ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 174




                                               

Vought F-8 Crusader

1952-ci ilin sentyabr ayında ABŞ Hərbi Donanması aviadaşıyıcılarda istifadə edilə biləcək, ön şərtlər içərisində təmirin asanlığı, qatlanan qanadlar, aşağı eniş sürəti və kreyser sürəti əsnasında supersonik sürətlərə çata bilən yeni bir təyyarə ü ...

                                               

Kompression-distraksion üsulu

Kompression-distraksion üsulu - Sümüklərin sınığı qədim zamanlardan çox zəhmət tələb edən, çox vaxt müvəffəqiyyətsizliklə nəticələnən xəsarətlərdən sayılır. Keçmiş zamanlarda sınıqları müalicə etmək üçün yumurta, saqqız sarğılarından, adi taxta p ...

                                               

Protez

Protez, əskik olan bədən üzvlərininin yerinə işlədiləcək şəkildə edilmiş cihazların ümumi adıdır. Xəsarət, şiş cərrahiyələri, qanqren, iltihab və bunun kimi digər orqan ziyanları nəticəsində vücudun geri qalanının sağlamlığını qorumaq məqsədi ilə ...

                                               

Kiznaiver

Kiznaiver - Trigger və Aniplex tərəfindən Mari Okadanın ssenaristliyi ilə istehsal olunmuş anime serialı. Yaponiyada 9 aprel 2016-cı ildən 25 iyun 2016-cı ilə kimi yayımlanmışdır. Personaj dizaynerləri Şiro Miva və Mai Yoneyamadır. "Rage of Baham ...

                                               

Google Bulud Platforması

Apigee API Platforması - API-lərin dizaynı, təhlükəsizliyi, yerləşdirilməsi, monitorinqi və miqyası üçün həyat dövrü idarəetmə platforması. Xidmət İnfrastrukturu - Google Cloud məhsullarının yaradılması üçün əsas xidmətlər dəsti. API Monetizasiya ...

                                               

PHP

PHP dinamik veb səhifələr yaratmaq üçün nəzərdə tutulmuş bir skriptləşdirmə dilidir.PHP Əsasən veb həllərin yaradılmasında istifadə edilən populyar server proqramlaşdırma dilidir. Məsələn, formadakı məlumatları qəbul edərək emal edən skript yarat ...

                                               

Portal (veb)

Portal - web-saytlarda məhdud yönümlü tematik axtarış sistemlərinin yaradılması, paylanmış şəbəkədə tematik sorğunun yerinə yetirildiyi başlanğıc nöqtədir. Portal müraciət edilmə göstəricisi kifayət qədər yüksək trafiki və istinadların sayı çox o ...

                                               

Stelmuj palıdı

Stelmuj palıdı - Avropanın ən yaşlı palıd ağaclarından biri. Baltika dahillərində ən yaşlısı. Ensiklopedik mənbələrdə onun yaşının 2000, 1000 və ya 1500 olması yazılır. Palıd Latviya ilə sərhədə yaxın ərazidə yerləşir. İnzibati baxımdan Litvanın ...

                                               

Karbon dövranı

Karbon dövranı- biokimyəvi tsikldə aktiv iştirak edən karbonun əsas ehtiyatı Dünya okeanında yerləşir, burada o, müxtəlif formalarda olur. Son nəticədə karbonun əksər hissəsi okeanın dibində toplanır, sonra daha cavan çöküntülərlə örtülür və belə ...

                                               

Klimatologiya

İqlim haqqında təlim – iqlimşünaslıq – meteorologiyanın əsas bölmələrindən biridir. İqlimşünaslığın mövzusu astronomik və fiziki-coğrafi şəraitin mürəkkəb kompleksinin təsiri altında formalaşan atmosfer proseslərinin öyrənilməsidir. Bu proseslər, ...

