ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 354




                                               

Yapon qaraçöhrəsi

Yapon qaraçöhrəsi, itiuclu qaraçöhrə - qaraçöhrəkimilər fəsiləsinin qaraçöhrə cinsinə aid bitki növü. Bu növə Uzaq Şərq qaraçöhrəsi deyilir. Hündürlüyü 20 m-ə çatan, ortaboylu ağac və ya koldur, çətirləri dairəvi olub, gövdəsinin diametri 1.5 m-ə ...

                                               

Yatıqqanqal

Çoxyarpaq yatıqqanqal Bidens frondosa L. İkiqat lələkyarpaq yatıqqanqal Bidens bipinnata L. Üçbölümlü yatıqqanqal Bidens tripartita L. Əyilən yatıqqanqal Bidens cernua L. Xırdaçiçək yatıqqanqal Bidens parviflora Willd.

                                               

Yaz baharotu

Yaz baharotu – kələmçiçəyikimilər fəsiləsinin yastıqotu cinsinə aid bitki növü. Hündürlüyü 4-20 sm, gövdəsi nazik və çılpaq olan birillik ot bitkisidir.

                                               

Yemişan

Yemişan - gülçiçəyikimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Ağac və ya iri kol bitkisi olub, növbə ilə düzülmüş yumurtaşəkilli yarpaqları vardır. Yarpaqlarının kənarı mişarvarıdır. Ağ rəngli ətirli çiçəkləri, uzunsov kürəvari giləmeyvəyəoxşar lətli və ...

                                               

Yulaf

Bu bitki buğda və arpa ilə müqayisədə daha gəncdir. Onu bizim eramızdan əvvəl ikinci minillikdə becərməyə başlamışlar. Uzun illər ərzində yulaf alaq otu sayılırdı, yalnız şimal bölgələrdə daha davamlı olaraq həmin əkin sahələrində becərilməyə baş ...

                                               

Yumurtavari katalpa

Təbii şəraitdə hündürlüyü 10 m-ə çatan ağacdır. 10 yaşında hündürlüyü 3.5 m-və çətirinin diametri təxminən 2 m-ə çatır. Çiçəklərinin uzunluğu 2.5 sm, iri, zəngvaridir, sarı xallı zolaqlı, üstü ağ, altdan al-qırmızı rəngdə olub, salxımlara yığılmı ...

                                               

Yunan ağ şamı

Vətəni Cənubi Albaniya dır, Yunanıstan nın qərb hissəsində də rast gəlinir. Subalp bitkisidir, dəniz səviyyəsindən 800-dən 2000 m hündürlüyə qədər dağlarda bitir. Yaxşı drenajlı, kalsiumlu, bəzən bir az turş torpaqlara üstünlük verir. Hündürlüyü ...

                                               

Yunan güyəməsi

Yunan güyəməsi - Periploca cinsinə aid bitki növü. Periploca graeca L. Hündürlüyü 15–25 m olan, dırmaşan kol liandır.Gövdə digər ağaclara sarmaşaraq hündürə qalxır. Qabığı çəhrayımtıl-boz rəngdədir, ziyilli mərciməklidir.

                                               

Zamiaceae

The Plant List saytının məlumatına görə iyul 2016 fəsiləyə 9 cins və 216 növ daxildir.: Zamia L. typus - Zamiya Microcycas Miq.A.DC. Lepidozamia Lehm. Macrozamia Miq. Dioon Lindl. Stangeria T.Moore Ceratozamia Brongn. Bowenia Encephalartos Lehm.

                                               

Zanbaq

Məhəmməd Möminə görə, zanbaq yumruları və ya gülünün sirkə və arpa unu ilə sarğısı yumurtalıqdakı şişlərin iltihabı üçün xеyirlidir. Zanbaq ətri qadınlarda еhtiras hissi oyadır. Mis qabda bişmiş zanbaq yumrularının həlimi 1/5 hissə sirkə və balla ...

                                               

Zelkova serrata

Yaponiya zelkovası ; başqa adları "Zelkova serrata" və "Keyaki", - vətəni Yaponiya, Çin, Tayvan və Koreya olan yarpaqlarını tökən bir ağac növü. Əsasən bəzək ağacı kimi yetişdirilir.

                                               

Zeytun

Zeytun bitkisi - Zeytun fəsiləsindən bitki cinsi. Cənubi Avropa, Afrika, Cənubi Asiya və Avstraliyanın mülayim isti və tropik zonalarında yayılmışdır. 20-yə yaxın növü var. Zeytun həmişəyaşıl halda, 4-6, nadirən 10–12 m hündürlükdə ağac olub, müx ...

