ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 353




                                               

Məkkə çayı (bitki)

Məkkə teli, Məkkə çayı, Qırmızı çay, Rosell və ya Rozella - Bitki qabığı fibra istehsalı üçün və infuziya kimi istifadə edilən Hibiskus cinsinə aid Köhnə dünyanın tropik bölgələrinin yerli bitkilərindəndir.

                                               

Mərmər cürə

Mərmər cürə - Əsl ördəklər fəsiləsinin mərmər cürə cinsinə aid quş növü. Status. Seyrək qışlayan, daha az miqdarda yuvalayan və sayı azalmaqda olan növdür. Yayılması. Qışda Kür vadisində və Lənkəran ovalığında təsadüf edilir, amma təkcə Ağgöldə v ...

                                               

Məzar qartalı

Qanadları enli, böyük qartaldır. Ümumi rəngi tünd-qonurdur. Amma başında sarı" papağı”, çiyinlərində isə ağ xallar birləşib, uzunsov" güzgü” əmələ gətirib. Səsi it hürməsini xatırladır.

                                               

Microseris

Microseris decipiens K.L.Chambers Microseris callicarpha Greene Microseris douglasii DC. Sch.Bip. Microseris campestris Greene Microseris borealis Bong. Sch.Bip. Microseris breviseta Greene Microseris atrata Greene Microseris acuminata Greene Mic ...

                                               

Minaçiçəyikimilər

Aegiphila glomerata Gmelina vitiensis Aegiphila cordifolia Stachytarpheta Lippia graveolens Aegiphila salutaris Callicarpa shikokiana Priva socotrana Xolocotzia Aegiphila ferruginea Callicarpa erioclona Aloysia dodsoniorum Phyla nodiflora Nashia ...

                                               

Monarx kəpənək

Monarx kəpənək, danaid-monarx – danaus cinsinə aid cücü növü. Subaldırğanı son dərəcə zəhərli bitkidir. Bir çox heyvan üçün öldürücü olmasına baxmayaraq, möcüzəvi bir şəkildə monarx kəpənəklərinin tırtılları zəhərli subaldırğanı bitkisi ilə qidal ...

                                               

Morj

Su inəyi və ya Morj - dəniz məməlisi olaraq Morjkimilər fəsiləsinə daxil olan müasir dönəmdə mövcud olan növ. Yaşlı fərdi asanlıqla cavan fərddən fərqləndirmək olur. Bu dəniz canlısı ölçülərinə görə pərayaqlılar arasında yalnız Dəniz filindən ger ...

                                               

Moruq

Moruq - gülçiçəyikimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Azərbaycanda həm yabanı, həm də mədəni şəkildə yayılmışdır. Tünd-qırmızı rəngli, turşməzə meyvələri olur. Meyvələri qurudulan zaman bozumtul-qonur rəngə çevrilir. Ən əla keyfiyyətli meşə moruğu ...

                                               

Murdarçayabənzər çaytikanı

Murdarçayabənzər çaytikanı lat. Hippophae rhamnoides, iydəkimilər fəsiləsinin çaytikanı) cinsinə mənsubdur. Məlum olan 3 növündən biri Azərbaycanda bitir. Çaytikanı Orta Asiyada, Sibirdə, Qafqazda və Rusiyanın avropa hissəsində çay vadilərində, ç ...

                                               

Mürəkkəbçiçəklilər

Mürəkkəbçiçəklilər - ikiləpəlilər sinfinin astraçiçəklilər sırasına aid bitki fəsiləsi. Bu fəsiləyə daxil olan 900-1000 cinsin 25000-ə yaxın növü var. Demək olar ki, Yer kürəsinin hər tərəfinə yayılmışdır, və bütün iqlim zonalarında mövcuddur və ...

                                               

Nahamar deysiya

Hündürlüyü 2.5 m olan koldur. Zoğlarının qabığı qırmızı və ya boz-qonur rəngli, sonradan tökülür. Yarpaqları sadə, yumurtavari, neştər formasında və ya uzunsov-yumurtavari, kənarları xırda dişli, tüklü, nadir hallarda çılpaq olub, qarşılıqlı düzü ...

                                               

Nanə

Nanə və ya Yarpız - dalamazkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Dünyada 25-30 qədər növü olan, sağlamlıq baxımından son dərəcə faydalı, xoş qoxulu bir bitkidir. Daha çox nəmli yerləri sevir.

                                               

Naringi

Hündürlüyü 2-3 m-ə çatan, dağınıq çətirə malik kol bitkisidir. Budaqları tünd-yaşıl rəngli olub, çılpaqdır. Yarpaqları ellips və ya yumurtavari formada, tamkənarlı və ya sıх mişardişlidir, üstdən tünd-yaşıl, altdan isə açıq-yaşıldır. Yarpaq sapla ...

