ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 254




                                               

Albaniya coğrafiyası

Albaniya Avropanın cənub-şərqində, Balkan yarımadasının qərbində qərarlaşır. Ölkənin sahillərini Adriatik dənizi və İon dənizi yuyur. Albaniya şərqdən qərbə 150 km, şimaldan-cənuba isə 340 km məsafədə uzanır.

                                               

Albaniyada turizm

Albaniyada turizm - zəif inkişaf etmişdir. Ancaq kifayət qədər yüksək inkişaf tempinə malikdir. İllik turist axını cəmi 60–80 min nəfərdir. Əsas turizm mərkəzləri Albaniyanın cənub-qərbindəki Saranda kurortu, Vlyoradan Adriatik sahili boyunca Sar ...

                                               

Albaniyanın ətraf mühiti

Albaniyanın ətraf mühiti flora, fauna və müxtəlif formalı çayları ilə diqqəti cəlb edir. Ətraf mühit həm də müxtəlif ekoloji bölgələrdən ibarətdir ki, ölkənin təbii coğrafi ekosistemini təmsil edir. Bura həmçinin su tədcizatı sistemləri, bərpa ol ...

                                               

Karaburun yarımadası

Karaburun - Albaniyanın ən böyük yarımadasıdır. Yarımada ərazisində həm milli par həmdə hərbi baza yerləşir. Yarımadada məskunlaşma yoxdur.

                                               

Prokletie dağları

Prokletie / Şimali-Alban Alplar ı - Balkan yarımadasında dağ massivi. Massiv Albaniya, Monteneqro və Serbiya sərhəddində yerləşir. Uzunluğu 100 km olan massiv. Dinar dağları sisteminə aiddir. Ən yüksək zirvəsi - Ezersa dağıdır 2692 м, digər yüksə ...

                                               

Rügen

Rügen - Baltik dənizində adadır. Almaniyanın daxilində ən böyük adadır. Meklenburq-Ön Pomeraniya federativ vilayətinin tərkibinə daxildir. Əhalisi təxminən 77 min nəfər təşkil edir.

                                               

Benqo

Benqo əyaləti - Anqolanın 18 rəhbərlik bölgəsindən biridir. Ölkənin şimalında yerləşir. İdarə mərkəzi Caxito şəhəri olan əyalətin sahəsi 41.000 km², 2006-ci ilin təxmini əhalisi 460.508 nəfərdir.

                                               

Antarktik səhra

Аntarkti səhra - Təbii zona antarktik qurşaq boyunca yerləşir. Bütünlüklə Antarktika materikinin ərazisini əhatə edir. Ən cənub zonadır. Qış ayları ən aşağı temperatur −60 ; −70 °C arası, yayda isə −30 ; −50 °C arası dəyişir. Yay ayları -20° C yu ...

                                               

Pataqoniya

Mütəxəssislər Cənubi Amerika meşələrində dizel yanacağı istehsal edən ağac göbələyi tapıblar. "The Daily Telegraph" qəzetinin verdiyi məlumata görə, bununla da avtomobil yanacağını təbii yolla sintez edən bioloji orqanizm aşkar edilib. "Gliocladi ...

                                               

Valdes yarımadası

Valdes yarımadası - Argentinanın Atlantik okean sahillərində yerləşən yarımadası. Sahəsi - 3625 km² təşkil edir. Yarımada materiklə Karlos-Ameqino bərzəği ilə birləşir. Şimalda San-Xose, cənubda isə Qolfo-Nuevo körfəzləri onun sahillərini yuyur. ...

                                               

Böyük Sədd rifi

Böyük Sədd rifi - Avstraliya sahillərində 2600 km boyunca,2900 rif sistemindən,344.4 km² sahəyə malik Mərcan dənizində mərcan rif və adalar silsiləsi. Avstraliyanın Queensland vilayətinin sahilləri boyunca yerləşir və gəmiçiliyə mane olur. Bu möh ...