                                               

Zeytunkimilər

Zeytunkimilər - dalamazçiçəklilər dəstəsinə aid bitki fəsiləsi. Fəsiləyə 30 ağac və kol cinsini özündə birləşdirən bitki fəsiləsi. Göyrüş, zeytun, yasəmən, jasmin fəsiləyə daxil olan ən tanınmış cinslərdir. Fəsiləyə daxil olan növlər demək olar k ...

                                               

Zəncirotu

Zəncirotu və ya acıqovuq - mürəkkəbçiçəklilər fəsiləsindən çoxillik bitki cinsi. Yoğunlaşmış kökləri tipik şaqulidir. Kökətrafı yarpaqları rozet şəkillidir. İçiboş yarpaqsız gövdələrinin ucunda bir çiçək qrupu əmələ gəlir. Çiçəyi qızılı-sarı, iki ...

                                               

Zəngçiçəyi

Zəngçiçəyi Cinsin adı latınca campana zəng sözündən əmələ gəlmişdir. Bu bitkinin çiçək tacının formasiyası ilə izah olunur. Gülçülükdə istifadə olunan 110 növdən ikiillik bitki kimi zəngçiçəyinin 2 növü yayılmışdır. Piramidaşəkilli zəngçiçəyi C. ...

                                               

Zəravəndkimilər

Asarum - Çobandüdüyü 70-ə yaxın növü Asaroideae yarımfəsiləsi Saruma 1 növü, Cənub-Qərbi Çin, Tchottea 25 Endodeca 2 Pararistolochia 18 Howardia 150 Euglypha 1 Halostylis 1 Aristolochia - Zəravənd 120 növü Aristolochioideae yarımfəsiləsi Asiphoni ...

                                               

Zərifcə

Gülçülükdə bu bitkinin aşağıdakı növlərindən istifadı olnur: Ayşəkilli zərifcə hündürlüyü 9 sm olan, çiçəkləri qızılı-sarı rəngli bitkidir. Pulşəkilli zərifcə hündürlüyü 15 sm, çiçəkləri sarı rəngdən tünd-qırmızı rəngədək yarımkoldur. Alp zərifcə ...

                                               

Zinniya

Bu cins Qettingen Tibb Universitetinin professoru İ.Q.Zinnin şərəfinə adlandırılmışdır.Cinsin Mərkəzi və Cənubi Amerikada bitən 15 növü vardır.Növlərdən bəzilərini açıq şəraitdə yetişdirirlər.Hazırda gülçülükdə yabanı növlərdən istifadə olunmur.F ...

                                               

Zirə (bitki)

Hündürlüyü 30-60 sm, gövdəsi düz, yuxarı hissəsi budaqlıdır. Yoğun köklərə malikdir. Yarpaqları dövrəsində uzunsovdur, aşağıdakılar uzun saplaqlıdır. Çiçəkləri mürəkkəb çətir şəklində yerləşmişdir, ləçəkləri ağdır və ya çəhrayı rəngdədir. Meyvəsi ...

                                               

Ziyilotu

Lapsana communis subsp. pisidica Boiss. & Heldr. Rech.f. Adi ziyilotu Lapsana communis L. Lapsana communis subsp. alpina Boiss. & Balansa P.D.Sell Lapsana communis subsp. macrocarpa Coss. Nyman Lapsana communis subsp. intermedia M.Bieb. Hayek Lap ...

                                               

Zoğal

Zoğal - zoğalkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Zoğal Böyük və Kiçik Qafqaz dağlarının ətəklərindəki meşəliklərdə yabanı halda yayılmışdır. Azərbaycanda Şəki – Zaqatala, Quba – Qusar zonalarında, eləcə də Kür – Araz çayları ətrafındakı rayonlard ...

                                               

Аdi yumаqоtu

İkiillik, hündürlüyü 30-50 sm, gövdəsi düz, sadə yuxarı hissədə qalxanvari budaqlı olan, hörmüçəktorlu, lifli bitkidir. Yarpaqları cod, lansetvari və ya ensiz lansetvaridir, aşağıdakı yarpaqları daha uzun və ensiz, sonrakılar – oturaq, yuxarıdakı ...

                                               

Acacia paradoxa

Acacia armata var. plana Ser. Acacia armata var. longipedunculata Regel Acacia armata var. undulata Domin Acacia armata var. paradoxa DC. Ser. Acacia armata var. typica Domin Acacia armata var. microphylla Benth. Acacia armata R.Br. Acacia armata ...

                                               

Acacia podalyriifolia

Bu, tez boy atan ağacdır. 5 m-ə qədər boy atır və eni də təqribən 5 m-ə qədər çatır. Ağacın yarpaqları gümüşü rəngdə olur. Çiçəkləri qızılı-sarı rəngdə olur.

