ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 292




                                               

Dəstəfur bazilikası

Daşkəsən rayonunun Dəstəfur kəndində inşa edilən XV əsrə aid məbəd. Sovet hakimiyyəti dövründə bərpa adı altında burada çalışan və yerli əhalinin qonaqpərvərliyindən, rəsmi dairələrin isə maymaqlığından istifadə edən ermənilər bu Allah evinin baş ...

                                               

Əsrik Cırdaxan kilsəsi

Əsrik Cırdaxan kilsəsi - Tovuz rayonunun Əsrik Cırdaxan kəndi ərazisində yerləşən, təxminən VII-X əsrlərə aid edilən alban məbədi və qala divarları. Əsrik Cırdaxan kəndinin meşə ərazisində olan albanlara məxsus bu tarixi abidə torpaqdan 100 metr ...

                                               

Keşikçidağ monastır kompleksi

Keşikçidağ məbədi - Azərbaycanın Gürcüstanla sərhəddində, hazırda mübahisəli ərazi sayılan zonada yerləşən qədim Alban məbədi. Dəniz səviyyəsindən 850 metr hündürlükdə olan və böyük coğrafi sahəni əhatə edən məbəd kompleksinin bir hissəsi Gürcüst ...

                                               

Qızıl məbəd (Yaponiya)

1394-cü ildə Yaponiyanın III imperatoru Sequn Yoşimitsu taxt-tacdan əl çəkdikdən sonra ömrünü sakit bir guşədə başa vurmağı qərara almış və Qızıl məbədin tikintisinə başlamışdır. Yoşimitsunun vəfatından sonra imperator Kinkaki bu məbədin tikintis ...

                                               

Qoşavəng monastırı

Qoşavəng məbədi – Qazax-Şəmşəddil sultanlığı ərazisində, Karvansaray rayonunda Böyük Qarakilsə şose yolunun sağ tərəfində Turşsu bulağının yuxarısında qədim erməni məbədi. Ermənilər azərbaycanca "qoşa" sözünü sətri tərcümə edərək "Cuğt" ermənicə ...

                                               

Laliş məbədi

Laliş məbədi - Yezdanizm dini inancını əsas məbədi. Yezidilər üçün həcc məkanı hesab edilən müqəddəs yer. Laliş və ya Lalişa olaraq adlandırılan məbəd, İraqın şimalında, Mosul şəhərindən 60 km şimal-qərbdə yerləşməkdədir. Yezidilərin əsas fiqurla ...

                                               

Mazımçay kilsəsi

Mazımçay kilsəsi və ya Mazımgəray kilsəsi - Balakən rayonunun Mazımçay kəndi yaxınlığında yerləşən, zal-tağ formalı alban kilsəsidir. 4.7x4.7 metr ölçüyə malik olan kilsə əhəngdaşından inşa edilmişdir. Kilsə şərq fasadından baxdıqda beşbucaqlı fo ...

                                               

Məsdərə məbədi

Masdərə məbədi və ya Müqəddəs Vəftizçi İohann kilsəsi – Qərbi Azərbaycanın Talın rayonunun Masdərə kəndində Masdərə çayı kənarında V – VII yüzillərə aid qədim ərmən – türk məbədi. Günbəzli məbəd tipində inşa edilmiş məbəd öz adını Masdərə toponim ...

                                               

Müqəddəs Mürdaşıyan Zənənlər Kafedralı

Müqəddəs Mürdaşıyan Zənənlər Kafedralı və ya "Jen Mironosits" pravoslav kafedral kilsəsi - Bakıda kilsə, Bakı yeparxiyasının mərkəzi.Hal-hazırda kilsədə pravoslav məzhəbinə etiqad edən dindarların ehtiyaclarının ödənməsindən ötrü dörd keşiş və üç ...