                                               

Krimler şəlaləsi

Krimler şəlaləsi - Avstriyada kaskad şəlalə. Şəlalə eyni adlı Krimler-Ahental çayının üzərindədir. Avropanın ən böyük kaskad şəlalərdən biri.

                                               

Qrats

Qras - Ştiriya nın inzibati mərkəzi. Ştiriyanın inzibati mərkəzi olan Graz Avstriya imperiyasının Türk sərhədlərində ən qədim postlarından biri və ölkənin ən orijinal şəhərlərindən biridir.Bu şəhərdə 1805-ci ildə napaleon tərəfindən dağılmış Yepi ...

                                               

Qross-Valsertal

Vadinin adı Großes Walsertal az. Böyük Valser vadisi İsveçrənin Vale kantanu, Rona vadisindən gələn mühacirlərin adı ilə bağlıdır. Vadi artıq XIV əsrdən bu cür adlanır alm. Walser. Valserlər Forarlberzne dairəsinə daxil olan torpaqların dörddə bi ...

                                               

Montafon

Montafon Avstriyanın Vorarlberg federal əyalətində olan İll çayı ilə kəsişən 39 km uzunluğunda bir vadidir. Şimalda Bludenz şəhəri və Verwall Alplarından, cənubda Silvretta və Rätikon dağlarına qədər uzanır. Ərazinin 16.642 nəfər əhalisi var.

                                               

Ortadunay düzənliyi

Ortadunay çökəkliyi, həmcinin Ortadunay düzənliyi, Tiso-Dunay çökəkliyi, Pannon düzənliyi - Düzəlik Dunay çayının orta axarları boyunca, Macarıstan, Slovakiya, Serbiya, Rumıniya, Xorvatiya və Avstriya ərazisində yerləşir. Ukraynanın şimal-şərq hi ...

                                               

Zabot su anbarı

Zabot su anbarı - Avstriyada su anbarı. Koralpe SES-in qidalanması üçün 1990-cı ildə Faystris çayı üzərində bənd tikilmiş və su anbarı formalaşmışdır. Su anbarı Koralpe dağ silsiləsində, Zabot kommunasının yaxınlığında yerləşir. Su anbarı Ştiriya ...

                                               

Ağdağ (Culfa rayonu)

Ağdağ – Culfa rayonu ərazisində dağ. Zəngəzur silsiləsinin cənub-qərb ətəyində, Dəmirlidağ-Göydağ qolunun davamında yerləşən Darıdağ silsiləsinin Pilələr qolunun şərqə ayrılan eyniadlı şaxəsində zirvə. Qaradərə çayının sağ sahilində, Dizə kəndind ...

                                               

Aracı dağı

Aracı dağı – Şahbuz rayonu ərazisində dağ. Zəngəzur silsiləsinin suayırıcısında zirvə. Naxçıvançayın Şahbuzçay və Əlincəçayın Ərəfsəçay qollarının mənbə hissəsində, Keçili kəndidən 6.5 km şərqdədir. Alt Pliosen yaşlı dolerit və andezit-dasit tərk ...

                                               

Artım dağı

Artım dağı - Ordubad rayonu ərazisində dağ. Zəngəzur silsiləsinin suayırıcısındakı Səfərdərə yüksəkliyindən cənub-qərbə ayrılan Xoşkeşin qolunun suayırıcısında zirvə. Parağaçay qəsəbəsindən 1.8 km cənub-şərqdə, Gurdağdan 600 m cənub-qərbdədir. Al ...

                                               

Atmosferin çirklənməsi

Respublikamızda SSRİ-nin dağılması nəticəsində ətraf mühiti kirləndirən sənaye müəssisələrinin əksəriyyəti dayandıqdan sonra atmosferə atılan zəhərli maddələrin miqdarı kəskin azaldı. 1987-ci ildə respublikanın hava hövzəsinə 2.05 mln.t zərərli t ...

                                               

Atmosferin təmizlənməsi

Qaztəmizləyən və toztutan qurğular - texnoloji və sanitar qurğulara bölünür. Texnoloji təmizləyici qurğular texnoloji prosesə qoşularaq tikinti və cihazlardır. Sanitar təmizləyici qurğular isə zərərli texnoloji və ventilyaşiya tullantılarının qar ...

