ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 328




                                               

Mimansa

Mimansa və ya mimamsa - hind fəlsəfəsinin altı əsas teist məktəbindən biri. Digər adı purva-mimamsadır. Məktəbin əsas prinsipləri ortopraksiya, antiasketizm və antimistikadır. Mimansa mokşanı dövrandan qurtuluşu yalnız Vedalara hörmətdə və ritual ...

                                               

Sankhya

Sankhya, samkhya - hind fəlsəfəsinin altı əsas teist məktəbindən biri, əsası Kapila tərəfindən qoyulmuş hind dualizm fəlsəfəsi. Bu fəlsəfəyə görə dünyada iki başlanğıc var: prakriti və puruşa. Sankhya fəlsəfəsnin məqsədi ruhu materiyadan ayırmaqd ...

                                               

Qərb fəlsəfəsi

Orta əsrlər dövründə həm Qərbdə, həm də Şərqdə feodalizm cəmiyyətinin hakim ideologiyası dindən ibarət olmuşdur. Fəlsəfi fikrin əsas çıxış nöqtəsini və obyektini müqəddəs yazıların ehkamları təşkil edirdi. Orta əsrlər dövrünün fəlsəfi fikri isə ö ...

                                               

Platon mağarası

Mağara haqqında mif - Platonun "Dövlət" əsərinin yeddinci kitabında özünün "ideya" haqda təlimini izah etmək üçün istifadə etdiyi məşhur alleqoriya. Ümumilikdə platonizmin və obyektiv idealizmin təməl daşı hesab olunur.

                                               

Tsundoku

Tsundoku – kitab almağı və əldə etməyi sevmək, lakin onları oxumamaqla xarakterizə olunan sindrom. Tsundoku yapon termini olub, Meyci dövründə yaranmışdır. Termin tsunde-oku 積んでおく, azərb. əşyaları qalaq-qalaq yığmaq ‎ və dokusho 読書, azərb. ...

                                               

Konotasiya

Konotasiya və ya konnotasiya, bir sözün ilkin və ədəbi mənalarından başqa, həmçinin insanda yaratdığı duyğu və düşüncələrdir. Ümumiyyətlə mənfi və ya müsbət kontekstdə istifadə olunur. Məsələn, Azərbaycan dilindəki" şişman” sözü mənfi bir konotas ...

                                               

Çoxlu dünyalar təfsiri

Kvant mexanikasının təfsirlərindən biri olan Çoxlu Dünyalar təfsirinə görə reallığın özü olaraq bütün kainat üçün yeganə və universal bir dalğa funksiyası mövcuddur. Bu universal dalğa funksiyası hər şeyin dalğa funskiyası olaraq, bildiyimiz düny ...

                                               

Demoked

Herodotun tarix kitabından tanıdığımız Demoked e.ə VI əsrdə yaşamış fizik, həkim, filosof və siyasət adamı idi. Kroton vətəndaşı olub Kroton, Afina, Aegina və Samosda tanınırdı. Samia tiranı Polikratı müdafiə edərkən Dara tərəfindən əsir götürülə ...

                                               

Lionlu İriney

İrinéus – ilk kilsə atalarından, ilahiyyatçılarından və apologetlərindən biri. Onun əsərlərinin xristian ilahiyyatının formalaşmasına böyük təsiri olmuşdur. Rəvayətlərə görə o erkən Xristianlığın məşhur nümayəndəsi, Həvari İohannın tələbəsi Polik ...

                                               

Yustin

Yustín Filósof – 165, Roma) - erkən xristian apologeti. İlk dəfə xristian ehkamlarını antik fəlsəfi kateqoriyalarla uyğunlaşdırmaq yolunu tutmuşdur. Tarixin ilahiyyat baxımından izah edilməsinin əsasını qoymuşdur. Müqəddəs kilsə atasıdır.

                                               

Gizli Doktrina

Müqəddəs Kitablar, dünya planetini idarə edən Yüksək Ruhani Planlar tərəfindən, təkamülün yolunda ilərləməsi üçün bəşəriyyətə müxtəlif zamanlarda endirilən İlahi bilgilərdir. Bu bilgilər, ucsuz bucaqsız maddə Kainatı içində, varlıqların ən ideal ...

                                               

Könüllü fəaliyyət

Könüllü fəaliyyət - qanunvericiliklə qadağan edilməyən, işlərin görülməsi və ya xidmətlərin göstərilməsi ilə bağlı ictimai faydalı və gəlirsiz fəaliyyətdir.

