ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 303




                                               

Siçanın göstəricisi

Siçanın göstəricisi - siçan hərəkət etdikcə öz mövqeyini dəyişən ekran interfeysi elementi. IBM-uyumlu kompüterlərdə proqramdan, videoadapterin iş rejimindən və özünün ekranda mövqeyindən asılı olaraq siçan göstəricisi müxtəlif şəkil ala bilər. M ...

                                               

Siçanın həssaslığı (İnformatika)

Siçanın həssaslığı - siçanın hərəkəti ilə kursorun ekranda hərəkəti arasındakı əlaqənin xarakteristikası; həssaslıq böyük olduqda siçanın səthdə yerdəyişmə vahidinə göstəricinin ekranda daha böyük yerdəyişməsi uyğun olur. Siçanın həssaslığını kor ...

                                               

Simvol

Simvol - Ədəbiyyatda bir sözlə müəyyən fikrin üstüörtülü şəkildə ifadə olunması. Bədii dildə məcaziliklə daha çox bağlı olan anlayışlardan biri simvoldur. Simvol yunanca simbolon sözündən olan şərti əlamət mənasını bildirir. Azərbaycan ədəbiyyatı ...

                                               

Sistem proqramları

Sistem proqramları - kompüterin resurslarını – mərkəzi prosessoru, yaddaşı, giriş-çıxış qurğularını idarə etmək üçündür. Onlar bütün istifadəçilər üçün nəzərdə tutulmuş proqramlardır. Kompyuterin sistem proqramları elə hazırlanır ki, tətbiqi proq ...

                                               

Sistemli analiz

Sistemli analiz - mürəkkəb problem situasiyalarında qərar qəbul etmək üçün xüsusi metodikadır. Sistemli analiz mütləq analizin tamlığına, qərar qəbul etmə modelinin formalaşdırılmasına və öyrənilən obyektin və ya prosesin adekvat araşdırılmasına ...

                                               

Skaner

Skaner – gerçək görüntünün rəqəmli surətini yaratmaq üçün qurğudur. Skaner sənədlərin, mətnlərin, çertyojların, qrafiklərin, rəsmlərin, fotoşəkillərin kompyuterə daxil edilməsi üçün qurğu. Sənədin rəqəmsal təsvirini yaradır və onu kompyuterin yad ...

                                               

Skott Falman

Skott Elliot Falman ing. Scott Elliot Fahlman – Karneqi-Mellon universitetinin alimi. O avtomatlaşdırılmış planlaşdırılma, semantik şəbəkə, neyron şəbəkə və Common Lisp proqram dili üzrə böyük mütəxəssis hesab edilir. Falman smayliklərin müəllifi ...

                                               

SQL

SQL – əlaqəli verilənlər bazasının idarə sistemlərini idarə etmək üçün istifadə olunan sorğu dilidir. SQL programlaşdırma dili olmamasına baxmayaraq bir çoxları tərəfindən proqramlaşdırma dili olaraq bilinir.

                                               

Smoke test

Smoke test - proqram təminatının sınaqdan keçirilməsində: aşkar xətaları müəyyən etmək üçün minimal test toplusu. Tüstü testi, adətən, proqramçının özü tərəfindən aparılır; bu testdən keçməyən proqramı daha dərin testlənməyə vermək mənasızdır. Bu ...

                                               

Soxulcan proqramlar

Soxulcan proqramlar və ya Kompüter soxulcanları - virus proqramlarının növlərindən biri. Soxulcan proqram digər viruslardan fərqli olaraq müstəqil proqramdır. Bu proqram virus proqramı kimi öz-özünə çoxalır və lokal və qlobal şəbəkələrdə yayılara ...

                                               

Söndürmə,qaraltma

==Söndürmə, Qaraltma== Söndürmə, Qaraltma Blanking -görüntünün displeyə verilməsi zamanı elektron şüasının bir sətirdən o birinə keçid anında siqnalın qısa müddətli söndürülməsidir. Kompüterin monitorunda elektron şüası ritmik olaraq ekran boyunc ...

                                               

Spektral-zaman əlamətləri

Spektral-zaman əlamətləri Frequency-domain Features Спектрально-временные признаки – müxtəlif şəxslərdə səs impulslarının spektrinin və zaman sırasının formasının özünə məxsusluğuna və onların nitq traktlarının filtr funksiyalarının xüsusiyyətlər ...

                                               

Stenford fəlsəfə ensiklopediyası

Stenford fəlsəfə ensiklopediyası – Stenford universiteti tərəfindən təqdim olunan və dəstəklənən fəlsəfə üzrə onlayn ensiklopediyadır. Ensiklopediya 1995-ci ildə Edvard N.Zalta tərəfindən yaradılmışdır. Hər bir məqalə bu sahə üzrə ekspertlər tərə ...