                                               

Acı ağəsmə

Gövdələri dırmaşan, çoxsaylı, sıx hörük əmələ gətirir. Yarpaqları lələkvari, alt hissələri üç yerə bölünmüş, digərləri bütövdür; hissələri yumurtavari-lansetvari, uzun-ucu biz, kənarları oyuqlu-dişli, yuxarı tərəfi batıq, alt tərəfi qabarıq damar ...

                                               

Acı südləyən

Euphorbia takouensis H.Lév. & Vaniot Euphorbia rossica P.A.Smirn. Flueggea esula subsp. maackii Hurus. Esula ararica Jord. Fourr. Esula angustifolia Haw. Esula dalechampii Haw. Euphorbia subcordata f. obtusifolia Krylov Euphorbia tristis Besser E ...

                                               

Adəm ağacı

Adəm ağacı - keçiqulağı fəsiləsindən ağac cinsi. Əsasən, Şərqi Asiyada 10-a qədər növü var. Avropa, Qafqaz, Krımın bağ və parklarında dekorativ bitki kimi əkilir.

                                               

Adi albalı

Adi albalı və ya gilənar - albalı cinsinə aid bitki növü. Gilənarın çoxlu növü və sortları Azərbaycanda geniş becərilir. Meyvəsinin tərkibində 14 %-ə qədər şəkər, 2.5 %-ə qədər üzvi turşular alma, limon və s., aşı maddəli, pektin, zülal və minera ...

                                               

Adi arıyeyən

Adi arıyeyən - arıyeyən cinsinə aid heyvan növü. Qızılquşkimilər dəstəsinin Qırğılar fəsiləsinə aiddir.

                                               

Adi ayıqulağı

Şimali Amerika və Avrasiyanın şimalında geniş yayılmışdır. Seyrək quru şam və enliyarpaqlı meşələrdə, talalarda, sahilkənarı qumsallıqda, daş qırıntıları səpələnmiş yerlərdə bitir. Açıq və günəşin işıqlandırdığı yerləri xoşlayır və digər bitkilər ...

                                               

Adi badam

Adi badam - gülçiçəyikimilər fəsiləsinin gavalı cinsinə aid bitki növü. Müxtəlifliyinə görə iki yerə ayrılır: Acı badam – Prunus dulcis var. amara. Şirin badam – Prunus dulcis var. dulcis ; Şirin badam təzə halda yeyilir və geniş miqyasda qənnadı ...

                                               

Adi balıqcıl

Bizdə nominativ yarımnövlə təmsil olunmuşdur. Sərçədən bir qədər iridir. Üstü göyümtül-yaşıl, quyruqüstü parlaq-göy, boğazı oxra-ağımtıldır. Dimdiyində, peysərinə tərəf gözlərindən keçməklə enli zolaq uzanır. Bədəninin altı paslı-kürəndir. Dimdiy ...

                                               

Adi başınağacı

Adi başınağacı - başınağacı cinsinə aid bitki növü. Yarpaqları qarşı-qarşıya düzülmü uzunluğu 5-12 sm-dir, dəyirmi və ya yumurtaşəkilli-dəyirmidir, yuxarı yarısında üç bölümlü və bundan başqa iri kəsilmiş -dişli olub, çılpaqdır, qaidə hissəsində ...

                                               

Adi bataqlıq sərvi

Adi bataqlıq sərvi Şimali Amerika da təbii halda bitir. Hündürlüyü 30–35 m-ə çatan, dekorativ ağacdır. Hər il qışda iynəyarpaqlarını tökən bu ağac sonradan özünəməxsus çətir əmələ gətirir. Yarpaqları xətvarı-neştərvarı və ya ensiz-xətvarıdan qabı ...

                                               

Adi bildirçin

Bədəninin uzunluğu 16 - 20 sm, kütləsi 80 - 145 q-a çatır. Gözləri açıq kürən-qonur rəngdə, dimdiyi boz-çəhrayı, ayaqları kürənvarı və ya açıq sarıdır. Üstdən bildirçin paslı-sarı köndələn və uzununa zolaqlı, qonur rəngdədir. Başının rəngi belinə ...

                                               

Adi bizdimdik

İri cüllütlərdən biridir 250-400 q. Dimdiyi nazik, uzun və yuxarıya tərəf çox əyridir. Ayaqları uzun və göyümtüldür. Başının və boynunun üstü qaradır. Qanadlarının üstündə enli qara zolaqlar var.

                                               

Adi canavargiləsi

Hündürlüyü 1.5 m, möhkəm gövdə və budaqlı, yarpağı tökülən, az budaqlanan koldur. Yarpaqları növbəli,qısa saplaqlı, tünd yaşıl, alt tərəfi göyümtül, kənarları tükcüklü, uzunsov, uzunluğu 3-8 sm, eni 1-2 sm-dir, əks lansetvari, sadə, kənarları büt ...

