbililər - İranın Xoy və ətraf vilayətlərdə yayılaraq yaşamış türk dilində danışan kürd əsilli XVIII əsrdən etibarən isə azərbaycanlılaşmış el, sülalə, soy.

                                               

Habsburqlar

Habsburqlar sülaləsi - Avropanın ən nüfuzlu və məşhur kral ailələrindən biridir. 1438-1740 tarixlərində Müqəddəs Roma imperiyasını idarə edən bu sülalə bir neçə holland və italyan hakimlə yanaşı, Bohemiya krallığı, İngiltərə krallığı, Almaniya kr ...

                                               

Han sülaləsi

Tsin imperiyası Çin tarixində ilk xalq üsyanı nəticəsində süquta uğradı. Tsin Şixuanın ölümündən sonra yenə də qarışıqlıq dövrləri başladı. E.ə. 206-cı ildə keçmiş kəndxuda Lyu Banın başçılığı altında qiyamçı dəstələr Tsin ordusunu asanlıqla darm ...

                                               

Haşimilər

Haşimilər və ya Haşim sülaləsi - İordaniyanı 1921-ci ildən bəri idarə etmiş sülalə. Bu sülalə Hicaz Krallığı, Suriya Ərəb Krallığı və İraq Krallığının hakim ailəsi olmuşdur. Haşimilər 10-cu əsrdən sonra təkrar-təkrar, əsasən, xarici qüvvələrin va ...

                                               

Həştərxanilər sülaləsi

Həştərxanilər sülaləsi bu sülaləyə bəzən Canilər və ya Canoğulları və ya Cani xanədanı da deyilir. 1598-1785 illər arasında bugünkü Özbəkistan və Türkmənistan torpaqlarına yayılan Buxara xanlığını idarə edən xanədanlardan biri.

                                               

Hüseynşahilər sülaləsi

Xanədanın qurucusu Seyidüs-sadat Əbül-Müzəffər Əlaəddin Hüseyn Şahdır. Atası Seyid Əşrəf Hüseyni və Məkki nisbələriylə anılır. Hüseyn şahın Benqalda yərləşmiş Hüseynin soyundan gələn bir ailəyə mənsub olduğu irəli sürülməktə və bundan dolayı qurd ...

                                               

I İrakli

I İrakli, Konstantinopol) - 5 oktyabr 610 - 11 fevral 641 illərdə hökmranlıq etmiş, 100 illik İraklilər sülaləsinin əsasını qoymuş Bizans imperatoru. Onun hökmranlığı ilə Bizans imperiyasının tarixində yeni dövrü başlanmış olur. I İrakli V əsrdə ...

                                               

III Konstantin

III Konstantin, Flavi İrakli Konstantin, III Konstantin İrakli 11 fevral 641 – 24 fevral 641 illərdə Bizans imperatoru, imperator I İraklinin birinci nigahdan olan oğlu və xələfi. III Konstantin dünyaya gəldikdən dərhal sonra anası Yevdokianı iti ...

                                               

İlyasşahilər sülaləsi

Tuğluqlular dönəmində Benqal və Şimali Bihar bölgələrində ordu komandanı olarak xidmət edən Məlik İlyas, Benqalda daha öncə müstəqilliyini elan edən Tuğluqlu valisi Əli Mübarəki öldürərək Sultan Şəmsəddin İlyas şah ünvanıyla taxta oturdu 746/1345 ...

                                               

Qacarlar

Qacarlar və ya Qacarlar sülaləsi - Azərbaycan və indiki İranda ərazisində 1796 və 1925-ci illər arasında hakimiyyətdə olmuş Azərbaycanlı və Türk mənşəli sülaləsidir. Qovanlı Türk tayfasından olan Qacarlar, Monqol işğalı zamanlarında İrəvan ətrafı ...

                                               

Qassanilər

Bu sülaləni bəzi vaxtlar Ali Cəfnə də babalarının adıdır adlandırırlar. Onlar Yəməndən şimala tərəf köçərək Roma imperiyasının sərhədlərində məskunlaşanlardırlar. Deyilənə görə bu əhali ilk dəfə Məkkəyə yollanmış, sonra onlardan bir qol ayrılaraq ...

                                               

Qumaclar

Səlcuqlular bölgələrə hakim olaraq təyin edilen şahzadələrin yanına atabəy olaraq adlandırılan təcrübəli dövlət adamları verilirdi. Atabəylər, dövlətin zəiflədiyi dönəmlərdə olduğu bölgədəki idarəni ələ keçirib dövlət qururdular. Qumaclar da Böyü ...

                                               

Ləxmilər

Ləxmilər və ya Banu Ləxm bəzən onlara sonuncu padşahlarının adı ilə bağlı olaraq ali- Münzir də deyirlər üçüncü əsrin sonundan Hiyrə və onunla qonşu olan torpaqlara hakim olmuşlar. Hiyrə şahları Sasani dövlətinə tabe olmuş, Roma imperiyası ilə mü ...

                                               

Liao sülaləsi

Liao sülaləsi, bugünkü Monqolustan və Çinin şimal hissəsində hakimiyətini quran Qarakitayların xanədanı.