                                               

Sent-Corcs kafedralı

Sent-Corcs kafedralı - Efiopiyanın paytaxtı Əddis-Əbəbə şəhərində yerləşən kafedral. Kafedral səkkizguşəli forma şəklindədir. Şəhərin Çörçil yolu yaxınlığında yerləşir.

                                               

Sultan Əhməd məscidi

Sultan Əhməd Camisi - 1609-1616-cı illərdə sultan I Əhmədin əmrinə əsasən İstanbuldaki tarixi yarımadada Memar Sədəfkar Mehmet Ağanın rəhbərliyi ilə inşa etdirilib. Caminin interiyeri mavi, yaşıl və ağ rəngli İznik çiniləriylə bəzədildiyi və yarı ...

                                               

Şah Abbas məscidi (İrəvan)

Şah Abbas məscidi - 1606-cı ildə inşa edilən məscidə xalq Şah Abbas məscidi adını vermişdir. Eyni zamanlarda Gəncədə inşa edilən məscid də eyni memar - Şeyx Bəhai tərəfindən inşa edildiyindən bir-birlərinə çox bənzəmişlər. Sərdar sarayının şərq y ...

                                               

Şəlvə sövməəsi

Şəlvə sovməəsi - Laçın rayonunun Şəlvə kəndinin ərazisində, Şəlvə kəndinin mərkəzində yerləşən və XV əsrdə tikildiyi güman edilən məbəd. Məbəd sovməə tipli alban məbədləri sırasına daxildir. Sovməə binası yerli bazalt daşlardan və əhəng-gəc qatış ...

                                               

Toledo kafedralı

Toledo kafedralı - İspaniyanın Kastiliya-La Mança bölgəsində, Toledo şəhərində yerləşən kafedral. Müqəddəsi Məryəmdir. Hündürlüyü 120 metr, genişliyi 59 metrdir.

                                               

Yasukuni məbədi

Yasukuni 1869-cu ildə imperator Meydzinin əmri ilə Tokioda vətəndaş müharibəsində həlak olanların xatirəsinə tikilən sintoist məbəddir. Digər sintoist məbədlərdən əsas fərqləndirici xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, burda Yaponiya və imperator uğru ...

                                               

Zurnabad qalası

Zurnabad qalası - Göygöl rayonu Zurnabad ərazisində yerləşir. Zurnabad qalasında aparılmış arxeoloji tədqiqat işləri zamanı onun XIII-XIV əsrlərə aid olduğu təsdiqlənib. Qala öz tikinti xüsusiyyətlərinə görə demək olar ki, Bakıdakı Mərdəkan, Nard ...

                                               

Anti-Masonluq

Anti-Masonluq - masonluğa açıq bir müxalifət olan bir cərəyan. Bununla birlikdə anti-masonluğun bircinsli hərəkatı möcud deyil. Anti-masonluq masonluğa düşmən olan bəzən bir-birinə kəskin formada uyğun olmayan qrupların tənqidi iradlarından ibarə ...

                                               

Ceyms Byukenen

Ceyms Byukenen - Amerika Birləşmiş Ştatlarının 15-ci prezidenti və 17-ci Dövlət katibi. ABŞ-ın parçalanmasından və vətəndaş müharibəsindən əvvəlki son prezident.

                                               

Ceyms Monro

Ceyms Monro - Amerika Birləşmiş Ştatlarının 5-ci prezidenti və 7-ci Dövlət katibi. ABŞ və Fransa arasında 1803-cü il Luiziana sövdələşməsinin təşkilatçılarından biri və prezidentliyi dövründə qəbul olunan ABŞ-ın Avropanın daxili işlərinə qarışmam ...

                                               

Ceyms Noks Polk

Ceyms Noks Polk - Amerika Birləşmiş Ştatlarının 11-ci prezidenti. Tarixçilər tərəfindən ABŞ tarixindəki ən yaxşı 10 prezidentdən biri hesab olunur. Polkun hakimiyyəti dövründə ABŞ Luiziananın satın alınmasından sonrakı ən böyük ərazi artımına nai ...

