ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 192




                                               

Mallampati təsnifatı

Mallampati təsnifatı, Mallampati sınağı birbaşa ağız boşluğunu obyektiv müayinə edərkən görünən strukturlar əsasında, endotraxeal intubasiyanın icrasının mümkünlük dərəcəsini müəyən etmək üçün tərtib edilmiş təsnifatdır. Təsnifat 1985 ci ildə Seş ...

                                               

Masaj

Bizim eramızdan əvvəl masaj sağlamlaq məqsədi kimi Cənubi Afrikada istifadə edilib. Bundan sonra məlum olub ki, masaj İndoneziya xalqları arasında geniş yayılıb. Sonralar Amerika Birləşmiş Ştatlarında Sandicevıx adasında "Lomi-lomi" adı ilə məlum ...

                                               

Musa Abdullayev

Musa Mirməmməd oğlu Abdullayev - Azərbaycanın hematoloq alimi, tibb elmləri doktoru, professor, filoloq-tərcüməçi. 1942-1944-cü illərdə Azərbaycanın müstəqilliyi uğrunda yaradılan İldırım təşkilatının, – millətçi tələbə – gənclərin antisovet siya ...

                                               

Nevrologiya

Nevrologiya - Sinir sistemi və onun xəstəliklərindən bəhs edən elm. Bu sahə, nevroloji xəstəliklərin səbəbləri, mexanizmləri, əlamətləri, diaqnostika yolları, müalicəsi, həmçinin proflaktikası ilə məşğul olur. Nevrologiya tibbin digər sahələri, n ...

                                               

Onurğa sütununun sınıqları

Onurğa sütununun sınıqları - adətən hündürdən yıxıldıqda, əyilmiş vəziyyətdə ağır əşyanın kürəyə düşməsi zamanı, onurğa sütununa güclü zərbə olduqda baş verir. Onurğa travmaları kiçik bir yumşaq toxuma əzilməsindən onurğa sınığı və onurğa beyni z ...

                                               

Optik nevrit

Optik nevrit - Optik nevrit görmə sinirinin kəskin demielinləşməsidir. Çox hallarda DS ilk dəfə optik nevrit ilə təzahür edir. Bəzi hallarda optik nevritin həmləsi simptomsuz olur. Digər hallarda isə o, göz ətrafında olan ağrılar və görmə qabiliy ...

                                               

P vitamini,

P vitamini insan orqanizmi üçün çox vacibdir. Bu vitamin insan orqanizmində sintez olunmur və toplanmır və bu səbəbdən P vitamini daim orqanizmə daxil olmalıdır. İlk növbədə P vitamini insanın damarlarına çox müsbət təsir edir - onları daha möhkə ...

                                               

Panqam turşusu

Vitamin B15 və ya Panqam turşusu - ilk dəfə 1950-ci ildə öküzün qaraciyərinin ekstraksiyasında vitamin B15 müşahidə olunmuşdur. Elə buna görə də, panqam sözü yunanca pan – hər yerdə, qami – toxum sözündən götürülmüşdür. Hal-hazırda tibbdə panqam ...

                                               

Patau sindromu

Patau sindromu və ya Trisomiya 13 xromosom anamaliyasıdır. Trisomiya 13 sindromunda hüceyrələrdə 13-cü xromosom cütündə 2 xromosom yerinə 3 xromosom olur. 13-cü xromosom aşağıdakı xüsusiyyətlərə görə fərqlənir. Bu xüsusiyyətlərin birləşməsi Triso ...

                                               

Pediatriya

Pediatríya - Tibbin uşaq xəstəliklərindən, onların müalicəsindən və qarşısın almaq üsullarından bəhs edən şöbəsi. Böyüməkdə olan uşaq orqanizminin xüsusiyyətləri, yaşla bağlı dəyişiklikləri, uşağa qulluq, eləcə də uşaqlarda rast gəlinən xəstəlikl ...

                                               

Peyvənd

Vaksin öldürülmüş və ya zəiflədilmiş mikroblar, onların ifraz etdiyi bəzi antigen xassəli maddələrdir. Vaksin həmçinin gen mühəndisliyi ilə də alına bilir. İmmun sistemi bu maddələri antigen kimi qəbul edir və ona qarşı antiteller yaradır humoral ...

                                               

Plevrit

Plevrit plevranın iltihabı xəstəliyi olub plevral boşluqda mayenin yığılması, və ya plevra vərəqlərinin üzərində fibrinli çöküntülərin əmələ gəlməsi ilə müşahidə olunur. Plevrit quru və eksudativ olmaqla iki yerə bölünür.