                                               

Yəzdanizm

Yəzdanizm - Yezidilərin inandığı, İslam dini ilə geniş əlaqəsi olmayan əsasən İraq və Suriya kimi ərazilərdə ardıcıllarının olduğu din. Yəzdanizm sözünün kökü Avesta dilində olan Yazata sözündən yarandığı ehtimal edilir. Sözün kürd dilində olan q ...

                                               

Kino nəzəriyyəsi

Kino nəzəriyyəsi - tarixən daim inkişaf edən kino mühitinin rəsmi əsas atributlarını şübhə altına almaqla başlayan və ya filmin gerçəkliyə olan münasibətini anlamaq üçün konseptual çərçivələri təmin edən və kino araşdırmalarının akademik intizamı ...

                                               

Zərdüştilik

Dünyanın ən qədim etiqadlarından biri olan Zərdüştilik İran ərazisində meydana gəlmişdir. Zərdüşt dini onun banisi Zərdüştün adı ilə bağlıdır. Bu yeni dini etiqad yalnız İran ərazisində yaşayan tayfalar tərəfindən qəbul edilmədi. O, eyni zamanda ...

                                               

Ameşa - Spenta

Ameşa spenta - əksər irandilli xalqların ümumi mifoloji irsinə aid mifoloji personajlar. Qədim irandilli xalqların hər an qarşılaşdığı və izah edə bilmədiyi təbiət hadisələri barədə təsəvvürləri ilə bağlıdır. Bu hadisələrin izahı empirik düşüncə ...

                                               

Əhrimən

Əhrimən, Anqra Manyu - Zərdüşt dinində: şər allahı, şər və zülmət mənbəyi. Avestada Anhra-Manyu, qədim İran dilində Ahra-Manyu, şər başlanğıcının ifadəçisi və ya rəmzi. "Avesta" da və qədim fars kitabələrində qeyd olunan Anhra Manyu hərfi mənada ...

                                               

Harut və Marut

Harut və Marut - Fars mifologiyası, Zərdüştilik və Quranda adları çəkilən mələklər. Rəvayətə görə Harut və Marut sehrlə məşğul olur və insanlara sehrin sirrlərini öyrədirdilər. Bəqərə surəsinin 102-ci ayəsində mövzu ilə bağlı deyilir; Ayədən görü ...

                                               

Məcusi

Məcus, atəşpərəst dinində olan; atəşpərəst; oda sitayiş edən İran və Hindistan xalqından bir qisminin mənsub olduğu inanclardan biridir. Bu inancı qəbul edənlərə "Atəşpərəst", rahiblərinə də "Muz" deyilir. Hindistan və ətrafında məşhur olan Brahm ...

                                               

Parsilər

Parsilər - Cənubi Asiyada zərdüştilik dininə etiqat edən iran əsilli xalqdır. Parsilər zərdüştilik dininin adət-ənənələrini qoruyan iki əsas xalqdan biridir.

                                               

Knights & Magic

Knights & Magic - Kuroqinin rəssamlığı ilə Hisaqo Amazake-no tərəfindən yazılan ranobe seriyası. Əvvəlcə 2010-cu ilin oktyabrında Shōsetsuka ni Narō veb-roman saytında yayımlanmağa başlamışdır. 30 yanvar 2013-cü ildə Shufunotomo nəşriyyatı tərəfi ...

                                               

Acita Kesakambala

Acita Kesakambala - e.ə. VI - V əsrlərdə yaşamış Qədim Hindistan materialist filosofu. O, Çarvaka məktəbinin öncül alimlərindən olmuşdur. Kesakambalanın Budda və Mahaviranın həməsri olduğu güman edilir. Onun adı birbaşa olaraq "insan saçından haz ...

                                               

Adam Veishaupt

Adam Veishaupt 6 fevral 1748- ci ildə Bavariyanın Seçicilərində, İngolstadtda anadan olub. Veishauptun atası Johann Georg Veishaupt 1717-1753 Adam 5 yaşında olanda vəfat etmişdi. Atasının ölümündən sonra xaç atası olan Johann Adam Freiherr von Ic ...

                                               

Adil Nəcəfov

Adil Nəcəfov Yusif oğlu, Naxçıvan – 7 oktyabr 1989) - Sovet filosofu. Fəlsəfə elimlər doktoru Azərbaycan Tibb Universitetinin Fəlsəfə kafedrasının yaradılmasına, inkişafına həsr etmiş və bu sahədə ən yüksək elmi-praktik nəticələr əldə etmiş nüfuz ...

                                               

Alber Kamü

Alber Kamü - fransız filosof, yazıçı və jurnalist. O, 44 yaşında 1957-ci ildəki Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatını qazanaraq, tarixdəki ən gənc ikinci laureat olmuşdu. Onun məşhur əsərlərinə Yad, Taun, Sizif haqqında mif, Çöküş və Üsyan daxildir. Ka ...

