ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 355




                                               

Adi moruq

Batidaea idea L. Nieuwl. Batidaea strigosa subsp. itascica Greene Batidea peramoena Greene Rubus frambaesianus Lam. Batidaea vulgaris Nieuwl. Rubus glaber Mill. ex Simonk. Rubus × euroasiaticus Sinkova Rubus acanthocladus Borb s Rubus buschii Roz ...

                                               

Adi pekan

Pekan lat. Carya illinoinensis – Qozkimilər fəsiləsinin Karya cinsinə mənsubdur. Vətəni Şimali Amerikadır. Burada pekan yabanı və mədəni halda bitir. Pekan 1909-cu ildə Qafqazın Qara dəniz sahillərində, 1934-cü ildə Orta Asiyada və sonra Krımda b ...

                                               

Adi üzərlik

Üzərlik kserofil coğrafi tipinin aralıq dənizi sinfinin şərqi-aralıq dənizi qrupuna aiddir. Qərbi və Şərqi Aralıq dənizi, Balkan və Kiçik Asiya ölkələri, İran, Əfqanıstan, Hindistan, Himalay, Monqolustan, Rusiya, Orta Asiya və Qafqazda yayılmışdır.

                                               

Adi yasəmən

Təbii halda Balkan yarımadasında, Sankt-Peterburqdan Yekaterinburq bölgəsinədək, Qərbi Sibirdə Tayqanın cənub zonasında, meşə-çöl və çöl zonalarında, Orta Asiyada, Şərqi Sibirin cənubunda, Uzaq Şərqin orta və cənub hissəsində becərilir. Karpatda ...

                                               

Adi yergilası

Adi yergilası - yergilası cinsinə aid bitki növü. SOLANALES SIRASI Solanaceae Juss. – BADIMCAN ÇİÇƏKLİLƏR FƏSİLƏSİ Physalis L. – Yergiləsi cinsi Bu cins Azərbaycanda 2 növlə təmsil olunmuşdur, onlardan 1-i dərman bitkisidir. Physalis alkekengi L. ...

                                               

Adi zığ-zığ

Adi zığ-zığ - zığ-zığ cinsinə aid heyvan növü. Bədəninin uzunluğu 34 sm, kütləsi 160 q-dək olur. Lələkləri yumşaqdır. Rəngi qırmızımtıl-boz, quyruğu qaradır. Qanadının üzərində qara xallı mavi ləkə, başında qara ləkəli kəkili var. Avropada, Asiya ...

                                               

Adi zirə

Adi zirə – zirə cinsinə aid bitki növü. Yoğun köklərə malikdir. Yerüstü gövdəsi şırımlıdır, yuxarı hissəsi budaqlıdır. Yarpaqları dövrəsində uzunsovdur, aşağıdakılar uzun saplaqlıdır. Çiçəkləri çətir şəklində yerləşmişdir, ləçəkləri ağdır və ya ç ...

                                               

Adi zoğal

Adi zoğal – zoğalkimilər fəsiləsinin zoğal cinsinə aid bitki növü. Zoğal cinsinin 4 növü məlumdur ki, bunlardan yalnız biri – adi zoğal yayılmışdır. Adi zoğal yabanı halda Qafqazda, Zaqafqaziya respublikalarında, Krımda, Orta Asiyada, Moldaviyada ...

                                               

Ageratina altissima

Ageratina altissima var. altissima Ageratina ageratoides L.f. Spach Ageratina altissima var. angustata A.Gray Clewell & Wooten Ageratum altissimum L. Eupatorium aboriginum Greene Batschia nivea Moench Eupatorium ageratoides var. angustatum A.Gray ...

                                               

Ağ çaydaçapan

Ağ çaydaçapanların bədən uzunluğu 16 - 19 sm təşkil edir. Onlar üçün uzun quyruq xarakterikdir. Onların bədənlərinin üst hissəsi boz, aşağı hissəsi isə ağ rəngdə olması ilə seçilir. Başları ağ, boğaz nahiyəsi isə qara rəngdə olur. Ümumi çəkiləri ...