                                               

Pol Loterbur

Pol Loterbur ing. Paul C. Lauterbur) - amerikan kimyaçısı, 2003-cü ildə Piter Mansfildlə birgə Maqnit rezonans tomoqrafiyanın kəşfinə görə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.

                                               

Prostaqlandinlər

PROSTAQLANDİNLƏR -tsiklopentan molekuluna birləşmiş birinin ucunda karboksil qrupu olan iki karbohidrogen zəncirini daşıyan prostan turşularının törəmələrinə prostaqlandinlər deyilir. Prostan turşusu molekulunun müxtəlif yerlərində hidroksil, kar ...

                                               

Radiologiya

Radiologiya - diaqnostika və müalicə üçün şüalanma metodlarını öyrənən, həmçinin şüalanmanın insan orqanizminə olan təsirini öyrənən tibb sahəsidir. Bu elm sahəsi ilə bir çox alimlər məşğul olmuşdurlar: Vilhelm Rentgen, Bekkerel, Mariya Küri və P ...

                                               

Ralf Staynman

Ralf Staynman - yəhudikökənli kanadalı immunoloq və hüceyrə bioloqu, 2011-ci ildə dentritik hüceyrənin kəşfi və onun qazanılmış immunitetdə rolunun öyrənilməsinə görə Nobel mükaftına layiq görülüb.

                                               

Reanimatologiya

Reanimatologiya -qəza və təcili tibb olaraq da bilinən tibb sahəsi, dərhal tibbi müdaxilə tələb edən xəstəliklər və ya yaralanmalar ilə fərqlənməmiş, planlaşdırılmamış xəstələrə qayğı göstərən tibb ixtisasıdır. Fövqəladə həkimlər reanimasiya və s ...

                                               

Regional anesteziya

Regonal anesteziya bədənin hər hansı bir regionunun – nahiyyəsinin yerli keyləşdirici preparatlarla keyləşdirilməsi, anesteziyanın bir növü. Bu zaman pasientin huşu özündə, lakin cərrahi müdaxilə olunacaq nahiyyə tamamilə keyimiş olur və xəstə he ...

                                               

Rekonstruktiv cərrahi

Rekonstruktiv cərrahi doğuşdan gələn anormallıqlar, inkişaf anomaliyaları, qəza nəticəsindəki yaralanmalar, infeksiyalar, şişlər və digər xəstəliklər nəticəsində əmələ gələn zədələnmiş bədən qisimlərinə tətbiq edilir. Burada əldə ediləcək görünüş ...

                                               

Revmatologiya

Revmatologiya - tibbin revmatik xəstəlikləri öyrənən bölməsidir. Revmatologiya termini yunanca "ρεύμα" vücudun iltihabi, maye axını, "logos" isə elm deməkdir. Revmatologiyanın obyekti oynaqların iltihabi və degenerativ - distrofik xəstəlikləri və ...

                                               

Riçard Aksel

Riçard Aksel - amerikan alim, molekular bioloq, 2004-cü ildə iybilmə reseptorlarının kəşfi və iybilmə sisteminin quruluşu üzrə araşdırmalarına görə Dr. Linda B. Buck-la birgə Nobel mükafatına layiq görülüb.

                                               

Risk faktoru

Risk faktoru- müəyyən xəstəliyin bilavasitə səbəbi sayılmayan, lakin onun baş verməsi ehtimalını artıran ümumi faktorların adıdır. Bura həyat şəraiti və tərzi xüsusiyyətləri, həmçinin orqanizmin anadangəlmə və ya qazanılan xüsusiyyətləri aid edil ...

                                               

Robert Edvards

Robert Edvards - Britaniyalı alim, Fiziologiya və tibb üzrə 2010-cu il Nobel mükafatının qalibi Robert Edvards ing. Robert G. Edwards fiziologiya və tibb üzrə 2010-cu il Nobel mükafatına ekstrakorporal mayalanma ing. in vitro fertilizationkliniki ...

                                               

Robert Furxqott

Robert Furxqott - yəhudikökənli amerikan alimi, 1998-ci ildə azot oksidin ürək-damar sistemində siqnal molekul rolunun kəşfinə görə Fərid Murad və Lui İqnarro ilə birgə Nobel mükafatına layiq görülüb.

                                               

Robin Uorren

Robin Uorren, Adelaida) - Avstraliya alimi, 2005-ci ildə həmyerlisi Berri Marşalla birgə Helicobacter pylori bakteriyasının mədə və onikibarmaq bağırsaq xora xəstəliyində rolunun aşkarlanmasına görə Nobel mükafatına layiq görülüb.