                                               

Azatağac meşəsi

Azatağac meşələrinin - Hirkan azatağacı iqlim şəraitinə münasibəti baxımından bir qədər plastik ağac cinsi olub dəniz səthindən müxtəlif hündürlüklərdə və müxtəlif iqlim rejimlərində bitərək Lənkəranın düzən ərazisində, quru subtropik Muğan düzün ...

                                               

Azərbaycan ərazisinin tektonik quruluşu

Azərbaycan Respublikası ərazisinin tektonik quruluşunun mürəkkəbliyi alp geotektonik mərhələsində Ərəbistan və Skif mikrotavalarının bir-birinə doğru hərəkəti və onların toqquşması ilə əlaqədar olaraq yaranmışdır.

                                               

Azərbaycan Respublikasında ən yüksək dağ zirvələri

Böyük Qafqaz dağ sistemi Baş Qafqaz və Yan silsilələrinin Azərbaycan hissəsinə, Xəzər dənizinə tərəf getdikcə alçalan və çay dərələri ilə bir-birindən ayrılan Gədi-Kürkeçidağ, Aladaş, Kəmçi və s. silsilələrə, Baş Qafqaz silsiləsinin cənub yamacın ...

                                               

Azərbaycanda aqroiqlim rayonlaşdırma

Kənd təsərrüfatı məhsulunun istehsalı nöqteyi-nəzərincə fiziki-coğrafi rayonlaşmasının qarşısında duran əsas məqsəd ərazinin müxtəlif sahələrini biri-birindən ayıran təbii fərqləri araşdırıb çıxarmaq və həmin təbii ehtiyatlardan mümkün qədər səmə ...

                                               

Azərbaycanda zəlzələ ocaqları

Zəlzələ - yeraltı zərbələr və yerin üst qatının titrəməsidir. Bu həm tektonik proseslərlə müşayiət olunan təbii olaraq, həm də partlayış, su bəndlərinin doldurulması, dağlarda yeraltı sürüşmələrlə müşayiət olunan süni olaraq baş verir.

                                               

Azərbaycanın geoloji quruluşu

Böyük və Kiçik Qafqaz dağ sistemlərinin şərq hissəsini əhatə edən Azərbaycan Respublikasının ərazisi mürəkkəb geoloji quruluşa malikdir. Qeyd olunmalıdır ki, ümumən keçən əsrin 20-ci illərinə qədər Azərbaycan ərazisi geoloji cəhətdən çox zəif öyr ...

                                               

Azərbaycanın iqlimi

Azərbaycanın iqlimi çox müxtəlifdir. Bu müxtəliflik,ilk növbədə Azərbaycan ərazisinin mülayim və subtropik iqlim qurşaqlarının qovuşduğu sahədə yerləşməsi ilə əlaqədardır. Azərbaycanın 8 iqlim qurşağında yerləşməsi onun təbitəini daha da gözəlləş ...

                                               

Azərbaycanın landşaftları

Azərbaycan Respublikasının təbii şəraiti mürəkkəb olduğundan onun ərazisində inkişaf etmiş landşaftlar da müxtəlifliyi ilə səciyyələnir. Azərbaycan Respublikasında təbii landşaftların yüksəkliyə görə dəyişilməsində Böyük və Kiçik Qafqaz, Talış Lə ...

                                               

Azərbaycanın palçıq vulkanları

Azərbaycan yer kürəsində palçıq vulkanlarının unikal və klassik inkişaf regionu kimi tanınmışdır. Yer kürəsində məlum olan 2000-dən artıq palçıq vulkanlarından 344-ü Azərbaycanın şərqində və onunla həmsərhəd Xəzər akvatoriyasında yerləşir. Palçıq ...

                                               

Azərbaycanın sinoptik-iqlim rayonlaşdırılması

Azərbaycan və onu əhatə edən regionlar üzərində baş verən atmosfer proseslərini, həm də fiziki-coğrafi vilayətlərin ayrı-ayrı hissələrinin iqlim xüsusiyyətlərini nəzərə alaraq respublika ərazisi 10 sinoptik-iqlim rayonuna bölünür. Hava şəraitinin ...