                                               

Küveytdəki neft quyularının yandırılması

Hərbi konfliktlərlə bağlı olan ekoloji fəlakətlərə bir misal kimi 1991-ci ilin əvvəllərində Küveytdə və Fars körfəzi ətrafında" Səhrada fırtına” əməliyyatından sonra baş vermiş hadisələri misal göstərmək olar. Küveytdən geri çəkilən işğalçılar 50 ...

                                               

Flora (botanika)

Flora - bitki növlərinin, mikroorqanizmlərin və göbələklərin müəyyən vilayət, zona, rayon, bitki tipi, formasiya və ya biosenoz daxilində onların müasir təbii şəraiti və geoloji keçmişi ilə bağlı tarixən təşəkkültapmış məcmusu. Flora müxtəlif bit ...

                                               

Aqroiqlimşünaslıq

Aqroiqlimşünaslıq - iqlimşünaslığın bir sahəsi olub, kənd təsərrüfatı bitkilərinin növ və çeşidlərinin ərazinin iqlim şəraitinə görə daha səmərəli yerləşdirilməsi və becərilməsi üçün meteoroloji şəraiti öyrənən elm sahəsidir. Bu elm sahəsi prakti ...

                                               

Azərbaycanda iqlim dəyişmələri

İqlim Dəyişmələri − Dünyanı narahat edən qlobal problemlərdən biri də İqlim dəyişmələridir. İqlim dəyişiklikləri və onların canlı aləmə təsiri dünya birliyini getdikcə daha çox narahat etməkdədir. Qeyri-sabit hava şəraiti tək Azərbaycanda deyil d ...

                                               

Böyük Qafqaz təbii vilayətinin iqlimi

Böyük Qafqaz təbii vilayətinin fiziki-coğrafi rayonunun iqlimi - Böyük Qafqaz vilayətinin də iqlim şəraitinin formalaşmasına buraya düşən günəş radiasiyası, əraziyə daxil olan müxtəlif istiqamətli hava kütlələri böyük təsir göstərir. Eyni zamanda ...

                                               

Çoxillik müşahidələr

Səth örtüyü ilə qarşılıqlı təsir şəraitində, onda baş verən fiziki proseslərlə müəyyən olunan, bu və ya digər ərazi üzərində, həmin vaxtda atmosferin vəziyyətinə hava deyilir. Daha sadə şəkildə deyə bilərik ki, yer səthində və aşağı 30-40 km hünd ...

                                               

Dağ tundra iqlimi (iqlim tipləri)

Planetimizin 11 əsas iqlim tipindən 8 - nə respublikamızda rast gəlinir. İqlim şəraitinin bu cür müxtəlifliyi və zənginliyi Azərbaycanın kənd təsərrüfatının ayrı-ayrı sahələrinin inkişafına əlverişli şərait yaradır.

                                               

Ekvatorial iqlim qurşağı

Ekvatorial iqlim qurşağı tam zolaq yaratmır. Ilboyu ekvatorial hava kütləsi hakimdir. Günəş radiasiyasının miqdarı az dəyişdiyindən fəsillər bilinmir, daima yaydır. Günəşin düşmə bucağı böyük, hava qalxan hərəkətlidir. Ilboyu temperatur +26 - +28 ...

                                               

Elementar sirkulyasiya mexanizmləri

Multanovskinin yaratdığı elmi məktəbin ideaları B.L.Dzedzeyevskinin tədqiqatlarında öz əksini tapmışdır. Dzedzeyevski şimal yarımkürəsində baş verən makro proseslərin təsnifatını vermişdir. O yer səthində baş verən proseslərin dinamikasını təhlil ...

                                               

Elementar sirkulyasiya mexanizmlərinin tipləri

Multanovskinin yaratdığı elmi məktəbin ideaları B.L.Dzedzeyevskinin tədqiqatlarında öz əksini tapmışdır. Dzedzeyevski şimal yarımkürəsində baş verən makro proseslərin təsnifatını vermişdir. O yer səthində baş verən proseslərin dinamikasını təhlil ...