                                               

Narval

Narval - ağızdan bayıra çıxan böyük dişə sahib orta ölçülü dişli balina. Qrenlandiya, Kanada və Rusiya ətrafındakı arktik sularında yaşayır. Narval ağ balina kimi təkbuynuzlular fəsiləsinin nəsli kəsilməmiş iki növündən biridir. Narvalların erkək ...

                                               

Natuzius şəbpərəsi

Natuzius şəbpərəsi və ya Meşə şəbpərəsi şəbpərə cinsinə aid yarasa növüdür. Bu növ cırtdan şəbpərəyə çox bənzəyir, ancaq ölçülərinə görə ondan böyükdür. Qulağı nisbətən iri və itiucludur.

                                               

Nəcib maral

Nəcib maralın buynuzlarında olan çıxıntıların sayı ən azı 5, adi halda isə 8-9 ədəd olur. Bədənlərinin kütləsi, ölçüləri avropa və xallı marallardan üstündür. Buynuzlarında örtük yoxdur.

                                               

Nəhəng cənub fırtınaquşu

Nəhəng cənub fırtınaquşu - olduqca iri, yırtıcı quş. Növ Fırtınaquşular fəsiləsinə, Fırtınaquşukimilər dəstəsinə daxildir. Növ ilk dəfə alman həkimi, botanik və zooloqu İohan Qmelin Fridrix tərəfindən 1789 ildə Odlu Torpaq arxipelaqına daxil olan ...

                                               

Nəhəng şimal fırtınaquşu

Nəhəng Şimal fırtınaquşu - olduqca iri, yırtıcı, dəniz quşu. Fırtınaquşukimilər dəstəsinə, Fırtınaquşular fəsiləsinə daxil olan növ. Növ Avstraliyalı Qreqori Metyuson tərəfindən 1912 ildə qeydə alınmışdır. Nəhəng fırtınaquşu cinsinə daxil olan ik ...

                                               

Nərgizgülü

Nərgizgülü - nərgizçiçəyikimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Xoş ətirli, gözəl görunuşlü nərgizin Şimal ölkələrində öz - özünə yetişən 40 növü vardır. Ana vətəni Avropa olan bu bitkiyə İspaniya və Portuqaliyada rast gəlinir. Arıların köməyilə toz ...

                                               

Noxud

Noxud - Paxlakimilər fəsiləsindən birillik ot bitkisi. Noxudun vətəni Şərqi Əfqanıstan və Şimal-Qərbi Hindistan hesab edirlir, burada onu bizim eradan əvvəl IV əsrdə becərməyə başlamışlar.

                                               

Noxudmeyvəli sərvpəri

Vətəni Yaponiya, Kyu-Syu adaları dır. Hündürlüyü 30 m-ə qədər olan çətiri ensiz piramidal, konusvarı, gövdəsinin qabığı hamar, qırmızımtıl-qonur rəngli ağacdır. Budaqları üfüqi şaxələnmişdir. Yarpaqlarının təpəsi sivri ucla qurtarır, tünd-yaşıldı ...

                                               

Novruzçiçəyi

Novruzçiçəyi, və ya Primula - Novruzçiçəyi fəsiləsindən bitki növü. Növlərinin əksəriyyəti gözəl çiçəkli çox da hündür olmayan ot bitkiləridir. Primulaceae ailəsində alçaq boylu otların növü 400-500-ə bərabərdir. Onlar novruzgülünü, primulanı, və ...

                                               

Orobanşkimilər

Ophiocephalus Wiggins Euphrasia L. - Çatılotu Bartsiella Bolliger Xylocalyx Balf.f. Lindenbergia Lehm. Kopsiopsis Beck Asepalum Marais Macranthera Nutt. ex Benth. Cyclocheilon Oliv. Aureolaria Raf. Buchnera L. Necranthus Gilli Centranthera R.Br. ...

                                               

Ortaboy tənbəlcüllüt

Qaratoyuqdan iridir 150-250 q. Üst tərəfi qəhvəyi-qonur, başı açıq zolaqlı qara, qarın tərəfi ağdır. Döşünün yanlarında və qarın nahiyəsində naxışlar köndələndir. Sükan lələklərinin ağ xalları kənardan mərkəzi cütə tərəf azalır. Bədənin yanlarınd ...

                                               

Otşəkilli gəndalaş

Otşəkilli gəndalaş - gəndalaş cinsinə aid bitki növü. Hündürlüyü 70-200 250 sm, gövdəsi düzduran, sadə və ya budaqlanan, şırımlı olan çoxillik ot bitkisidir. Yalançı zoğları yarpaqşəkilli, neştərvari və mişarvaridir. Xoşagəlməyən iyi vardır.