                                               

Ağ göyrüş

Hündürlüyü 12 m-ə çatan, düz, yumru, möhkəm çətirli ağacdır. Yarpaqları açıq yaşıl, 7 ədəd uzunsov-yumurtaşəkilli, uzunluğu 9 sm-ə çatan, alt hissəsi tüklü, kənarları dişli olan xırda yarpaqcıqlardan ibarətdir. Zoğların uclarında uzunluğu 5-15 sm ...

                                               

Ağgöz qaraördək

Ortaboylu ördəkdir 600-800 q. Erkəyinin ümumi rəngi qonur-qəhvəyidir, amma bel tərəfi nisbətən tünd rənglidir. Qanadlarının üzərində ağ" aynacığı” var. Gözləri ağımtıldir. Dişisinin rəngi solğundur.

                                               

Ağquyruq dəniz qartalı

Berkut qartal boyda iridir. Ümumi rəngi qonur, qarın tərəfi nisbətən açıq rənglidir. Quyruğu qısa və təmiz ağdır. Dimdiyi sarıdır. Yayılması: Avropada və Asiyada yayılıb. Azərbaycanın Xəzəryanı və Kür-Araz sahələrində məskunlaşıb. Oturaq yaşayır, ...

                                               

Ala acıyonca

Ala acıyonca - acıyonca cinsinə aid bitki növü. Coronilla varia L. = Securigera varia Hündürlüyü 80 sm-ə qədər, gövdəsi zəif, əyilib qalxan və ya düz, uzun, tin-tin və içi boş, çılpaq və ya tüklü, adətən budaqlanan çoxillik ot bitkisidir. Yalançı ...

                                               

Alçaqboy alma

Yarpağı tökülən ağacdır. Alçaqboylu almalar Avropada mədəni sortlar üçün peyvənd kimi istifadə edilir. Hündürlüyü təxminən 5 m, düz gövdəli və şaxələnmiş budaqlı kiçik ağacdır. Yaşıl, növbəli yarpaqları saplaqlarda oturaqdır, yarpaq ayaları damar ...

                                               

Aleurites moluccana

Aleurites commutatus Geiseler Aleurites integrifolius Vieill. ex Guillaumin Aleurites lobatus Blanco Aleurites lanceolatus Blanco Aleurites moluccanus var. floccosus Airy Shaw Aleurites moluccanus var. remyi Sherff Stone Aleurites cordifolius Gae ...

                                               

Alisma gramineum

Alisma arcuatum var. graminifolium Wahlenb. Casp. Alisma arcuatum Michalet Alisma arcuatum var. pumilum Prahl Alisma arcuatum var. angustissimum DC. Lunell Alisma arcuatum var. lanceolatum Buchenau Lunell Alisma geyeri Torr. Alisma gramineum var. ...

                                               

Amerika cökəsi

Hündürlüyü 20 – 35 45m, gövdəsinin diametri 1.2 m-dək olan, şaxələnmiş çətirli, budaqları çox vaxt sallaq, boz və ya açıq qonur qabıqlı, yarpağı tökülən ağacdır. Tumurcuqları hamar, möhkəm, ucu biz, oval, tünd qırmızı rəngli, iki tumurcuq pulcuql ...

                                               

Amerika qara şamı

Vətəni Şimali Amerika dır. Tundra zonasında cənubda, Alyaska, Kanada və Pensilvaniya ştatlarında bitir. Şimalda çayların və göllərin sahillərində təmiz əkinlər əmələ gətirir və qara küknar, Kanada küknarı və kağız tozağacı ilə birlikdə qarışıq me ...