                                               

Süni neyron şəbəkələr

Süni neyron şəbəkələr - bioloji neyron şəbəkələrin təsirindən yaranan riyazi model. Süni neyron şəbəkələr çox vaxt sadəcə neyron şəbəkələr adlandırılır. Neyron şəbəkəsi – insan beynindəki bir-biri ilə birləşmiş sinir hüceyrələrini modelləşdirən k ...

                                               

Svetofor protokolu

Svetofor protokolu 2000-ci illərin əvvəllərində İngiltərənin Milli İnfrastruktur Təhlükəsizlik Koordinasiya Mərkəzinin Milli İnfrastrukturun Müdafiəsi Mərkəzi - CPNItərəfindən həssas informasiyaların bölüşdürülməsi məqsədilə yaradılmışdır.

                                               

Şəbəkə əlaqə kanallarına giriş metodları

Giriş metodu – lokal şəbəkənin əlaqə kanalını növbəti hansı işçi stansiyanın istifadə edəcəyini müəyyən edən metoddur. Əlaqə kanalına girişin idarə edilməsi metodu şəbəkənin xarakteristikalarına əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərir.Giriş metodları ...

                                               

Şəbəkə ünvanlama texnologiyaları

Kompüter şəbəkələrində kompüterlərin bir birini birmənalı şəkildə identifikasiya etməsi üçün onlara ünvanlar verilir. Ünvanların əsas növləri aşağıdakılardır: Fiziki lokal ünvan - altşəbəkə hüdudunda qovşaqların identifikasiyası üçün istifadə edi ...

                                               

Şəbəkəarası paket mübadiləsi

Şəbəkəarası paket mübadiləsi – Novell NetWare şəbəkələrində paketlərin server və işçi stansiyalar arasında ötürülməsini və yönləndirilməsi üçün istifadə olunan təməl protokol. İlk versiyası Xerox şirkətində işlənib hazırlanıb. IPX paketləri Ether ...

                                               

Texniki xidmət

Texniki xidmət -proqram təminatının istismara verilməsindən sonra təkmilləşdirilməsi, optimallaşdırılması və aşkarlanan xətaların aradan qaldırılması prosesi. Müşayiətin gedişində proqramda aşkarlanmış xətaları və çatışmazlıqları düzəltmək, eləcə ...

                                               

TEMPEST

TEMPEST Elektrik və elektron avadanlığın şüalandırdığı əlavə elektromaqnit siqnalların öyrənilməsi və analizi üzrə standart.

                                               

Terminal

Terminal - hansısa sistemi xarici aləmlə birləşdirən xəttin son hissəsi. Qrafik Terminal - ing. graphics terminal, ru. графический терминал – qrafik verilənləri əks etdirə və emal edə bilən" ağıllı” terminal. Belə terminallar, adətən, görüntünü y ...

                                               

Təhlükəsiz Wi-Fi girişi

Təhlükəsiz Wi-Fi girişi WPA Wi-Fi Protected Access və Wi-Fi Protected Access II simsiz kompüter şəbəkələrini təmin etmək üçün Wi-Fi İttifaqı tərəfindən hazırlanmış iki təhlükəsizlik protokolu və təhlükəsizlik sertifikatı proqramlarıdır.

                                               

Təhlükəsizlik metrikaları

Təhlükəsizlik metrikaları – informasiya təhlükəsizliyi üzrə faəliyyətin qiymətləndirilməsi ilə əlaqəli relevant verilənlərin toplanması, analizi və hesabat verilməsi yolu ilə qərar qəbul edilməsini asanlaşdırmaq, faəliyyətin məhsuldarlığını və he ...

                                               

Tək dəqiqlikli

Tək dəqiqliklikli -sürüşkən nöqtəli ədədin, adətən, proqramlaşdırma dili tərəfindən təklif olunan iki, yaxud daha çox variant içərisində ən kiçik dəqiqliyi olan tipi. Həqiqi dəqiqlik proqramlaşdırma dilindən və həmin dilin kompilyatorundan asılı ...

                                               

Təkrarlayıcı perforator

Təkrarlayıcı perforator - perfokartı oxuyan və başqa perfokartda onun kopiyasını edən qurğu. 1980-ci illərin əvvəllərinədək proqramçılar tərəfindən geniş istifadə olunurdu.