                                               

Adi cirəgülü

Seseli gilliesii Hook. & Arn. Anisum officinale DC. Tragium anisum L. Link Ptychotis vargasiana DC. Anisum officinarum Moench Carum anisum L. Baill. Apium anisum L. Crantz Anisum vulgare Gaertn. Selinum anisum L. E.H.L. Krause Sison anisum L. Spr ...

                                               

Adi çalovcuq

Yarpaq ayası xətvari-neştərşəkilli, tamkənarlı, qalındərili, çılpaqdır, qaidə hissəsi ürəkşəkilli olub, saplağı qısadır; saplaqları təpə hissədə gərilmiş, açıq-qonur rəngli dəriciklə ortülüdür.

                                               

Adi çivdimdik

Ümumi rəngi bozumtul-kürəndir. Beli uzununa naxışlıdır. Qanadları pas kimi kürəndir. Boğazı ağımtıl, döşü və çinədanı isə açıq-bozdur. Bədəninin yanları köndələn ağ zolaqlı açıq-kürəndir.

                                               

Adi dəvətikanı

Adi dəvətikanı və ya adi yağtikan lat. Alhagi maurorum - paxlalılar fəsiləsinin dəvətikanı cinsinə aid bitki növü. Alhagi pseudalhagi Bieb. Fisch. - Adi yağtikan – Верблюжья колючка обыкновенная - Ordinary camel’s-thorn

                                               

Adi ərgüdə

Hündürlüyü 4-8 m olan ağacvari koldur. Bitki sıx, yapışıq tükcüklərdən ibarət boz keçəldir. Budaqları qonur, dörd hissəli, kəskin qoxuludur. Yarpaqları iri, uzun saplaqlarda 4 sm, üzbəüz yerləşmiş, barmaqvari mürəkkəb, 5-7 xırda yarpaqlıdır, yala ...

                                               

Adi ərsindimdik

Adi ərsindimdik - ərsindimdik cinsinə aid quş növü. Nadir, sayı azalmaqda olan yuvalayan növdür. Azərbaycan ərazisində bütün iri su hövzələrində yuvalayırdı. Hazırda yalnız Ağgöl, Qızılağac və Mahmudçalada yuvalayır digər su hövzələrində stabil y ...

                                               

Adi fındıq

Hündürlüyü 3-9 m-ə çatan, sıx çətirli, çox gövdəli ağac və ya koldur, çətiri yumurtavari, sıxbudaqlıdır. Gövdəsinin qabığı açıq-boz, cavan zoğları açıq-qəhvəyi rəngdədir. Tumurcuqları yumurtavari, qırmızımtıl-qonur rənglidir, kənarlarında dəyirmi ...

                                               

Adi göyrüş

İlk dəfə Avropada aşkar edilmişdir. Təbii halda Orta Avropa, Aralıq dənizi ölkələri, Balkan və Kiçik Asiyada yayılmışdır, o cümlədən Krım və Qafqazda enliyarpaqlı meşələrin tərkibində bitir.

                                               

Adi kəklikotu

Adi kəklikotu - kəklikotu cinsinə aid bitki növü. Xalq arasında qısaca kəkotu da adlanır. Azərbaycan çəmənlərində və meşələrində yazda yarpaqlayan və xoş qoxusu olan ot. Kəklikotunun Azərbaycanda bir nеçə növü yayılıb.

                                               

Adi qargiləmeyvə

Hündürlüyü 2-3 m-dək olan, nazik, qonur və ya qırmızımtıl zoğlu, yarpağıtökülən koldur. Yarpaqları qarşı-qarşıya düzülmüş, yumurtavarı, yumru, kənarları bütövdür. Yarpaqların üst tərəfi tünd-yaşıl, alt tərəfi göyümtül, açıq-göyümtül və tükcüklüdü ...

                                               

Adi quayava

Hündürlüyü 8-10 m olan həmişəyaşıl ağacdır. Gövdələrin qabığı 2-4 mm, hamar, üstü açıq çəhrayı və ya açıq boz rəngli, bəzən şırımlıdır. Budaqları şaхələnir. Cavan budaqları 4 tillidir. Yarpaqları uzunsov-dairəvi, 7-15 sm uzunluqnda, 3-7 sm enində ...

                                               

Adi quşqonmaz

Spiraea filipendula var. pubescens DC. Cambess. Spiraea filipendula var. minor Gouan ex Cambess. Filipendula hexapetala Gilib. ex Maxim. Spiraea filipendula L. Spiraea filipendula var. vulgaris Cambess. filipendula L. Voss Filipendula hexapetala ...

                                               

Adi meşəgilası

Padus avium Mill. Prunus padus L., 1753 Padus racemosa Lam. Gilib., Prunus racemosa Lam. Prunus seoulensis H.Lév. Padus racemosa Lam. C.K.Schneid.