                                               

Ronald Ross

Ronald Ross 1857-ci ildə Hindistanda zabit ailəsində doğulmuşdur. 8 yaşında ikən təhsil almaq üçün İngiltərəyə yola düşən Ross atasının təkidilə Tibb Kollecinə daxil olmuş və 1881-ci ildə "Hindistan Tibb Xidməti" adlı təşkilatda çalışmağa başlamı ...

                                               

Santyaqo Ramon-i-Kaxal

Santyaqo Ramon-i-Kaxal - Görkəmli ispan alimi, tibb elminin nevrologiya, patologiya kimi mühüm sahələrinin və histologiyanın dərin bilicisi, Santyaqo Ramoni Kahal dəyərli elmi araşdırmalar müəllifi kimi tanınır. Beyinin mikroskopik quruluşu ilə b ...

                                               

Sarğı (tibb)

Sarğı materialı və ondan istifadə etmək qaydaları - Yaranın üstünü örtmək üçün işlədilən parça materiallara sarğı materialı deyilir. Sarğı materialı hiqroskopik olmalı, yəni yaradakı qanı və irini hopdurmalı, tez qorumaq və asanlıqla sterilləşmək ...

                                               

Serotonin

Seratonin - kimyəvi quruluşuna görə biohgen amin turşularının triptamin adlanan sinfinə daxil olan sevinc hormonudur. Epifizdən ifraz olunur. İfraz olunması azaldıqda qan damarları daralır, çoxalanda isə genişlənir. Onun ifraz olunması azaldıqda, ...

                                               

Sınıqlar

Sınıqlar - mexaniki zərbə və patoloji proseslər nəticəsində lüləli və yastı sümüklərin tamlığının pozulmasına sınıq deyilir. Bədənin bütün zədələnmələrinin 6-7% sınıqların törənməsi ilə müşahidə olunur. Sınıqlar daha çox 60% əl-daraq və pəncə süm ...

                                               

Sidik

Sidik - böyrəklərdən ürinasiya prosesi ilə ifraz olunan, ümumiyyətlə steril vəziyyətdə, bədənin yan məhsulu olan bir mayedir. Turş mənşəli olan bu maye, məhlullarında saxlayan məməli canlıların bədənlərindəki suyun məzmunundakı mineral, qeyri-üzv ...

                                               

Somnologiya

Somnologiya - yuxu haqqında elmdir. Bu elm, yuxu pozuntularının və düzənsizliyin klinik araşdırılması və müalicəsini əhatə edir. EEG icadından sonra yuxu mərhələləri Harvey və Loomis tərəfindən 1936-cı ildə təsbit edildi, delta və teta dalğaların ...

                                               

Stenli Pruziner

1964 - Pensilvaniya Universitetinin kollecini bitirir 1968 - Pensilvaniya Universitetinin Tibb fakültəsini bitirir 1968-69 - Kaliforniya Universitetində internatura 1972-74 - Kaliforniya Universitetində San Fransisko nevrologiya üzrə rezidentura ...

                                               

Şarl Laveran

Şarl Laveran, Paris) - Fransa alimi, həkimi, protistoloqu, epidemioloqu və Fransa ekzotik patologiya cəmiyyətinin banisi.

                                               

Tetanus

Tetanus - ağır, kəskin, təhlükəli yoluxucu xəstəlikdir. Yunan dilində tetanos qıcolma, donma mənasını ifadə edir. Eritrositlərin parçalanması və skelet əzələlərinin qıcolması ilə müşahidə olunan, asfiksiya və ölümlə nəticələnə bilən mərkəzi sinir ...

                                               

Tər vəziləri

Tər vəziləri - orqanizmdə tərləmə prossesini yerinə yetirən vəzilərdir. Tər vəziləri uzunsov borucuq şəklindədir. İnsanın dəri örtüyündə təxminən 2 milyona qədər tər vəzisi yerləşmişdir. Onlar orqanizmin daxili mühitinin sabit saxlanılmasında, su ...

                                               

Tibbi personal

Ali - ali və aspirantura tibbi və əczaçılıq təhsili olan bir həkim və digər mütəxəssislər. Orta – feldşer, sanitar feldşer, feldşer-laborant, hərbi feldşer, tibb bacısı, feldşer-akuşer, diş həkimi, diş texniki, Epidemioloq həkim köməkçisiparazito ...

                                               

Tibbi subyekt rubrikası

Tibbi subyekt rubrikası - genişhəcmli, nəzarət olunan tibbi lüğət, indeksləşdirilmiş elmi məcmuə, jurnal və kitabların, eyni zamanda informasiyaların əldə edilməsini asandlaşdıran Amerika Birləşmiş Ştatlarının "Milli Tibbi Kitabxanası" tərəfindən ...