                                               

Paxlakimilər

Phaseolaceae Mart. Viciaceae Oken Caesalpiniaceae R.Br., nom. cons. Acaciaceae E.Mey. Leguminosae Juss., nom. cons. Aspalathaceae Martinov Papilionaceae Giseke, nom. cons. Inocarpaceae Zoll. Ceratoniaceae Link Cassiaceae Vest Astragalaceae Bercht ...

                                               

Pambıq (bitki)

Pambıq kolu - əməköməcikimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Pambıq çoxillik bitkidir. Bu sahədə tanınmış alim F.M. Mauyerin təsnifatına görə pambığın Asiya, Amerika, Afrika və Avstraliyanın tropik və subtropik rayonlarında bitən 35 növü var. Pambi ...

                                               

Papua pinqvini

Papua pinqvini - Antarktika pinqvinləri cinsinə Pinqvinlər fəsiləsinə aid olan növ. Adeli pinqvini və antarktika pinqvini ilə qohumdur.

                                               

Parthenium

Parthenium alpinum Nutt. Torr. & A.Gray Parthenium argentatum A.Gray Parthenium confertum A.Gray Parthenium tomentosum DC. Parthenium integrifolium L. Parthenium hysterophorus L. Parthenium incanum Kunth Parthenium bipinnatifidum Ortega Rollins P ...

                                               

Payızgülü

Növün adı yunancadan "qızıl gül" kimi tərcümə olunur.Bu onunla izah olunur ki, taclı payızgülünün çiçəkləri sarı rəngdədir. Çoxillik payızgülülərdən gülçülükdə ən çox istifadə olunanı Koreya payızgülüsüdür. Bu, hündürlüyü 100 sm-ə qədər olub, sen ...

                                               

Pepino

Pepino nun ana vətəni,Çili, Peru və Kolumbiya da uzun illədir bilinib istifadə edilməsinə baxmayaraq 1990-cı illərdən etibarən dünya bazarlarında maraq görməyə başlamışdır. Armud qovunu, bəzək qovunu da deyilən pepino meyvəsi ortalama 250-300 qra ...

                                               

Pərpərən

Pərpərən - pərpərənkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Bitki qədimdən bu cür adlandırılmışdır, onun yaranma tarixi haqqında dəqiq məlumat yoxdur. Bu cinsə təxminən 100-ə yaxın növ daxildir. Onlardan biri, bostan pərpərəni qidada istifadə olunan b ...

                                               

Philadelphus pubescens

Hündürlüyü 3 m olan koldur. Gövdəsinin qabığı möhkəm, zəif çatlayan, lakin soyulmayan və ya zəif soyulan, açıq boz rəngdir. Çiçəkləyən zoğlarının yarpaqları yumurtavari, ellips və ya yumurtavari-neştər formasında olub, uzunluğu 4-10 sm, eni 3-4 s ...

                                               

Phrymaceae

Uvedalia Robert Brown, 1810 Leucocarpus D.Don, 1830 Phryma L., 1753 Hemichaena Bentham, 1841 Glossostigma Wight & Arnott, 1836 Erythranthe Spach, 1840 Elacholoma F.Mueller & Tate, 1895 Diplacus Nuttall, 1838 Thyridia W.R.Barker & Beardsley, 2012 ...

                                               

Phylloscopus inornatus

Irwin, D.E.; Alström, Per; Olsson, U. & Benowitz-Fredericks, Z.M. 2001: Cryptic species in the genus Phylloscopus Old World leaf warblers. Ibis 143 2: 233–247. DOI:10.1111/j.1474-919X.2001.tb04479.x Inskipp, Carol; Inskipp, Tim & Sherub 2000: The ...

                                               

Pırkalyarpaq mahoniya

Hündürlüyü 1 m-ə qədər olan həmişəyaşıl koldur. Cavan zoğlarının qabığı uzununa zolaqlı, çəhrayı-boz olub, tədricən qonur-boz rəng alır. Yarpaqları 20 sm uzunluğundadır, mürəkkəb, təklələkvaridir, uzunluğu 3-9 sm, eni 1.5-2.5 sm-ə çatan üst səthd ...

                                               

Picrodendraceae

Dissiliaria F.Muell. ex Baill. - Диссилиария. Род из Австралии. Chorizotheca Müll.Arg. = Pseudanthus Sieber ex A.Spreng. Allenia Ewart = Micrantheum Desf. Stachyandra J F.Leroy ex Radcl Sm. Podocalyx Klotzsch Tetracoccus Engelm. ex Parry Androsta ...