                                               

Anagirayabənzər qızılıakasiya

Laburnum anagyroides subsp. anagyroides Laburnum anagyroides subsp. jacquinianum Wettst. Hayek Cytisus laburnum L. Laburnum anagyroides subsp. alschingeri Vis. Hayek Laburnum vulgare J.Presl

                                               

Aptek çobanyastığı

Aptek çobanyastığı və ya adi mollabaşı - çobanyastığı cinsinə aid bitki növü. Hündürlüyü 20-45 sm, gövdəsi düz, sadə və ya budaqlanan və demək olar ki, çılpaq birillik ot bitkisidir.

                                               

Arabis alpina

Arabidium alpinum L. Fourr. Arabidium alpestre Spach Arabis albida var. elata Sprague Arabidium saxeticolum Jord. Fourr. Arabis alpina subsp. alpina Arabis alpina subsp. cantabrica Leresche & Levier Greuter & Burdet Arabis alpina var. glabrata A. ...

                                               

Arizona sərvi

Vətəni Amerikanın Kaliforniya, Arizona ştatları və Meksikadır. Hündürlüyü 20 m-ə çatan konusvarı və ya enli piramida formalı, yumurtavarı və dağınıq, sıxçətirli həmişəyaşıl dekorativ ağacdır. Gövdənin qabığı nazik olub, dörd-üzvlüdür, göyümtül və ...

                                               

Arpa (bitki)

Arpa - qırtıckimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Arpa əhəmiyyətli dənli taxıl bitkisi olmaqla ərzaq, yem və texniki məqsədlər üçün becərilir. Onun dənindən perlova yarması və un hazırlanır. Unundan ehtiyac olduqda 20-25% buğda ununa qatırlar. Dən ...

                                               

Artemisia ludoviciana

Artemisia gnaphalodes var. gnaphalodes Artemisia cuneata Rydb. Artemisia brittonii Rydb. Artemisia gnaphalodes Nutt. Artemisia gnaphalodes var. diversifolia Rydb. A.Nelson Artemisia diversifolia Rydb. Artemisia falcata Rydb. Artemisia ghiesbreght ...

                                               

Asparagus setaceus

Sarmaşan yarımkoldur. Sapşəkilli yarpaqlara bənzəyən şəklini dəyişmiş gövdələri fillokladilər 3–12 ədəd olmaqla dəstələrə yığılmışdır. Uzunluğu 0.5–1.5 sm, diametri 0.5 mm-ə qədərdir.Onlar biraz əyilmiş, açıq yaşıldır və bütün bitkiyə zərif görün ...

                                               

Avropa gərməşovu

Avropa gərməşovu - gərməşovkimilər fəsiləsinin gərməşov cinsinə aid bitki növü. Hündürlüyü 2-4 5 m, hamar küt dördtilli budaqları olan, kol və ya balaca ağacdır. Cavan budaqları yaşildır, daha sonra isə tilləri mantar törəmə ilə örtülür. Yarpaqla ...

                                               

Avstraliya söyüdü

Hündürlüyü 15-20 m-ə, gövdəsinin diametri 1 m-ə çatan ağac və ya kol bitkisidir. Çətri şarşəkilli, salxımvaridir. Qabığı külvarı, dərin çatlıdır. Budaqları düz, bir qədər əyilmiş, çılpaq, parlaq, qırmızımtıl və ya yaşımtıl göy rəngdədir. Yarpaqla ...

                                               

Avstriya palıdı

Hündürlüyü 25-40 m, gövdəsinin diametri 2 m, olan yarpağını tökən böyük ağacdır. Qabığı tünd-boz və dərin şırımlıdır. Qoca ağaclarda qabığı yarıqlı, gövdə daxilində borular narıncıdır. Yarpaqları yaşılımtıl-boz, növbəli, dərili, uzunsov, uzunluğu ...

                                               

Badımcan

Badımcan - quşüzümü cinsinə aid bitki növü. Badımcançiçəklilər fəsiləsindən olub, tərkibində karotin, A vitamini, B qrupu vitaminlər, C vitamini, şəkər olmaqla yanaşı, xeyli miqdarda kalium, fosfor, kalsium və dəmir duzları da vardır. Badımcan is ...

