ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 352




                                               

Qazax ardıcı

Rusiya, Orta Asiya Qazaxıstan, Qırğızıstan, Rumıniya, Bolqarıstan, Şimali Monqolustan, Çin Tyan-Şan, Ukrayna və Ermənistanda yayılmışdır. Azərbaycanda yayılması: Naxçıvan MR və Quba rayonu ərazilərində rast gəlinir.

                                               

Qesner tülpanı

Qesner tülpanı, Bağça dağlaləsi və ya Jesner dağlaləsi - zanbaqkimilər fəsiləsinin dağlaləsi cinsinə aid bitki növü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu." Nəsli kəsilməyə həssas olanlar ” kateqoriyasına aiddir – VU C2aii. N ...

                                               

Qədim qozalı metasekvoya

Bitkinin adı yunanca "meta" - "arasında" sözündən götürülmüş və yapon paleobotaniki S.Miki tərəfindən Sekvoya cinsinə yaxın olduğu qeyd edilmişdir. Təbii şəraitdə ancaq Çinin Siçuan və Xubeydə rayonlarında rast gəlinir. Metasekvoyanın qazıntı hal ...

                                               

Qərb qara şamı

Şimali Amerika nın qərb hissəsinin dağlarında 600-2300 m hündürlükdə, meşə zolağnda, kölgəli yamaclarda və çay vadilərində, çox vaxt qarışıq əkinlərdə bitir. Vətənində hündürlüyü 40-80 m-ə çatan ağacdır. Çətiri ensiz, piramidaldır. Budaqları qısa ...

                                               

Qərənfil

Amur qərənfili Dianthus amurensis Jacq. Şərq qərənfili Dianthus orientalis Adam Parlaq qərənfil Dianthus superbus L. Çin qərənfili Dianthus chinensis L.

                                               

Qəşəng deysiya

Hündürlüyü 40-80 sm-ə çatan koldur. Qarşı-qarşıya yarpaqları uzunsov-neştərvari, kənarları dişli, bir az sallaq, uzunluğu 6 sm-dir. Çiçəkləri ağdır. Uzunluğu 9 sm-ə qədər olan salxımşəkilli çiçək qrupuna 50-yə qədər çiçək yığılmışdır. Kasayarpaql ...

                                               

Qıfotu

Qıfotu - paxlakimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Bu cinsin adının yaranma tarixi məlum deyildir. Cinsə 12növ daxildir. İkisindən gülçülükdə istifadə olunur. Azərbaycanda Otvari qıfotu V. herbacea yabanı halda geniş yayılmışdır. Kiçik qıfotu V.mi ...

                                               

Qırmızı küknar

Vətəni Şimali Amerika nın şimal-şərqidir. Burada iynəyarpaqlı-enliyarpaqlı məşələrdə, təmiz və ya qarışıq əkinlərdə, bataqlıqlarda və dağlarda bitir. Dağlarda 1000–1800 m-dək qalxır. Avropa da 1875-ci ildən becərilir. Hündürlüyü 20–36 m-ə gövdəsi ...

                                               

Qırmızı qarağat

Kolun hündürlüyü 2 m-ə qədərdir. Yarpaqları 3-5 dilimli olub, uzunluğu 3-5 sm-dir. Çiçəkləri sarı-yaşılı rəngli, kasaşəkilli formalı, 5 sm uzunluğunda salxımlarda seyrək halda yerləşir. May ayında çiçəkləyir, meyvələri iyunda yetişir. Meyvələri q ...

                                               

Qırmızımeyvəli ardıc

Qırmızı meyvəli ardıc - sərvkimilər fəsiləsinin ardıc cinsinə aid bitki növü. Qafqaz, Krım, İran, Türkiyə, Balkan yarımadası nda, Aralıq dənizi boyunca Madeyra adaları na qədər olan geniş ərazidə yayılmışdır. Hündürlüyü 6 m-ə çatan alçaqboylu, dü ...