                                               

Aleksandr Duqin

Aleksandr Duqin 7 yanvar 1962-ci ildə Moskvada, Qeliy Aleksandroviç Duqin ilə Qalina Duqinin ailəsində dünyaya gəlmişdir 1979-cu ildə Moskva Aviasiya Universitetinə qəbul olsa da, universiteti bitirməmiş və fərqli bir univeristetdə və ixtisas üzr ...

                                               

Antonio Qramşi

Antonio Qramşi, Roma) - italyan filosof, jurnalist və siyasi xadim; İtaliya Kommunist Partiyasının qurucusu və lideri, marksizm nəzəriyyəçisi. Neomarksizmin qurucularından biri hesab olunur; həm yeni sol, həm də Avropa kommunizminin tərəfdarları ...

                                               

Bəhmənyar

Əbülhəsən Bəhmənyar Azərbaycani - Şərq peripatetizminin görkəmli nümayəndələrindən biri, Azərbaycan fəlsəfi məktəbinin banisi, İbn Sinanın şagirdi. Doğum yeri naməlum olan filosof mənbələrdə bir qayda olaraq "əl-Azərbaycani" kimi xatırlanır və Az ...

                                               

Cayanta Bhatta

Cayanta Bahtta – Hind filosofu, nyayanın nümayəndəsi. Kəşmir racəsinin xidmətində olan məşhur alim-brahmanlar ailəsindən idi.

                                               

Cəəd İbn Dirhəm

Cəəd İbn Dirhəm, Əl Cəəd İbn Dirhəm - VIII əsr mütəkəllimi. İslamda Cəbriti cərayanının ilk nümayəndəsi. Cəhm ibn Səfvanın müəllimi. Məhs Cəhm ibn Səfvan sonradan Cehmiliyin əsasənı qoymuş. Doğulduğu yer. Uzun müddət Dəməşqdə yaşamışdır.

                                               

Con Meynard Keyns

C.Keyns 1883-cü ildə Kembricdə məntiq və iqtisadi nəzəriyyə professoru ailəsində anadan olmuşdur. Atası Con Nevila Keyns Kembricdə məntiq və iqtisadiyyatdan dərs deyirdi. Kembric Universitetinin nəzdindəki kollecdə 1902-1906-cı illərdə təhsil ala ...

                                               

Con Ostin

Con Ostin, Surrey) - ingilis hüquqşünası. Hüquqi pozitivizm prinsiplərinin nəzəri cəhətdən əsaslandırılması ilk dəfə Con Ostindən başlamışdır. Con Ostin Ceremi Bentamın utilitarizminin davamçısıdır. İngiltərə və ABŞ-ın hüquqi elmlərində Ostinin ə ...

                                               

Cordano Bruno

Böyük İtaliya mütəfəkkiri Cordano əsl qəhrəman, elm fədaisi oldu. Valideynləri onu yeniyetmə ikən monastıra vermişdilər. Lakin Cordano hələ uşaq yaşlarından başlayaraq biliyə böyük maraq göstərir, özünü ibadətə yox, elmə həsr edirdi. Bruno monast ...

                                               

Davud Xəlvəti

Türkiyənin Bolu şəhərində anadan olmuşdur. Bağdadda təhsil aldıqdan sonra Amasyaya getmiş, Seyid Yəhya Bakuvinin davamçılarında Həbib Qaramanininin ö.1497 ardıcılı olmuşdur.

                                               

Derek Parfit

Derek Parfit, Çenqdu, Sıçuan – 1 yanvar 2017 və ya 2 yanvar 2017, London) - Britaniyalı filosof və yazıçı. 1960-cı illərdə yazdığı kitabların bir çoxu Oksford Universiteti nəşriyyat evindən çıxıb. 1942-ci ildə Çinin Çendu şəhərində anadan olub. P ...

                                               

Emil Butru

Butru həyat, psixika və təfəkkür təzahürlərinin şərhində mexanistik determinizmə qarşı çıxaraq, varlığın maddi, instinktiv və şüurlu səviyyələri arasında radikal uçurum olduğunu iddia etmiş və vurğulamışdır ki, ali səviyyələr aşağı səviyyələrə mü ...

                                               

Epaminond

Epaminond - qədim yunan sərkərdəsi və siyasi xadimi. Filosof-pifaqorey Lisidin tələbəsi. E.ə 470-80-ci illərdə,e.ə 379 Fivda, Sparta əleyhinə demokratik çevrilişindən sonra,demokratların rəhbəri sərkərdə Pelopidlə birlikdə, yunan polislərinin dem ...