                                               

Min sülaləsi

Min sülaləsi 1368-1644-cü illərdə Çində hakimiyyətdə olmuşdur. Bu sabitlik, firavanlıq və Çinin Şərqi Asiyada təsirinin bərpası dövrü idi. Ədəbiyyat, elm və incəsənət bu dövrdə yenidən inkişaf etməyə başlamışdı. İmperiya birbaşa hökumətə tabe ola ...

                                               

Möhtaclılar sülaləsi

Əmir II Nəsr, bu sırada xəstələnən Əbu Bəkiri vəzifədən alıb yerinə oğlu Əbu Əli Əhmədi Xorasan orduları komandanlığına gətirdi 324/936. Əbu Bəkir Məhəmməd 329-cu 941-ci ildə öldü və Çağaniyanda dəfn edildi. Əbu Əli Əhməd, Xorasana gəldiyində ilk ...

                                               

Oldenburqlar

Bu sülalə Almaniyadan başqa Danimarkada 1448-1863, həmçinin onunla uniyaya daxil olan Norveçdə 1450-1814, İsveçdə 1457-1523 fasilə ilə, Şlezviq-Qolşteyndə 1460-1863 hakimiyyətdə olmuşlar. Oldenburqların bir neçə nümayəndəsi Rusiya çarı III Pyotrl ...

                                               

Orbelyanlar

Orbelyanlar və ya Liparitlər - 1211-1435-ci illərdə nümayəndələri Sünik knyazlığında hakimiyyətdə olmuş erməni knyaz sülaləsi. Orbelyanlar sülaləsinə irsi olaraq knyaz, knyazlar knyazıəmirspasapar və atabəy titulları keçmiş, hətta bu sülalənin nü ...

                                               

Ramazanoğulları sülaləsi

Ramazanoğulları sülaləsi - Anadoluda Ramazanoğulları bəyliyini idarə edən sülalə. Sülalə Ramazanoğulları bəyliyinin qurucusu Ramazan bəy Yüreğirin adından başlayır. Ramazanoğulları sülaləsi Oğuzların Yüreğir boyundandır. Hal-hazırda da bu sülalən ...

                                               

Rüriklər sülaləsi

İlkəl bir kültür və mədəniyətə sahib olan Slavyanlar torpaqlarını və nüfuslarını sürəkli olaraq artıraraq, ormanlıq bölgədən çaylar boyunca - özəlliklə Dnepr, Don və Volqa - yerləşim yerləri quraraq genişlətmişdilər. Qəbilələr halında və böyük bi ...

                                               

Selevkilər sülaləsi

Selevk I – e.ə. 321-ci ildə diadoxların yığıncağında Babilistan Makedoniyalı İsgəndərin ən qabiliyyətli sərkərdələrindən birinə – I Selevkə çatmışdır. Digər diadoxlarla uzun sürən mübarizə nəticəsində e.ə. 312-ci ildə Selevk qəti olaraq Babilista ...

                                               

Si Sya

Qərbi Hsia Sülaləsi, Qərbi Xia sülaləsi və ya Tanqut İmperiyası - 1032–1227-ci illər arasında indiki şimal-qərb Çinin Qansu, Şanşi və Ninqşa bölgərinin olduğu yerlərdə mövcud olmuş dövlət və eyniadlı sülalə.

                                               

Sun imperiyası

Çjurçjenlərə qarşı mübarizə. Üsyandan sonra yarım əsr ölkəni ara müharibələri bürüdü. Çinin şimalında beş sülalə qısa müddətdə bir-birini əvəz etdi. 960-cı ildə Sun sülaləsinin hakimiyyəti bərqərar edildi. Bu zaman Çinin şimal-şərqində çjurçjen t ...

                                               

Suy sülaləsi

Çində feodal dağınıqlığı III əsrdən başlamışdı. Şimaldan türk xalqlarının hücumları kəsilmirdi. Lakin VI əsrin sonunda Çində yenidən vahid dövlət yaradılmasına cəhd edildi. Belə ki, Şimali Syon dövlətinin sərkərdəsi Yan Szyan rəqiblərinə qalib gə ...

                                               

Sünik (sülalə)

Sünik, Süni sülaləsi– antik və orta əsrlər dövründə Sünik vilayətində hakimiyyət sürmüş sülalə. Albaniya tarixinin ən güclü sülalələrindən biri kimi dəyərləndirilən Sünik sülaləsi eyni zamanda, Azərbaycan tarixində də mühüm rol oynamış, müstəqil ...

                                               

Sya sülaləsi

Çin tarixşünaslıq ənənəsində ilk sülalə Sya adlanır E.ə. 2205 - E.ə. 1766-cı illər. Lakin əsaslı arxeoloji məlumatların olmaması hələ ki, onu tarixi reallıq kimi qəbul etməyə imkan vermir.