                                               

Bağayarpağı

Bağayarpağı - bağayarpağıkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Bütün Yer kürəsinə yayılmış 200-ə yaxın növü məlumdur. Onların çoxu alaq otudur. Azərbaycanda 14 növü yayılmışdır, bunlardan təbiətdə ən çox böyük bağayarpağından istifadə olunur. Bağay ...

                                               

Başınağacıyarpaq şaqqıdaqmeyvə

Yarımşar formalı, çətirli, tüksüz, açıq şabalıdı rəngli zoğları olan 3 m-ə qədər hündürlükdə kollardır. Yarpaqları 3-5 dilimlidir. Orta dilimi uzanmış dəyirmi еlliptik, mişarvarı dişcikli, çılpaq, üstdən yaşıl, alt tərəfdən isə açıq yaşıl rəngdə ...

                                               

Bataqlıq qatıqotu

Galium palustre var. brachyphyllum Opiz Galium palustre var. majus Schur Galium palustre var. maximum Heinr.Braun Galium palustre var. rupicola Desm. Galium diffusum Gilib. Galium palustre var. balticum Apelgren Galium palustre var. morisianum Ro ...

                                               

Bənövşəkimilər

Bənövşəkimilər - ikiləpəlilər sinfinin malpiqaçiçəklilər sırasına aid bitki fəsiləsi. Bənövşəkimilərin 300 növünü özündə birləşdirən 15 cinsi var. Bu cinslərin içərisində ən çox yayılmışı bənövşədir Viola. Bənövşəkimilərin ot bitkisi olan növləri ...

                                               

Birrəng ağ şam

ABŞ -ın cənub-qərbi və Şimali Meksika dağlarında, dəniz səviyyəsindən 2000–3000 m-ə qədər hündürlükdə kölgəli yamaclarda və çayların kənarında bitir. 350 ilə qədər yaşayır. Hündürlüyü 40 m-ə çatan, gövdəsinin diametri 1.8 m-ə qədər, konusvarı, sı ...

                                               

Bothriochloa bladhii

Amphilophis glabra var. haenkei J. Presl E.G. Camus & A. Camus Amphilophis glabra Roxb. Stapf Amphilophis haenkei J.Presl Haines Amphilophis insculpta var. vegetior Hack. Stapf Amphilophis intermedia R.Br. Stapf Amphilophis intermedia var. acidul ...

                                               

Boyaq dazı

Boyaq dazı - dazıkimilər fəsiləsinin dazı cinsinə aid bitki növü. Hündürlüyü 40-100 sm, gövdəsi qəhvəyitəhər, adətən düzduran və az budaqlanmış yarımkoldur.

                                               

Boymadərən

Achillea albinea Bjelčić & K.Malý Achillea aleppica subsp. zederbaueri Hayek Hub Mor. Achillea aleppica subsp. densa Blakelock Hub Mor. Achillea aleppica DC. Achillea alexandri-regis Bornm. & Rudsky Achillea alpina subsp. subcartilaginea Heimerl ...

                                               

Boz qızılağac

Hündürlüyü 20 m-ə qədər olan,boz,hamar qabıqlı ağacdır.Zoğları qonur və qırmızı-qonur,qısa tükcüklərlə örtülmüşdür.Tumurcuqların uzunluğu 8-15 mm,qırmızı-qonur,küt,az tükcüklü,bir az əyilmiş,yapışqanlı deyil.Yarpaqları yumurtavari-eçlipsvari,çılp ...

                                               

Bozalaq

Hündürlüyü 10-52 sm olan qısa tüklü, çoxillik bitkidir. Gövdəsi düz, dar kantlı, yuxarısı qalxanvari budaqlıdır. Daralaraq saplaq əmələ gətirən kökyanı və aşağı gövdə yarpaqları lirayabənzərlələkvari bölünmüşdür, yuxarı yarpaqları oturaq, oturaca ...