                                               

Podokarp

Podocarpus confertus Podocarpus micropedunculatus Podocarpus buchholzii Podocarpus gibbsii Podocarpus monteverdeensis Podocarpus spathoides Podocarpus magnifolius Podocarpus polystachyus Podocarpus deflexus Podocarpus pilgeri Podocarpus henkelii ...

                                               

Podokarpkimilər

Podocarpaceae Acmopyle pancheri Acmopyle Acmopyle sahniana Afrocarpus Afrocarpus gracilior Afrocarpus mannii Afrocarpus dawei Afrocarpus usambarensis Afrocarpus falcatus Afrocarpus gaussenii Dacrycarpus cinctus Dacrycarpus kinabaluensis Dacrycarp ...

                                               

Podostemaceae

Terniopsis H.C.Chao = Dalzellia Wight Lonchostephus Tul. Angolaea Wedd. Apinagia Tul. Endocaulos C.Cusset Pohliella Engl. Stonesia G.Taylor Tulasneantha P.Royen Torrenticola Domin Willisia Warm. Neolacis Wedd. = Apinagia Tul. Hydrobryopsis Engl. ...

                                               

Poruq

Bu cinsin Yer kürəsinin mülayim iqlim qurşaqlarında və subtropik vilayətlərdə bitən 300 növə yaxın, Azərbaycanda isə 23 növ birillik və çoxillik bitkiləri məlumdur. Onlardan təxminən 15 növündən, o cümlədən aşağıdakı növdən yaşıllaşdırmada istifa ...

                                               

Pterocaulon

Pterocaulon alopecuroides Lam. DC. Pterocaulon angustifolium DC. Pterocaulon serrulatum Montrouz. Guillaumin Pterocaulon sphacelatum Labill. F.Muell. Pterocaulon spicatum Cass. DC. Pterocaulon lanatum Kuntze Pterocaulon polystachyum DC. Pterocaul ...

                                               

Pulcuqotu

Iberis - kələmçiçəyikimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Bu bitkinin adının mənşəyi hələki təyin olunmayıb. Qədim Yunanıstanda bu bitkini İberis adlandırmışlar. Yabanı halda İberis əsasən Cənubi Avropada bitir. Müasir gülçülükdə İberis cinsinin 4 ...

                                               

Razyana

Razyana - çətirkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Razyana meyvələri bütöv halda yeyinti sənayesində və tibdə istifadə olunur. Razyana toxumlarının tərkibində 4-6 % efir yağı vardır. Ona görə də razyana efir yağı almaq üçün də becərilir. Efir yağ ...

                                               

Restionaceae

Nevillea Esterh. & H.P.Linder Lepyrodia R.Br. Dielsia Gilg Pseudoloxocarya Linder Cytogonidium B.G.Briggs & L.A.S.Johnson Phyllocomos Mast. = Anthochortus Nees Willdenowia Thunb. Empodisma L.A.S.Johnson & D.F.Cutler Restio Rottb. - Рестио Onychos ...

                                               

Reyhan

Reyhan - dalamazkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Birillik ədviyyat bitkisinin vətəni Seylon Sərəndib adası ilə Hindistandır. Hazırda dünyanın əksər ölkələrində toxumları vasitəsilə reyhan bitkisi əkilib becərilir. Bitkinin hündürlüyü 30-50 sm ...

                                               

Sabini şamı

Vətəni Şimali Amerikadır. 1832-ci ildə Londonda Mədəni Bitkilər Cəmiyyətinin katibi Corc Sabininin şərəfinə adlandırılmışdır. Orta hündürlükdə, çoxaylı gövdəyə malik ağacdır. Budaqları qısa olub, müxtəlif tərəflərə əyilmişdir. Qabığı boz-qonur, q ...

                                               

Saqqız ağacı

Saqqız ağacı - hazırda tibb, yeyinti sənayesi kimi sahələrdə aktiv istifadə edilən, Herodot və Hipokrat dövlərindən məşhur olan ağac.

                                               

Saquaro

Saquaro - Kaktuskimilər fəsiləsinə aid monotip cins. Cinsə daxil olan yeganə növ Nəhəng Karneliya, və ya Karneliya kimi tanınır. Ağac ölçülərinə malik olan kaktus növü əsasən Meksika, Kaliforniya və Arizona ərazilərində yayılmışdır. Cins amerikan ...

                                               

Saururaceae

Anemopsis Anemopsis californica Nutt. Hook. & Arn. – Şimali Amerika. Gymnotheca Gymnotheca involucrata S. J. Pei. – Asiya. Gymnotheca chinensis Decne. – Asiya. Houttuynia emeiensis Z.Y.Zhu & S.L.Zhang - Asiya. Houttuynia cordata Thunberg. – Asiya ...