                                               

Qırtıckimilər

Qırtıckimilər və ya taxıllar - qırtıcçiçəklilər sırasına aid bitki fəsiləsi. Fəsilənin nümayəndələri birillik və ya çoxillik otlar, yerüstü hissələri bəzən odunlaşan, hətta ağacşəkilli bitkilərdir. Taxılkimilərin qədim ekoloji tiplərindən bambuk, ...

                                               

Qısayarpaq yukka

Hündürlüyü 4-9 m, gövdəsinin diametri 50 sm-ə qədər olan, çox şaxələnmiş budaqsız kiçik ağac və ya koldur. Gövdəsinin yerə yaxın hissəsi yoğundur. Yarpaqları lansetvari, sərt, üst tərəfi çökək, kənarları xırda iti dişli, uzunluğu 20-35 sm, eni 7- ...

                                               

Qıvrımlələk qutan

Rəngi bozumtul-ağdır. Dimdiyinin alt hissəsində boğaz kisəsi vardır. Qanadlarının ucu qaradır. Boynunun arxa hissəsində və başındakı lələklər bulanıq ağ rəngli qıvrım" papaqcıq” əmələ gətirmişdir. Yayılması: Avropa, Asiya və Afrikada yayılıb. Azə ...

                                               

Qızartıotu

Azərbaycanda 4 növü yayılmışdır, lakin dekorativ gülçülükdə bir növü -əyriçiçək qızartıotu istifadə olunur. Bu bitkinin hündürlüyü 30 sm-ə çatır, budaqlı gövdəsi və uzunsov sallaq yarpaqları olan çiçəkləri gövdələrin uclarında sıx hamaşçiçəkləri ...

                                               

Qızçiçəyi

Qızçiçəyi - mürəkkəbçiçəklilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Bellis L cinsin adı yunancadan "gözəl" kimi tərcümə olunur. Aralıq dənizi sahillərində, Amerikada, Avstraliyada və Yeni Zelandiyada yayılmış qızçiçəyi cinsinin 80 növü məlumdur. Gülçülükd ...

                                               

Qızıl quyruqlu şahin

Qərbi Alyaskadan, şimali Kanadaya, cənubda Panamaya və Kariblərə qədər Şimali Amerikanın bir çox bölgəsində törəyər, bu bölgədə ən məşhur olan Buteo növlərindən biridir. Qızıl quyruqlu şahin yaşadığı bölgədə bütün mühitə uyğunlaşa bilir. Görünüşl ...

                                               

Qızılı balıqcıq

Qızılı balıqcıq, Şələquyruq qızıl balığı?, Yapon balığı? Çəkikimilər dəstəsinin Çəkilər fəsiləsinin Daban balıqlar cinsinə aid balıq növü. Çarprazlama üsulu istehsal ilə fərqli rənglərdə və bədən quruluşunda çox növü çıxarılmışdır. Şələquyruq qız ...

                                               

Qızılsəbət

Qızılsəbət - gövdəsi düzduran, aşağı hissəsindən çılpaq, yuxarı hissədən budaqlanan, çoxillik ot bitkisi. Bitkinin botaniki adı latın sözündən götürülərək "solidare" - "sağlamlığını möhkəmləndir", "solidum agaere" - "müalicə et, sağalt" mənasını ...

                                               

Qızılüzgəc

Ağzı başın ucunda yerləşir və yuxarıya doğru yönəlmişdir. Üzgəcləri tünd qırmızı rəngdə olur. Cinsi dimorfizm zəif inkişaf etmişdir. Azərbaycan sularından ovlanmış qızılüzgəclərin uzunluğu 33 sm-ə, kütləsi isə 590 q-a qədər olur.

                                               

Qladiolus

Qladiolus - süsənkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi, çoxillik soğanağlı bitkidir eyni zamanda qılınca bənzər yarpaqlarına görə "qılınc" adlandırılır.