                                               

Əbdülqadir Gilani

İranın Gilan əyalətində 1078 H. 471 də doğulub. Ləqəbi, Əbu Məhəmməddir. Mühyiddin, Gövs-ül-əzəm, Qütbü Rəbbani, Sultan-ul-övliya, Qütbü əzəm kimi ləqəbləri vardır. Atası Əbu Saleh bin Musa Cəngidostdur. Həsənin oğlu Həsəni Müsənnanın oğlu Abdull ...

                                               

Əbunnəcib Sührəvərdi

Əbunnəcib Sührəvərdi - Azərbaycan türkü, hüquqşünas alim, sufi mütəfəkkir, mötədil sufizmin görkəmli nümayəndəsi.

                                               

Əli Abedi Şahrudi

Əli Abedi Şahrudi - İranlı mütəfəkkir və filosof. Sədrəddin Şirazi fəlsəfəsinin görkəmli nümayəndəsi

                                               

Hacı Mahmud Əfəndi

Hacı Mahmud Əfəndi Aslanbəyli - Şeyx, Azərbaycan və Türkiyədə məşhur din xadimi, şair, təsəvvüf alimi. Hacı Mahmud Əfəndinin türbəsi Azərbaycan, Türkiyə, Borçalı və Dağıstanda tanınan bir ziyarətgahdır. Aslanbəyli kəndinə mənsub Seyidovlar soyunu ...

                                               

Həsən Naxçıvani

1298-ci ildə Təbrizdə vəfat edib. Məzarı Sürxab məzarlığındadır.Məzarı üzərində bu sözlər yazılıb:

                                               

İmre Lakatos

İmre Lakatos, elmi inkişafa bağlı araşdırma proqramlarıyla məşhurluq qazanmış olan müasir elm fəlsəfəçisi. Lakatos, eyni zamanda klassik elm anlayışına qarşı etirazları ilə tanınmışdır.

                                               

İsayya Berlin

Ser İsayya Berlin OM) - ingilis filosofu, Avropada Vikodan Plexanova qədər maarifçiliyə, romantizmə, sosializmə və millətçiliyə xüsusi diqqət yetirən ideyalar tarixçisi, rus ədəbiyyatı və fəlsəfi düşüncənin tərcüməçisi, müasir liberal siyasi fəls ...

                                               

İsmayıl Siracəddin Şirvani

1782 ildə Azərbaycanın Şamaxı qəzasına bağlı Kürdəmirdə dünyaya gələn İsmayıl, Məhəmməd Nuri Əfəndidən dərs alır. 1848-ci ildə vəba xəstəliyi səbəbindən İsmail Siracəddin Ramazan ayının 17-ci günündə vəfat edərək Şamlar qəbiristanlığında dəfn edilir.

                                               

İzzəddin Naxçıvani

Tarixi-cahangüşay Dünya fatehinin tarixi əsərinin müəllifi Əladdin Cüveyniyə 1225-1283 hörmət əlaməti olaraq əs-Sahibi nisbəsi qəbul etmişdir.Məşhur ərəb alimi və biblioqrafı İbn əl Fuvatinin verdiyi məlumata görə, İzzəddin Naxçıvani yaxşı ədəbiy ...

                                               

Jan Batist Sey

Jan Batist Sey 1767-ci ildə Lion şəhərində tacir ailəsində anadan olmuşdur. O, yaxşı kommersiya təhsili almış, iqtisadi biiklərini müstəqil surətdə artırmağa olduqca böyük səy göstərmiş, akademik seçilmiş, Paris Universitetinin və Fransanın digər ...

                                               

Jan Bodriyar

Jan Bodriyar - Fransız sosioloq,kulturoloq və postmodern-filosof,fotoqraf,Yel Universitetində müəllim. Postmodernizmin "qurusu" adlandırılmasına baxmayaraq,Bodriyar özü də tez-tez bu cür yazıları rədd edirdi. Beləliklə, "Körfəz müharibəsi" ilə ba ...

                                               

Jan İppolit

Sorbonna Fəlsəfəsi professoru 1947-1955, Ali normal məktəbin direktoru 1955-1963, Fransa Kollecinin professoru 1963-cü ildən. Kollej de Fransda Fəlsəfi Düşüncə Tarixi şöbəsinə rəhbərlik etmişdir 1969-cu ildə Düşüncə Sistemləri Tarixi Bölməsi tərə ...

                                               

Krotonlu Teano

Ən məşhur pifaqorçu qadın kimi tarixə düşüb. Bəs niyə məhz pifaqorçu? Ona görə ki, ilk qadın filosofların Pifaqorun çevrəsində yetişməsi haqqında fikirlər vardır. Bu çevrədəki fikir adamlarının onun riyazi bilgilərinin və fəlsəfəyə aid düşüncələr ...