                                               

Corc Vaşinqton

Corc Vaşinqton - ABŞ- nın dövlət xadimi. ABŞ İstiqlal müharibəsi zamanı Kontinental Ordunun baş komandanı, ABŞ-ın ilk Prezidenti, ABŞ-ın bani atalarından biri. 1753-1754-cü illərdə Virciniyadakı könüllü hərbi birləşmələrdən birinə rəhbərlik etmiş ...

                                               

Endrü Cekson

Endrü Cekson, Tennessi) - Amerika Birləşmiş Ştatlarının 7-ci prezidenti. Demokratlar partiyasından seçilmiş ilk ABŞ prezidenti. Endrü Cekson sadə amerikalılar arasından çıxmış ilk prezidentdir. O, yalnız bacarıq və qabiliyyəti, işgüzarlığı sayəsi ...

                                               

Ferents Kazintsi

Ferents Kazintsi, Borşod-Abauy-Zemplen) - Macarıstan yazıçısı, şairi, tərcüməçisi, neologisti. O, XIX əsrdə macar dili və ədəbiyyatının bərpasına böyük töhfələr vermişdir. Bu gün onun adı, macar dilinin elmi inkişafa uyğunlaşması və 1844-cü ildə ...

                                               

Hacı Səlim Səyyah

Hacı Səlim Səyyah 1869-cu ildə Vilnüsdə ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. İlk təhsilini Vilnüsdə 1883-1885 rus dilində almışdır. Daha sonra İstanbulda türk və fars dillərində 1885-1887 ibtidai, Misirdə "Cameyi-əzhər"də ərəb dilində 1887-1900 orta ...

                                               

Jerar de Nerval

Paris şəhərində dünyaya gələn Nervalın anası o, iki yaşında olarkən Sileziyada vəfat etmişdir. Atası Napoleon Bonapartın ordusunda hərbi həkim kimi fəaliyyət göstərmişdir. Jerar de Nerval əmisi Atuan Buşerin himayəsində Valois bölgəsinin ucqar hi ...

                                               

Mark Tven

Mark Tven - görkəmli Amerika yazıçısı, jurnalisti və ictimai xadimi. Oxuculara daha çox "Haklberri Finin sərgüzəştləri" Adventures of Huckleberry Finn və "Tom Soyerin macəraları" The Adventures of Tom Sawyer adlı romanları ilə tanışdır. Mark Tven ...

                                               

Masonların siyahısı

Con Adams - ABŞ-ın 2-ciprezidenti Volfqanq Amadey Motsart – Avstriya bəstəkarı Corc Vaşinqton – ABŞ prezidenti Simon Bolivar – Latın Amerikasında azadlıq hərəkatının rəhbəri Vladimir Zelenski - Ukrayna prezidenti Oskar Uayld – irland dramaturqu v ...

                                               

Məhməd Əmin Yurdaqul

Məhməd Əmin Yurdaqul 1869-cu ildə İstanbulun Beşiktaş məhəlləsində doğulmuşdu. Arası bir balıqçı olan Salih rəis, anası isə Ədirnədən köçüb İstanbula yerləşmiş olan Əminə xanım idi. Məhməd Əmin Yurdaqul Beşiktaş Əsgəri Rüştiyesini bitirdikdən son ...

                                               

Redyard Kiplinq

Cozef Redyard Kiplinq, London) - ingilis yazıçısı, şairi və novellaçısı, Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatını almış ilk ingilis. 1907-ci ildə Kiplinq həm də Paris, Strasburq, Afina və Toronto universitetlərinin mükafatlarını alıb. Yazıçı eləcə də Oksf ...