                                               

Şan sülaləsi

XX əsrin 20-ci illərinin sonuna qədər Şan sülaləsinə də əfsanə kimi baxılırdı. Lakin Xenan əyalətində indiki Anyan şəhəri yaxınlığında tapıntılar bu sülalənin mövcudluğunu sübut etdi. Tapılan şəhərin xarabalıqları Pan-qen hökmdarının hakimiyyəti ...

                                               

Şervaşidze sülaləsi

Şervaşidze - Abxaziya knyazlığını idarə etmiş sülalə. Kartlis Çxovrebaya əsasən III Böyük Mənuçöhrün Tamaradan olan oğullarından birinə IV David tərəfindən Suxumiətrafı torpaqların idarəsi verilmiş və Şervaşidze knyaz sülaləsi başlamışdır. Şahzad ...

                                               

Şəddadilər sülaləsi

Şəddadilər sülaləsi - X əsrin ortalarından XII əsrin sonunadək Cənubi Qafqazın Gəncə, Naxçıvan və Dvin əmirliklərində hakimiyyət başında olmuşlar. Əsası soykökünə görə kürd olan Мəhəmməd ibn Şəddad tərəfindən qoyulmuşdur.

                                               

Şirvanşahlar

Şirvanşahlar – Şirvanşahlar dövlətində hakim sülalə. Ərəb mənşəli sülalə olmuşdur. Ərəb işğalına qədərki şirvan hakimləri ilk Şirvanşahlar adlanır. 9-cu əsrdən hakimiyyətə gələn Şirvanşahların isə elmi ədəbiyyat son zamanlardək Məzyədilər, Kəsira ...

                                               

Tan sülaləsi

VII əsrin əvvəllərində Çində hakimiyyət 300 il hökmranlıq etmiş Tan sülaləsinin 618-918 əlinə keçdi. Bütün hakimiyyət imperatorun əlində cəmləşmişdi. Onu "Səma oğlu" adlandırırdılar. Ölkənin təsərrüfatı bərpa və inkişaf etdirildi, cənub əyalətlər ...

                                               

Tüdorlar

Tüdorlar - vaxtilə şimal-qərbi Uelsdə hakimiyyətdə olan Pennimud Tüdorlarının ata xətti ilə soyundan gələn, Uels və ingilis mənşəli monarx sülaləsidir. Bu sülaləyə mənsub olan 5 kral İngiltərə krallığını və onun torpaqlarını, eyni zamanda İrlandi ...

                                               

Tyampi dövlətinin hökmdarlarının siyahısı

Birinci sülalənin bizə məlum olan hökmdarları: Fan İ 300 - 336 Çzyu Lin 192 - 226 Fan Syun 270 İkinci sülalənin bizə məlum olan hökmdarları: Ven di Bhadravarman 377 - 400 Fan Fo 349 - 377 Qanqaraca Fan Ven 336 - 349 Manaratxavarman Üçüncü sülalən ...

                                               

Tzin sülaləsi

Pekini 1644-cü ildə tutmalarına baxmayaraq mancurlar bütün Çinə nəzarət etməyə yalnız 1683-cü ildə nail oldular. Mancurlar da monqollar kimi əcnəbi idilər. Lakin monqollardan fərqli olaraq mancurlar imperiyaya nəzarəti ələ almamışdan öncə Çin məd ...

                                               

Üçüncü Ur sülaləsi

Üçüncü Ur sülaləsi, Mesopotamiyanı təqribən 100 il idarə edən xanədandır. Qısa bir dönəm boyunca bölgədə bir siyasi güc olmuşdur. Xanədan qısaca III Ur kimi də adlandırılır.

                                               

Yelü sülaləsi

Hər şey 901-ci ildə xitayların Yila tayfasının başçısı seçilən Abaocinin hakimiyyətə gəlməsi ilə başlamışdı. 905-ci ildə Li Keyon ilə isti münasibətlər quran Abaoci, 907-ci ildə xitayların başçısı seçilmişdi. Bununla Yelü sülaləsi hakimiyyətə gəl ...

                                               

Yuan imperiyası

Monqollar bütün Çini idarə edən ilk şimal xalqı olmuşlar. Uzaq qərbə qədər uzanan imperiya yaradan monqollar 1210-cu ildə çjurçjenlərin Tszin dövlətini fəth etdilər. 1215-ci ildə Çingiz xan Pekini ələ keçirdi. 1227-ci ildə monqollar Qərbi Syaya u ...

                                               

Belqradın fəthi

Belqradın fəthi - Macarıstan krallığının nəzarəti altında olan Belqrad şəhəri və şəhər qalası 1521-ci ilin 29 avqust tarixində fəth edilmişdir. 1520-ci ildə hakimiyyətə gələn Sultan Süleyman Qanuni hakimiyyətinin 8-ci ayında Belqrad səfərinə çıxm ...

                                               

Ədirnənin fəthi

Ədirnənin fəthi - Bizans imperiyasının əlindəki Ədirnə Osmanlı imperiyasının nəzarətinə keçməsi ilə nəticələnən proses. Müharibənin baş verdiyi il və fəth həyata keçirən adlar, mənbələrə görə 1361-1371-ci illər arasında fərqli göstərilir. Alınmas ...