                                               

Güclü istilər

Güclü istilər hər hansı bir ərazidə günəş şüaları ilə çox qızmış atmosfer havasının vəziyyətidir. Tropiklər arasında yerləşən rayonlarda güclü istilər havanın daimi səciyyəvi vəziyyətidir. Tropiklərdən kənar ərazilərdə iqlim yayın üçün səciyyəvi ...

                                               

Hava və iqlim

Səth örtüyü ilə qarşılıqlı təsir şəraitində, onda baş verən fiziki proseslərlə müəyyən olunan, bu və ya digər ərazi üzərində, həmin vaxtda atmosferin vəziyyətinə hava deyilir. Havanın elementləri temperatur, rütubət və təzyiqdir, hava hadisələri ...

                                               

İqlim dəyişikliyi təsirlərinin azaldılması

İqlim dəyişikliyi təsirlərinin azaldılması və ya iqlim dəyişikliyi mitiqasiyası - iqlim dəyişikliyi və onun yaratdığı təsirləri azaltmaq üçün görülən tədbirlər. Bura, əsasən, insanların emissiya etdiyi istixana qazlarının azaldılması daxildir. Tə ...

                                               

İqlim sistemi

İstənilən zaman anında, istənilən coğrafi rayonda atmosferin aşağı qatında meteoroloji elementlərin vəziyyətinə məişətdə, yəni, insanlar arasında hava deyilir. Həmin hava tipinin təkrarlanmasına isə iqlim deyilir.

                                               

İqlimdə riyazi modellər

Məlumdur ki, hidrodinamikanın tam tənliklər sistemində tənliklərin bir neçəsi ikitərtibli, törəməli, differensial tənliklər şəklindədir. Bu səbəbdən onların həll sxemlərini işləmək üçün başlanğıc və sərhəd şərtlərinin verilməsi vacib məsələlərdən ...

                                               

İqliməmələgəlmə

Hər bir yerdə hava ayrı-ayrı illərdə müxtəlif cür dəyişir. Lakin ayrı-ayrı gün, ay və ildə hər bir yeri müəyyən iqlimlə səciyyələndirmək olar. Lokal iqlim atmosfer şəraitinin çoxillik dövründə, o yerə məxsus, onun coğrafi şəraitinə görə məcmudur. ...

                                               

İqliməuyğunlaşma

Orqanizmlərin yeni həyat şəraitinə uyğunlaşması. İki cür iqliməuyğunlaşma ayırd edilir: 1) orqanizmlərin maddələr mübadiləsinin dəyişməsi ilə gedən uyğunlaşma; 2) növün genetik quruluşunun dəyişilməsi ilə gedən uyğunlaşma. İqliməuyğunlaşma populy ...

                                               

İqlimin radiyasiya amili

İqlimin radiyasion amilinə daxildir. atmosfer radiyasiyası günəş radiyasiyası yerin şüa buraxması Günəş radiyasının paylanması coğrafi enlikdən və qismən ilin fəsillərindən çox asılıdır. Müşahidələrdən aydın olurki: Gecə-gündüz bərabərliyi vaxtla ...

                                               

İqlimin təsnifatı

Yer kürəsinin iqlim rayonlaşdırılması çox mürəkkəb bir vəzifə olub, onu həll edərkən bütün təbii şərait kompleksini nəzərə almaq lazımdır. İqlim rayonlaşdırılmasının əsasını insolyasiya rejimi, atmosfer dövranı və yer səthinin xassəsindən asılı o ...

                                               

İranın iqlimi

İranın əksər hissələrinin iqlimi subtropik-kontinental, Xəzər dənizi sahilində rütubətlidir. İran və Oman körfəzilərinin sahil boyunda isə tropikdir İqlimin əsas xüsusiyyətləri təkcə ölkənin coğrafi mövqeyi ilə deyil, həm də, relyefin müxtəlifliy ...