                                               

Salvador Alyende

Salvador Alyende, Santyaqo, Çili) - 1970-1973-cü illərdə Çilinin sosialist prezidenti. Alyende seçkilər vasitəsi ilə hakimiyyətə qəlmiş ilk marksist prezident olmuşdur. Hakimiyyətə gəlməkdə əsas məqsədi kimi, Çilidə orta təbəqənin maraqlarına cav ...

                                               

Teodor Ruzvelt

Teodor Ruzvelt, Nyu-York ştatı) - Amerika Birləşmiş Ştatlarının 26-cı prezidenti. 1906-cı il Nobel Sülh Mükafatı laureatı. ABŞ-ın 32-ci prezidenti Franklin Delano Ruzveltin uzaq qohumu olmaqla yanaşı, həm də onun qardaşı qızı Franklin Ruzveltin h ...

                                               

Tələt Paşa

Tələt Paşa - V Mehmed Rəşad və VI Mehmed Vahidəddinin səltənətlərində 1 il 8 ay 5 gün sədrəzəm olmuş Osmanlı dövlət adamı. İttihad və Tərəqqi cəmiyyətinin üzvü

                                               

Yevgeni Zamyatin

Atası pravoslav keşişi, anası isə pianoçu olmuşdur. Zamyatinin ən məşhur əsəri olan Biz romanı ilk antiutopik romandır. Romanda totalitar rejim və ona məcbur şəkildə tabe olan insanlar əks olunmuşdur. Roman riyazi motivlər əsasında yazılmışdır və ...

                                               

Yohann Qotlib Fixte

Yohann Qotlib Fixte və ya 29 yanvar 1814, Berlin) - Alman filosofu. Adı tarixdə 100 ən çox öyrənilmiş şəxsiyyətlər siyahısına daxil edilib.

                                               

Yohann Volfqanq Göte

Yohann Volfqanq fon Göte) - alman şair-dramaturqu, mütəfəkkir və naturalisti. Əsərlərinə bunlar daxildir: dörd roman, epik və lirik poeziya, nəsr və ayə dramları, xatirələr, tərcümeyi-hal, ədəbi və estetik tənqid və botanika, anatomiya və rəng mö ...

                                               

Adaq

Adaq - türk ve altay mifologiyasında və xalq mədəniyyətində əhd və ya nəzir deməkdir. Azərbaycan dilində əhd və ya nəzir anlayışına bənzəsə də daha geniş əhatəlidir, çünki Şamanlık ənənəsindəki qansız qurban və azad qurbanı anlayışları da "Adak" ...

                                               

Adaqan

Adaqan Xan - Türk mifologiyasında dağ tanrısı. Digər adları Ataqan Xan ve ya Adaxan Xan dır. Dağları və üzərində yaşayan varlıqları qoruyur. Xüsusilə, dağlardakı at və mal-qara sürülərini mühafizə edər. Buralardakı canlılara zərər verənlərə çox h ...

                                               

Adsız

Türk ənənəsində uşaq böyüyüb də bir qəhrəmanlıq və ya əhəmiyyətli bir iş edənə qədər ona ad verilmir, ya da o zamana qədər keçici bir ad verilir. Diqqətəlayiq bir hadisə reallaşdırdığını isə o bölgənin ulu şəxsi gəlir, bu etdiyi qəhrəmanlığı xatı ...

                                               

Ağ Ana

Ağ Ana – türk, tatar, altay, yakut mifologiyalarında Deniz ilahəsi. Müxtəlif Türk dillərində Ak Ana, Ürüng Ene, Şura Ene olaraq da bilinər. Monqollar isə Sagan Ece olaraq xatırlayarlar. Hələ heç bir şey yaratılmamışken və yalnız ucsuz-bucaqsız bi ...

                                               

Ağal

Ağal - Yakut ve Altay mifologiyasında ruh çağırma mərasimi. Məşhur olaraq istifadə edilən iki mənası vardır: Xüsusilə ataların ruhlarının kömək etməsi üçün bəzi rituallarla çağrılmasıdır. Yakut ənənəsində geniş bir tətbiq edilir. O biri aləmlə əl ...