                                               

Qonaqotukimilər

Adenia Ancistrothyrsus Androsiphonia Barteria Basananthe Crossostemma Deidamia Dilkea Efulensia Hollrungia Mitostemma Paropsia Paropsiopsis Passiflora Schlechterina Smeathmannia Tetrastylis Tryphostemma Viridivia

                                               

Qonur ayı

Qonur ayı - ayı cinsinə aid məməli heyvan növü. Bu növ ayıların yayılma arealı Avrasiya və Şimali Amerika materiklərini əhatə edir. Qonur ayıların hazırda yaşadığı əsas ərazilərə Rusiya, Mərkəzi Asiya, Kanada, ABŞ əsasən Alyaska, Skandinaviya, Ka ...

                                               

Qovaq

Qovaq - Söyüd fəsiləsindən bitki cinsi. Şimali Sibirdə və Uzaq Şərqdə dağ çaylarının deltalarında bitir. Cənub arealında 35 m boya, 200 sm diametrə çatır. Uzun-ömürlüdür. 200 ildən artıq yaşayır. Tumurcuqları uzunsov, yapışqanlı və ətirlidir. Tor ...

                                               

Qoyunboğan

Qoyunboğan lat. Lysimachia Azərbaycanda qoyunboğanın 3 növü təbii halda yayılmışdır. Gülçülükdə əsasən qoyunboğanın aşağıdakı 3 növündən istifadə olunur. Kletroşəkilli qoyunboğanın L. clethroides hündürlüyü 130 sm-ə çatır. Ağ rəngli çiçəkləri sal ...

                                               

Qoz

Qoz və ya Cəviz - Qozkimilər fəsiləsinə aid cins. Qışda yarpağını tökən ağaclardandır. Gənc sürgünlərin özü bölməlidir. Tumurcuqlar az sayda markalarla örtülmüşdür. Yarpaqcıqların kənarları bəzi növlərdə incə dişli, bəzilərdə isə düzdür tam kənar ...

                                               

Qozbel balina

Qozbel balina və ya Donqar balina - Bığlı balinalar yarımdəstəsinin zolaqlı balinalar fəsiləsinə aid dəniz məməlisi. Qozbel balina cinsinin yeganə müasir nümayəndəsidir. Öz cinsinin yeganə nümayəndəsi olsa da, Boz balinanın yaxın qohumudur. Qozbe ...

                                               

Qozkimilər

Qozkimilər – İkiləpəlilər sinfinə aid fəsilə. Bu fəsiləyə aid 8 cinsin 50 növündən 2 yabanı növü yayılmışdır. Azərbaycanda yabanı halda bitən və becərilən qozlar adi qoz növünə aiddir. Orta Asiya və Qafqazda yabanı formada bitir. Uzaq Şərqdə isə ...

                                               

Qreypfrut

Görünüşünə görə pompenusa çoх oхşayır. Ondan meyvəsinin хırda və basıqkürəvi olması, salхımda sıх yerləşməsi, həmçinin çiçək və yarpaqlarının хırdalığına görə də fərqlənir. Yarpaqlarının saplağı ürəkvarıdır, qanadlı deyildir, toхumları çoх rüşeym ...

                                               

Qumluca

Willwebera Á.Löve & D.Löve Gouffeia Robill. & Castagne ex Lam. & DC. Gooringia F.N.Williams Spergulastrum Michx. Cernohorskya Á.Löve & D.Löve Brewerina A.Gray

                                               

Qunduz

Qunduzlar əsasən çay və göl sahillərində məskunlaşırlar. Ancaq əvvəlcə suyun axmaması üçün onu müəyyən yerdən kəsib gölcüklər yaradırlar. Bunu ona görə edirlər ki, su çoxalanda yuvalarını sel aparmasın. Gölcük tikmək üçün onlar iti dişləri ilə gə ...