                                               

Trombin

Trombin - serin proteaza, insan və heyvanlarda qanın laxtalanma sisteminin ən mühüm kompanenti. Tombin fermentlərin hidrolaz sinfinə aid olub, arginin və lizin qalıqlarından əmələ gələn peptid rabitələrinin hidrolozini katalizə edir. Məhdud subst ...

                                               

TURP (urologiya)

Prostatın transuretral rezeksiyası, qısaca TURP - urologiyada endoskopik minimal invaziv yolla sidik kanalından keçməklə sidikliyin və prostatın patoloji toxumasının kəsilib götürülməsi əməliyyatının adı.

                                               

USMLE

Amerika Birləşmiş Ştatlarının Tibbdə Lisenziya imtahanı - üç mərhələli bir imtahan olub ABŞ xaricində alınan tıbb təhsilinin ABŞ-da qəbul edilməsi üçün gərəklidir.

                                               

Uşaqlıq ağzı xərçəngi

Uşaqlıq ağzı xərçəngi, Serviks xərçəngi, servikal xərçəng bütün dünyadakı qadın xərçəngləri arasında döş və bağırsaq xərçəngindən sonra 3. sıxlıqda görülən xərçəng tipidir. Serviks Xərçəngi qadın artıma orqanlarından biri olan rəhmin ağız qismi o ...

                                               

Uzunmüddətli sıxılma sindromu

Uzunmüddətli sıxılma sindromu - Bədənin hər hansı bir hissəsinin 2-4 saat və daha çox sıxılması nəticəsində zədələnmiş yerdən distalda yerli qan dövranının pozulmasına və yumşaq toxumaların dağılmasına uzunmuddətli sıxılma sindromu deyilir.

                                               

Ürəyin xarici masajı

İstənilən səbəbə görə ürəyin dayanması zamanı ürəyin xarici masajını icra etmək üçün süni tənəffüs verilməsində olduğu kimi, xəstə üzüyuxarı olmaqla, düz və bərk səth üzərində uzadılmalıdır. Hər zaman süni tənəffüsdən başlamaq şərti ilə, zərərçək ...

                                               

Vitamin E (Tokoferol)

Tokoferol sözü yunancadan tokos – döl, phero – daşıyan sözlərinin birləşməsindən ibarət olub döldaşıyan mənasını verir. Tokoferolların əsas mənbəyi bitki mənşəli: zeytun, günəbaxan, qarğıdalı, pambıq yağıdır. Qeyd etmək lazımdır ki, vitamin E ilə ...

                                               

Yanıq

Yanıq - termiki, kimyəvi, elektrik, günəş, şüa agentlərinin təsirindən orqanizmin dəri və toxumaların zədələnməsi. Zədələnmənin kütləvi xarakter aldığı fövqəladə vəziyyətlərdə yanıqlar xüsusi diqqət tələb edir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlu ...

                                               

Yaralar

Yara - mexaniki təsirdən dəri və selikli qişaların, bədən boşluğunda yerləşən üzvlərin: ürək, ağciyər, qaraciyər, mədə-bağırsaq, böyrəklər, sidik kisəsi və s. tamlığının pozulmasıdır. Mexaniki zədə kəsici, deşici alətlərlə törənirsə və dəri tamlı ...

                                               

Yatrogen

Yatrogen 1925 ci ildə ilk olaraq alman psixiatoru Bumke tərəfindən təklif olunmuş və xəstənin vəziyyətinin həkimin ehtiyatsız davranışından pisləşməsi mənasını verən tibbi termin. Yatrogen -zay tibbi iş deməkdir. Platonov qeyd edir ki, hansı sahə ...

                                               

Ağciyər xərçəngi

Ağciyər xərçəngi - ağciyər toxumalarındakı hüceyrələrin normadan artıq çoxalması ilə müşayiət olunan bir xəstəlik. Bu nəzarət edilə bilməyən artım hüceyrələrin ətrafdakı toxumaları əhatə etməsi və ya ağciyərdən digər orqanlara yayılması ilə nətic ...

                                               

Ağciyərlərin xroniki obstruktiv xəstəliyi

Ağciyərlərin xroniki obstruktiv xəstəliyi - tənəffüsün çətinləşməsi və təngənəfəsliklə müşayiət olunan həyat üçün təhlükə yaradan tam müalicə olumayan ağciyər xəstəliyi. AXOX-un açıqlanması aşağıdakı kimidir: xronik – yəni proses uzun müddətli və ...