                                               

Tərs siyahılı verilənlər bazası

Tərs siyahılı verilənlər bazası – relyasiyalı verilənlər bazasından aşağıdakı fərqləri olan verilənlər bazası: Tərsinə çevrilmış siyahı cədvəlinin sətirləri yazıları və ya kortejləri hər hansı indeksləmə ardıcıllığından asılı olmayaraq müəyyən fi ...

                                               

Tətbiqi proqramlar

Tətbiqi proqramlar istifadəçinin aşağıda göstərilən işlərini yerinə yetirir: Tərcümə Dilmanc Multimedia Windows Media Player və b. Diaqnostika Elektron cədvəllərin emalı Microsoft Excel, Lotus və s. İdarəetmənin avtomatlaşdırılması-Avtomatlaşdırı ...

                                               

Tor (internet)

Tor internetdə senzuradan yayınma alətlərindən biridir. O, istifadəçilərə onlayn məxfiliklərini qorumaq üçün yaradılıb, bu alət vasitəsilə internet istifadəçilərinin məlumatlarının veb saytlar və onlayn cəsuslar tərəfindən ələ keçirilməsi çətinlə ...

                                               

TPMA metodu

Səlahiyyətlərin ötürülməsi ilə çoxsaylı giriş və ya markerin ötürülməsi metodunun alqoritmi şəkildə verilmişdir Markerin ötürülməsi metodu – mühitə giriş metodudur və məlumatın ötürülməsinə icazə verilməsi üçün, bir işçi stansiyadan digər işçi st ...

                                               

UTP

UTP – ekranlaşdırıcı metal hörgüsü olmayan plastik örtüyə salınmış bir neçə sarınmış cüt naqildən ibarət nazik elastik kabel növü. 10Base-T tipli lokal şəbəkələrin kabel sistemlərində istifadə olunur.

                                               

Uyumluluq

Uyumluluq - kompüterin, qurğunun, verilənlər faylının və ya proqramın başqa kompüter, qurğu və s. ilə birgə işləyə bilməsi bacarığı, yaxud eyni komandaları, formatları və dilləri" başa düşmələri”. Uyumluluq istifadəçilərin hamısının ümumi maraq p ...

                                               

Uzun fayl adı

Uzun fayl adı – uzunluğu 11 simvoldan çox olan fayl adı. Uzun fayl adları OS/2, Windows, Macintosh, UNIX əməliyyat sistemlərində dəstəklənir. Windows 95 və sonrakı versiyalarda fayl adının uzunluğu 255 simvoladək ola bilər. Fayl adlarında həm kiç ...

                                               

Veb-analitika

Veb-analitika – veb-saytların keyfiyyətinin yüksəldilməsi və optimallaşdırılması üçün istifadəçilər haqqında informasiyanın yığılması, ölçülməsi, tədqiqi, təsviri və interpretasiyasıdır. Veb-analitika internet-marketinqin fundamental əsasını təşk ...

                                               

Veyvlet

Kəsilməz veyvlet çevirməsi – zaman və tezlik üzrə çözünürlüklə bağlı problemləri aradan qaldırmaq üçün qısamüddətli Furye çevirməsinə alternativ kimi təklif edilmişdir. Praktikada rast gəlinən siqnallarda çox vaxt yüzsək tezlikli komponentlərin m ...

                                               

Viruslar haqqında ensiklopediya

Viruslar haqqında ensiklopediya – virus və antivirus proqramları haqqında onlayn ensiklopediyadır. İnformasiya texnologiyalarının inkişafı ilə əlaqədar İnternetdə müxtəlif sahələrə aid küllü miqdarda ensiklopedik resurslar yaranmağa başlanmışdır. ...

                                               

Visual Basic

Visual Basic – Microsoft şirkəti tərəfindən istehsal olunmuş proqram təminatının işlənib hazırlanması vasitəsi; proqramlaşdırma dili və gəlişdirmə mühitindən ibarətdir. Visual Basic öz ruhunu, üslubunu və qismən sintaksisini sələfi olan Basic dil ...

                                               

Visual FoxPro

Visual FoxPro - mərkəzində relyasiyalı verilənlər bazalarının idarəolunması sistemi olan obyekt-yönlü və prosedurlu proqramlaşdırma dili. Microsoft şirkəti tərəfindən işlənib hazırlanıb. Əsasında FoxPro proqramlaşdırma dili dayanır. dBase proqram ...

                                               

Yaddaş banklarının kommutasiyası

Yaddaş banklarının kommutasiyası - Prosessorun fiziki ünvan fəzasının məhdudiyyətlərini aradan qaldırmaq üçün iki yaddaş bankı arasında keçidlər etməklə operativ yaddaşın tutumunun genişləndirilməsi üsulu. Bir bankdan başqa banka belə keçid, adət ...