                                               

İstilik dövranı

Atmosfer proseslərinin üç əsas tsikli var ki, onlar havanın formalaşmasına və iqlimin yaranmasında iştirak edirlər. Bunlar iqliməmələgətirən proseslərdir; atmosfer sirkulyasiyası rütubət dövranı istilik dövranı

                                               

Kür dağarası çökəkliyi təbii vilayətinin iqlimi

Kür dağarası çökəkliyi təbii vilayətinin iqlimi - Kür-Araz təbii vilayəti iqlim şəraitinə görə, əsasən, qışı mülayim, yayı quraq və isti keçən yarımsəhra və quru çöl iqlim tipinə aiddir. Məlum olduğu kimi, günəş radiasiyası Yerdə əsas istilik mən ...

                                               

Qar xətti

Qar xətti - il ərzində düşən atmosfer yağıntısının hətta yayda belə əriməyə imkan tapmadığı xətt. Qar xətti ərazinin iqlim xüsusiyyətlərinin təsiri altında formalaşır. Həmçinin relyef xüsusiyyətlərindən də asılıdır. Qar xətti soyuq və rütubətli r ...

                                               

Qışı quru keçən mülayim-isti iqlim tipləri)

Qışı quru keçən mülayim-isti iqlim - Böyük Qafqazın cənub yamaclarının alçaqdağlıq və ortadağlıq zonalarında 400 - 1000 m hündürlüklərdə, Kiçik Qafqazın şimal və şərq yamaclarında dəniz səviyyəsindən 400 - 1500 m hündürlükdə yayılmışdır. O, az və ...

                                               

Qlobal problemlər

XX əsrin son onilliklərində cəmiyyət qarşısında çoxsaylı ciddi və mürəkkəb problemlər yaranmışdır. Onlara qlobal problemlər deyilir. Qlobal problemlər bütün dünya ölkələrini, onun bütün regionlarda yaşıyan əhalini əhatə edən, onun hazırkı vəziyyə ...

                                               

Lənkəran təbii vilayətinin iqlimi

Lənkəran təbii vilayətinin iqlimi - Lənkəran təbii vilayətinin iqlimi ərazinin mürəkkəb relyefi, Xəzər dənizinin və cənubdan gələn hava kütlələrinin təsiri ilə formalaşır. Təbii vilayətdə günəşli saatların illik miqdarı 1900-2200 saat arasında də ...

                                               

Mikroiqlim

Mikroiqlim + κλίμα) - bir və ya bir neçə kilometrlik kiçik sahələrdə meşə, çollük, bataqlıq, sahil, su hövzəsi faktorları təsir edən və küləkdən qorunan yerlərdə iqlimin xüsusiyyətləri. Mikroiqlimi öyrənməklə kənd təsərrüfatında işləri qurmaq və ...

                                               

Mikroiqlimşünaslıq

İqlimşünaslıq təkcə böyük ərazilərin iqlim şəraitini öyrənib onları təsvir etmir. Relyef formasından, səmtdən, torpaq şəraitindən, torpaq səthinin vəziyyətindən, bitki örtüyünün xarakterindən asılı olaraq səth örtüyünün müxtəlif hissələrində, həm ...

                                               

Naxçıvanın iqlimi

Naxçıvan Muxtar Respublikanın iqliminin tədqiqində İ. V. Fiqurovski, Ə.M.Şıxlınski, Ə. A. Mədətzadə, P. Mirzəyev və başqalarının xidmətləri olmuşdur. Naxçıvan MR-in özünəməxsus iqlim şəraiti vardır. Bu iqlim özünün kəskin kontinentallığı ilə Azər ...

                                               

Orta Araz təbii vilayətinin iqlimi

Orta Araz təbii vilayətinin iqlimi- Naxçıvan təbii vilayəti iqliminin kəskin kontinental olması ilə əlaqədar burada bütün təbii komponentlər özünəməxsusluğu ilə seçilir.