                                               

Böyük dəmrovotu

Hündürlüyü 80-100 sm, gövdəsi düzduran, yuxarıda isə budaqlanmış, çılpaq və ya aşağı hissədə buğumlarda tükcüklü olan çoxillik ot bitkisidir. Yarpaqları təklələkvari-bölünmüş, uzunluğu 2-8 sm, eni 5 sm-ə qədərdir, 5-7 ədəd düzgün olmayan dairəvi- ...

                                               

Böyük əyridimdik

Qarğadan böyükdür 0.5-1.2 kq. Ümumi rənginə görə kiçik əyridimdiyə oxşayır. Amma başında və döşündə qonur fon üzərində uzanan qara naxışlar var. Quyruqüstü lələkləri ağdır.

                                               

Böyük qarabatdaq

Bədəninin uzunluğu 90 sm, qanadları açılı vəziyyətdə 160 sm, kütləsi 3.5 kq-a çatır. Ucu əyri dimdiyi, uzun boynu və böyük qara kəkili olur. Rəngi əsasən yaşıl çalarlı qaradır. Boğazı və yanağı ağ rəngdə olur. Bəzi böyük fərdlərin başı və boynu b ...

                                               

Böyük oxcüllüt

Göyərçindən az böyükdür. Rəngi əlvandır. Başı boz, beli qaramtıl, quyruğu qara, onun dibi isə ağdır. Qarın tərəfi köndələn zolaqlı bozdur. Havada olarkən qanadlarının üstündə bir ədəd enli ağ zolaq görünür və ayaqları quyruğundan çox geriyə çıxır ...

                                               

Böyükdimdik bozca

Dimdiyi cinsin başqa növlərinə nisbətən uzun və yoğundur. Bel tərəfi qum kimi boz, qarın tərəfi açıq rənglidir, amma döşünün yanlarında və çinədanı üzərindəki kürən köndələn zolaq enlidir, qanadlarının altı ağdır. Boynunun ardı kürən, alnı qaramt ...

                                               

Buynuz ağacı

Buynuzcuqlu seratoniya - seratoniya cinsinə aid bitki növü. İngilis dilində "carob" deyilsə də, ümumiyyətlə "St.Johns Bread" kimi tanınır. Alman dilində "johannisbrot" deyilir. Hər iki dildə də "Yaqub Peyğəmbərin çörəyi" mənasına gəlir. Yaqub pey ...

                                               

Buynuzcuqlu buynuzlalə

Birillik, bəzən ikiillik, göyümtül, qıvrım tüklü bitkidir. Gövdəsi düz, küncvari şırımlı, budaqlanan, 5 10-40 sm hündürlükdədir. Yarpaqları dərin lələkvari yarılmış, uzunsov qeyri-bərabər dişli hissələrlə, gövdə yarpaqları oturaq, gövdəni yarım b ...

                                               

Buynuzlu torağay

Bədənlərinin uzunluğu 16 - 17 sm arasında dəyişir. Bədənin yuxarı hissəsi gümüşü çəhrayı, aşağı hissəsi isə ağımtıldır. Üzündəki xarakterik bir maska var, başın arxasında isə buynuzlara bənzəyən uzun qara tükləri olur.

                                               

Cardamine impatiens

Cardamine glaphyropoda O.E.Schulz Cardamine impatiens subsp. elongata O.E. Schulz Cardamine glaphyropoda var. crenata T.Y.Cheo & R.C.Fang Cardamine brachycarpa Opiz Cardamine dasycarpa M.Bieb. Cardamine impatiens var. eriocarpa DC. Cardamine impa ...

                                               

Cənub kordilinası

Yeni Zelandiya endemidir. Türkiyə də, Şimali-Qərbi Suriya da, Cənubi Qafqaz da, Qərbi Avropa da, Cənubi Amerika da və bir çox başqa ölkələrdə qayalı açıq yamaclarda və quru düzənliklərdə bitir.