                                               

Yaddaş kartrici

Yaddaş kartrici - verilənlər və proqramları yadda saxlamaq üçün ixtiyari erişimli yaddaş mikrosxemdən ibarət olan çıxarılıb-taxılan modul. Yaddaş kartriciləri əsasən daşınabilən kompüterlərdə istifadə edilir, çünki onlar daha kiçikdir və disksürə ...

                                               

Yaddaş modeli

Yaddaş modeli - proqramda istifadə olunan kodun və verilənlərin ünvanlanması üsulu. Yaddaş modeli proqramda kod və verilənlər üçün ayrılan yaddaşın həcmini göstərir. Aşağıdakı yaddaş modelləri mövcuddur: kiçicik, kiçik, orta, kompakt, böyük, nəhə ...

                                               

Yahoo!

Yahoo - internet portalı. Yahoo! inc. yahu - İnternetdə ən populyar axtarış sistemlərindən birinə sahib olan və Yahoo! Directory portalı vasitəsilə bir sıra xidmətlər göstərən şirkət. Portala ən" yaşlı” və ən populyar elektron poçt xidmətlərindən ...

                                               

Yaxalayıcı, qapağan

Yaxalayıcı, qapağan - - 1. Verilənləri toplamaq üçün qurğu. Çox zaman bu termin kompüterin videoadapterinin videokameradan və ya başqa videoinformasiya mənbəyindən görüntünü qəbul edən xüsusi növünü bildirir; belə verilənləri qəbul edən və onları ...

                                               

Yedəkləmə

Yedəkləmə və ya ehtiyat nüsxə - arxivləşdirmə üçün, yaxud zədələnmə və ya yoxolma halında qiymətli faylların saxlanması məqsədi ilə proqramın, diskin və ya bəzi verilənlərin ehtiyat surətidir. Bəzi tətbiqi proqramlar faylların eyni zamanda həm ca ...

                                               

Yerdəyişmə, yerini dəyişmə (İnformatika)

Yerdəyişmə, yerini dəyişmə - informasiyanın bir yerdən başqa bir yerə verilməsi. Əməliyyatdan asılı olaraq yerdəyişmə kompüterin yaddaşında yerləşmiş verilənlərə, yaxud verilənlər faylında olan mətnə və ya görüntüyə aid ola bilər. Məsələn, proqra ...

                                               

Yottabayt

Bir yottabayt hal-hazırda istifadə olunan kompüter saxlama vahidləri içərisindəki ən böyük kompüter saxlama vahididir. yotta Y – 1024-ü bildirən metrik prefiks. 1991-ci ildə qəbul olunub; qədim yunan" okto”" səkkiz” sözündən əmələ gəlib okto→otta ...

                                               

Yuxarı dərəcəli milli domenlər

Ölkələrin İnternet Kodları ölkə və ya müstəqil ərazi tərəfindən istifadə edilən domen kodlarıdır. Bu kodlar iki hərfdən ibarət olub, əksəri İSO 3166–1 alfa-2 ölkə kodlarına uyğun gəlir. Ümumiyyətlə 243 ölkə internet kodları var. Hər ölkə öz domen ...

                                               

YUV

YUV - rəng modeli. YUV sistemində parlaqlığı göstərən bir komponent və rəngi bildirən iki komponent olur. YUV modelindən televerilişdə və video-verilənlərin saxlanmasında/emalında geniş tətbiq edilir. Komponentin parlaqlığı" ağ-qara” görüntüdən i ...

                                               

Z-bufer

Z-bufer dərinlik buferi -, ru. z-буфер, буфер глубины – üçölçülü kompüter qrafikasında: görüntünün elementlərinin uzaqlığının qeydə alınması üsulu." Görünmə problemi”nin həll variantlarından biridir. Əgər texniki baxımdan reallaşdırmaq olursa, ço ...

                                               

Z1

Z1 - alman mühəndisi Konrad Zuse tərəfindən yaradılan bu qurğu ilk məhdud proqramlaşdırılabilən hesablama maşını idi. Verilənlər qurğuya onluq say sistemində, sürüşkən nöqtəli ədədlər şəklində daxil edilirdi və həmin formada çıxışa verilirdi. Kom ...

                                               

Zərərli Proqramların Testləşdirilməsi Standartları Təşkilatı

Zərərli Proqramların Testləşdirilməsi Standartları Təşkilatı zərərli proqramların test edilməsi metodologiyalarının keyfiyyətini, relevantlığını və obyektivliyini yüksəltmək məqsədilə 2008-ci ildə yaradılmış beynəlxalq qeyri-kommersiya təşkilatı.