                                               

Azərbaycanın təbiət abidələri

Azərbaycanın, eləcə də Qafqazın bütöv ərazisi subtropik zonada yerləşir və bu da iqlimin bəzi tiplərinin və yarım tiplərinin formalaşmasına təsir edir. Planetdə mövcud olan 11 iqlim tipindən 9-u çoxda geniş ərazisi olmayan Azərbaycanda yerləşir. ...

                                               

Bakı arxipelaqı

Bakı arxipelaqı - Abşeron yarımadasının cənubunda sahil ətrafı su akvatoriyasındakı Böyük Zirə, Daş Zirə, Kiçik Zirə, Zənbil, Səngi Muğan, Çigil, Gil adası, Qarasu, Xərə Zirə, Daşlı ada, Kür daşı, Adsız, Qutan Tava, Karvansaray, Xanlar adası, Daş ...

                                               

Bakı vilayəti

Bakı vilayəti - Azərbaycan SSR-də 1952 - 1953-cü illər arasında mövcud olmuş inzibati-ərazi. İnzibati mərkəzi Bakı şəhəri idi. Bakı vilayəti 3 aprel 1952-ci il tarixdə, Gəncə vilayəti ilə eyni vaxtda təşkil edilmişdi. O, Azərbaycan SSR ərazisinin ...

                                               

Bozdağ silsiləsi

Bozdağ silsiləsi – Azərbaycan Respublikasında dağ silsiləsi. Acınohur ön dağlığının cənub hissəsi. Qanıx çayının mənsəb hissəsindən başlayıb cənub-şərq istiqamətində Girdiman çayınadək davam edir. Uzunluğu təqrribən 150 km, hündürlüyü təqribən 50 ...

                                               

Böyük Qafqaz fiziki-coğrafi vilayəti

Böyük Qafqaz dağları respublıkanın şimal və şimal-şərq hissələrini əhatə edir. Əsas hissəsini Baş Qafqaz silsiləsi tutur. Baş Qafqazın şimalında Yan silsilə, cənubunda Niyaldağ və Qovdağ silsilələri, cənub-şərqində Ləngəbiz və Qobustan alçaq dağl ...

                                               

Böyük Qafqaz fiziki-coğrafi vilayətinin ekocoğrafi problemləri.

Vilayət sahəsinə görə ən böyük fiz-coğrafi vilayətlərdən olmaqla bərabər, həm də özünün landşaft müxtəlifliyi ilə də seçilir. Burada yarımsəhra quru-çöl landşaftından başlamış yüksək dağlıq hissələrdəki nival landşaftına qədər-ölkə ərazisindəki m ...

                                               

Böyük Qafqazın alçaqdağlığın palıd, palıd-vələs meşə-kolluqları

Böyük Qafqazın alçaqdağlığın palıd, palıd-vələs meşə-kolluqları - Bu landşaft kompleksi Böyük-Qafqazın Cənub-Şərq yamacında 500-550 m-dən 800-900 m yüksəkliyə kimi bir-birindən izolə olunmuş çay dərələri yamaclarında yayılmışdır. Bu ərazilərin re ...

                                               

Culfa-Ordubad Arazboyu düzənlikləri

Culfa -Ordubad Arazboyu düzənlikləri. Culfa -Ordubad Arazboyu düzənliyi Naxçıvan düzənliyindən cənub-qərbdə yerləşib, ondan Nehrəm yaylası ilə ayrılır. Düzənlik Zəngəzur dağ silsiləsinin cənub ətəyi ilə Araz çayı arasında qalan ensiz zolaq şəklin ...

                                               

Çilov adası

Çilov Xəzər dənizində Azərbaycana məxsus adadır, ərazisi 11.5 km² təşkil edir. Bu ada Abşeron yarmadasından 25 km, Bakıdan isə 100 km şərqdə yerləşir. Pirallahı adası ilə arasında 60–70 km-lik dəniz yolu boğaz var. Uzunluğu 4.5 km, eni 3.3 km təş ...