                                               

Quppi

Quppi – Çəkidişkimilər dəstəsinin Hambuziyalar fəsiləsindən canlı yumurtlaya bilən akvariumlarda yetişdirilən şirin su balığı. Anayurdu Orta Amerika olan lepistes indiki vaxtda dünyanın az qala hər yerində tapılar. Hətta ağcaqanad sürfələrini yox ...

                                               

Quşəppəyi

Xaççiçəklilər fəsiləsindən olan ikillik ot bitkisi dünyanın mülayim qurşaqlarında yayılmışdır. Azərbaycanda bitkinin yalnız bir növü olan adi quşəppəyi Capsella bursa pastoris vardır. Bitkinin gövdəsindəki yerüstü yarpaqları oturaq, yuxarı gövdəs ...

                                               

Quzu plaunu

Çoxillik, haçavari budaqlanan, tutqun və açiq-yaşıl bitkidir. Gövdələri 25-30 sm hündürlükdədir. Yarpaqları spiralvari düzülmüşdür, 5-7 mm uzunluqdadır, ensiz-lansetvari, sivri, aralı və ya əyri yuxarı istiqamətlənəndir. Adi yarpaqların qoltuğund ...

                                               

Laləvər

Laləvər, zanbaqca - zanbaqkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Laləvrin Şimal Yarimkürəsinin mülayim qurşaqlarında yabanı halda yayılmış 150-yə yaxin növü məlumdur. Növlərin bir hissəsinə Şərqi Asiyada rast gəlinsə də, onların çoxu Qərbi Asiyada y ...

                                               

Launaea

Launaea acanthodes subsp. tomentella Rech.f. N.Kilian Launaea acanthodes Boiss. Kuntze Launaea amal-aminiae N.Kilian Launaea angustifolia Desf. Kuntze Launaea acaulis Roxb. Babc. ex Kerr Launaea angustifolia subsp. arabica Boiss. N.Kilian Launaea ...

                                               

Lavanda

Lavanda digər adları: rəngli ot ; levanda ; lavenda və s. - dalamazkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Lavanda çoxillik ətirli ədviyyat bitkisidir. Bu bitkinin vətəni Aralıq dənizi sahilləri hesab olunur.Qədim Misirdə mumiyalaşdırma zamanı istifa ...

                                               

Leontodon

Leontodon crispus DC. ex Nyman Leontodon biscutellifolius Heldr. ex Boiss. Leontodon calvatus Schur Leontodon brancsikii Holuby Leontodon alpinus Guss. Leontodon borbasii Csongor Leontodon asperrimus Willd. Endl. Leontodon apulus Fiori Brullo Leo ...

                                               

Leşcil ağ kərkəs

İri yırtıcıdır 2.1-2.4 kq. Ümumi rəngi ağ, çalma lələkləri qaradır. Quyruğu dar və pazvaridir. Üzü lələksiz çəhrayı–sarı rəngli dəridir. Boynunda və peysərində sərt lələklərdən ibarət" yaxalıq” var. Səsi fit kimidir.

                                               

Leucanthemum

Leucanthemum adustum subsp. margaritae Gáyer ex Jáv. Holub Leucanthemum aragonense Asso Samp. Leucanthemum coronopifolium Vill. Leucanthemum atratum Jacq. DC. Leucanthemum catalaunicum Vogt Leucanthemum coronopifolium subsp. tenuifolium Guss. V ...

                                               

Lərgə

Bu bitkini ərzaq, yem və texniki məqsədlər üçün becərirlər. Yem məqsədi üçün onun dənindən, yaşıl kütləsindən və küləşindən istifadə edilir. Toxumun tərkibində 23-34% zülal, 24-45% sulu karbonlar, 0.5-0.7% yağ, 4.0-4.6% sellüloza və 2.0-2.5% kül ...