                                               

Paleoiqlim

Azərbaycanda bu mərhələyə Abşeron əsri 1.8-0.73 mln il daxildir. Bu mərhələ zəngin spor-tozcuq məlumatları və bitki yarpaq qalıqlarının çoxluğu ilə səciyyələnir. L.S. İsayeva-Petrovanın 1972, 1973 və İ.Y.Filipovanın 1987 məlumatlarına görə 5 №li ...

                                               

Rütubət dövranı

Atmosfer proseslərinin üç əsas tsikli var ki, onlar havanın formalaşmasına və iqlimin yaranmasında iştirak edirlər. Bunlar iqliməmələgətirən proseslərdir; atmosfer sirkulyasiyası istilik dövranı rütubət dövranı

                                               

Savanna iqlimi

Savanna iqlimi- Subekvatrorial iqlim qurşağının daxilində savanna təbii zonası daxilində formalaşır. Ekvatordan bir neçə dərəcə şimal və cənubda yerləşən bölgələrdə iqlim ümumiyyətlə qurudur. Ancaq müəyyən aylarda orada çox isti olur və tez-tez y ...

                                               

Soyuq hava kütlələri

Bir çox hallarda Cənubi Qafqaz, o cümlədən Azərbaycana soyuq hava kütlələri eyni zamanda həm şərqdən, həm də qərbdən müdaxilə edir. Bu zaman respublikanın bütün rayonlarında bol yağıntılar düşür, dağ çaylarında selyaranma ehtimalı çoxalır.

                                               

Şaxta

Şaxta - havanın temperaturunun 0°-dən aşağı göstəricisidir. Bioiqlimşünaslıqda şaxta orqanizmə təsirinə görə: zəif, mülayim, şaxtalı, bərk, sərt, və şiddətli şaxtaya bölünür.

                                               

Şəhər iqlimi

Şəhər iqlimi - şəhərin təbii mühitinin tikinti, sənaye, nəqliyyat, şəhər əhalisinin təsiri nəticəsində dəyişərək formalaşan iqlim. İri şəhərlərdə temperaturun yüksək olması ; yay mövsümündə buxarlanmanın, nisbi rütubətin az olması; konveksiyanın ...

                                               

Yarımsəhra və quru çöllər iqlimi(iqlim tipləri)

Yarımsəhra və quru çöllər iqlimi - əsasən Mərkəzi çöl vilayəti, Samur çayından Qızılağac körfəzinə qədər dəniz sahili zona, Naxçıvan MR-nın Arazboyu düzənliklərində yayılmışdır. Həmçinin Lənkəran vilayətində Qızyurdu zirvəsindən şimalda qapalı da ...

                                               

Yerli sirkulyasiya

Yer kürəsi üzərində irimiqyaslı hava axınları sistemi atmosferin ümumi sirkulyasiyası adlanır. Belə axınlar öz ölçülərinə görə materik və okeanların böyük bir hissəsi ilə müqayisə oluna bilər.Atmosferin ümumi sirkulyasiyasının müxtəlif formada öz ...

                                               

Aeronavtika

Aeronavtika və ya aviasiya və kosmos mühəndisi, aviasiya ilə qarşılıqlı əlaqəli hər cür mühəndislik məhsullarının dizaynı, tikintisi layihələrinin hazırlanması və istehsalı, texniki xidmət və təmir texnologiyası və istismarı ilə bağlı təhsil və t ...

                                               

Azerspace

Azərbaycanın milli telekommunikasiya peyki və ya Azerspace – 2012-ci ilin iyununda də Azərbaycan Respublikası tərəfindən telekommunikasiya məqsədi üçün kosmosa çıxarılan texniki qurğu. ABŞ-ın "Orbital Sciences Corporation" şirkəti "BakuTel-2009" ...