                                               

Ağar xan

Ağar Xan - türk, Altay və yakut mifologiyalarında canlılar tanrısı. "Ar Toyon" olaraq da bəhs edilər. Yer üzündəki bütün proseslərdə, insanlara və digər canlılara görə məsuliyyət daşıyır. Yakut dilində "Ürüng Ağar Xan" olaraq bəhs edilir.

                                               

Axto

Aktu - türk mifologiyasında yaxşılıq tanrısı. Pisliyə dair içində heç bir duyğu yoxdur. Özünə bağlı olan digər yaxşılıq tanrıları Aktular olaraq çoxluq şəkildə istifadə edilir. Fin mifologiyasındakı su tanrısı Ahtı nu ağıla gətirir.

                                               

Alaz xan

Alaz Xan - türk və altay mifologiyasında ocaq tanrısı. Alas Xan olaraq da tanınmaqdadır. Evlərdəki ocağı və ev heyvanlarını da quruyar. Ocaq və içindəki od müqəddəsdir və ona hörmətlə davranılmalıdır. Əks halda Alaz Xan əsəbiləşərək yanğın törədə ...

                                               

Alqıma

Alqıma - türk və anadolu xalq mədəniyyətində xeyir-dua. Alqış olaraq da ifadə edilir və bu formasıyla iki mənanı verər: 1. Bir insan üçün yaxşı xahişlərdə etmək və bu məqsədlə Tanrıya yaxarmaq. Sözün təsir edici gücünə olan inancı ehtiva edər. Qə ...

                                               

Allay xan

Allay xan - türk və altay mifologiyalarında vətən tanrısı. Alay xan və ya Alıy xan olaraq da tanınmaqdadır. Vətəni qoruyar. Nurlu bir görünüşü vardır. Yurduna xəyanət edənlərə xəstəlik və bəla gətirər. İlk Ata olan Elley ilə adında bir əlaqə vard ...

                                               

Alma xanım

Alma xanım - türk-monqol mifologiyasında döyüş tanrıçası. Xüsusilə monqollara döyüşçü tanrıça olaraq iştirak edir. Türk mədəniyyətində qadınların döyüşçülüyü məşhur olub, bu reallıq nağıllarda və mifologiyada də əks olunmaqdadır. Türk-monqol algı ...

                                               

Alpamış

Alpamış - özbək, qazax, qaraqalpaq, başqırd, tatar və başqa türk xalqlarının, həmçinin taciklərin qəhrəmanlıq dastanı. Xalq qəhrəmanı Alpamışın adı ilə bağlı Orta Asiya epik rəvayətləri güman ki, XIV-XVII əsrlərdə Orta Asiya xalqlarının xarici iş ...

                                               

Altay xan

Altay Xan - türk, altay və monqol mifologiyasında dağ tanrısıdır. Bəzən Qızıl ilahı olaraq da görünür. Altın Xan, Altun Xan, İlten Xan olaraq da deyilər. Monqol mifologiyasında Altan Xan və ya Alt Xan olaraq bilinir. Altın Dağın sahibi və qoruyan ...

                                               

Anax iyesi

Anax iyesi və ya Toplax iyesi - tatar və bəzi başqa türkdilli xalqlarda məscidlərin qoruyucu ruhu. İslam inancı ilə birlikdə yaranmışdır. Daha sonra İslama zidd olduğu düşüncəsiylə hər məscidin bir mələyi olduğu deyilib, iye anlayışı yerinə mələk ...

                                               

Andar xan

Andar xan - türk və altay mifologiyalarında od tanrısı. Andır Xan olaraq da tanınır. Atəşi qoruyur. Bəzən əsəbiləşərək yer üzündə yanğınlara səbəb olur. Əlində bir "yola" ilə ifadə edilir. Saçları oddandır. Gözləri alov saçar. Heybətli və əzələli ...