                                               

Daş Zirə

Daş Zirə və ya Daş adası - Xəzər dənizində, Abşeron yarımadasının şərq səmtində yerləşən ada. Azərbaycanda yerləşir. Bakı körfəzinə aid olan adalardandır. Sahəsi 0.1 km² təşkil edir, sahildən uzaqlığı 2.47 km-dir. Adanın uzunluğu 0.7 km, eni isə ...

                                               

Azərbaycan faunası

Azərbaycan faunasının zənginliyi barədə ilk məlumata şərq səyyahlarının yazılarında rast gəlmək olar. Memarlıq abidələri, qədim qaya və daşlar üzərindəki müxtəlif heyvan təsvirləri dövrümüzə qədər gəlib çatmışdır. XVII əsrdən etibarən təbiətşünas ...

                                               

Gəncə vilayəti

Gəncə vilayəti - Azərbaycan SSR-də 1952 - 1953 illər arasında mövcud olmuş inzibati-ərazi. İnzibati mərkəzi Kirovabad şəhəri idi. Gəncə vilayəti 3 aprel 1952-ci ildə, Bakı vilayəti ilə eyni vaxtda təşkil edilmişdi. Bu vilayət Azərbaycan SSR ərazi ...

                                               

Gəncə-Qazax rayonu (sinoptik-iqlim rayonlaşdırılması)

Azərbaycan və onu əhatə edən regionlar üzərində baş verən atmosfer proseslərini, həm də fiziki-coğrafi vilayətlərin ayrı-ayrı hissələrinin iqlim xüsusiyyətlərini nəzərə alaraq respublika ərazisi 10 sinoptik-iqlim rayonuna bölünür. Bunlardan biri ...

                                               

Gil adası

Gil adası - Xəzər dənizində, Bakı arxipelaqında Azərbaycana məxsus ada. Uzunluğu 2.5 km, ən enli yeri isə 0.3 km təşkil edir. Məskunlaşma yoxdur. Adaya ən yaxın yaşayış məntəqəsı Ələt qəsəbəsidir. Adanı sahildən 3.5 km-lik məsafə ayırır. Bakı şəh ...

                                               

Xunut dağı

Kömürlüdağ – Şərur rayonu ərazisində dağ. Dərələyəz silsiləsindən şimal-qərbə ayrılan Saraybulaq qolunun suayırıcısında ən yüksək zirvə. Bağırsaqdərəsi çayının mənbə hissəsində, Günnüt kəndindən 2.5 km şimal-şərqdədir. Erkən Pliosen maqmatizminin ...

                                               

Xursan

Xursan – Tarixi Azərbaycan ərazisinin bir hissəsi. Şirvana tabe olan kiçik vilayətlərdən biri. Xursan – Xrsan adına ilk dəfə V əsr müəllifi Yeğişedə rast gəlinir. "Erməni coğrafıyası"nın qədim nüsxəsində Asiya Sarmatiyasının xalqları sırasında xs ...

                                               

Kiçik Qafqaz fiziki-coğrafi vilayəti

Torpaq-bitki örtüyü yüksəklik zonalarına tabedir: 600 m-ə qədər dağ-çöl landşaftları yayılmışdır. Torpaqları şabalıdı və dağ-qəhvəyidir. Taxıl bitkiləri müxtəlif ot kompleksləri inkişaf edir. Dağ çölləri insanların fəaliyyəti nəticəsində dəyişikl ...

                                               

Kiçik Qafqaz fiziki-coğrafi vilayətinin ekocoğrafi problemləri

Respublikamızın cənubi qərbində yerləşən bu fiziki-coğrafi vilayət Qafqazın ən böyük dağ sistemlərindən olan Kiçik Qafqazın cənub-şərq hissəsini əhatə edir.Vilayət əsasən orta dağlıq əraziləri əhatə etməklə Şahdağ, Murovdağ, Qarabağ, Mıxtökən, Şə ...