                                               

Limon

Limon çox faydalı bitkidir. Azərbaycanın subtropik rayonlarında Lənkəran, Astara və s. son illərdə müvəffəqiyyətlə becərilir və onun əkin sahələri ildən-ilə genişləndirilir. Limonun vətəni qədim Hindistan torpağıdır. Əfsanəvi hindli yoqları onu s ...

                                               

Linderniaceae

Hartliella Eb. Fisch. Bampsia Lisowski & Mielcarek Stemodiopsis Engl. Chamaegigas Dinter ex Heil Torenia L. Pierranthus Bonati Lindernia All. Scolophyllum T. Yamaz. Schizotorenia T. Yamaz. Micranthemum Michx. Craterostigma Hochst. Artanema D. Don ...

                                               

Lotus

Lotus corniculatus Lotus argophyllus Lotus maritimus Lotus hamatus Lotus mollis Lotus japonicus Lotus berthelotii Lotus strigosus Lotus pinnatus Lotus nevadensis Lotus oblongifolius Lotus junceus Lotus heermannii Lotus procumbens Lotus grandiflor ...

                                               

Luzitaniya sərvi

Vətəni Meksikanın dağlıq bölgələridir, burada 300 ilə kimi yaşayır. Hündürlüyü 30 m-ə çatan, piramidal-konusvarı çətirə malik ağacdır. Gövdəsi düz, qabığı qəhvəyi-qırmızımtıl rəngdə olub, pulcuqlar şəklində qopur. Zoğları nazik, göyümtül-yaşıl, u ...

                                               

Maaka doqquzdonu

Kolun hündürlüyü 4 m-dir. Tünd-yaşıl rəngli yarpaqların uzunluğu 5-8 sm, yumurtavarı və ya ellipsvarıdır, şaxələnmiş çətirin diametri 3-4 m-ə çatır. Çiçəkləməsi 4-5 yaşından başlayır, mayın axırından iyunun əvvəlinə qədər və ya iyunun ikinci yarı ...

                                               

Mahmızca

Mahmızca - bağayarpağıkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Yabanı kətanın yarpaqları adi kətanın yarpaqlarına oxşayır.Bu oxşarlığa görə bitki latınca Linaria adlandırılmışdır. Kətanın 100-ə yaxın növü məlumdur ki, onlardan yaşıllaşdırmada, gülçülü ...

                                               

Mahmızçiçək

Gülçülükdə mahmızçiçəyinin aşağıdakı çoxillik növlərindən istifadə olunur. İrigüllü mahmızçiçək D. grandiflorum kökümsovlu bitkidir. Onun sallaq gövdəsi 60 sm hündürlüyə çatır. Göy rəngli çiçəkləri gövdənin yuxarı hissəsində salxım çiçək qrupuna ...

                                               

Makartur evkalipti

Hündürlüyü 45 m-ə çatan, şaxələnmiş, sıx çətirli ağacdır. Qabığı kobud, bəzən pulcuqvari, sınan, yaşlılarda çox qalın və dərin şırımlı, qopub töküləndir. Cavan yarpaqları qarşı-qarşıya düzülüşlü, oturaq, neştərvari, açıq yaşıl rəngli, uzunluğu 2. ...

                                               

Malkolmiya

Malkolmiya - kələmçiçəyikimilər fəsiləsin aid bitki cinsi. Bu cinsin Azərbaycanda yabanı halda 4 növü yayılmışdır. Dekorativ gülçülükdə əsasən dəniz sahili malkolmiyası M.maritima növündən istifadə olunur. Bəzən bu növ dəniz xeyrantusu da cheiran ...

                                               

Manqo (meyvə)

İlk vaxtlar cinsə aid növlər Hindistanın Assam ştatında və Myanma dövlətinin rütubətli tropik meşələrində yayılmışdı. Hazırda isə bir çox ölkələrdə – ABŞ, Meksika, ÇXR-də, Cənubi Amerika ölkələrində, Mərkəzi Amerika ölkələrində Karib adalarında, ...