ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 361




                                               

Virciniya meşə gilası

Boyu 15 mеtr olan ağac, yaхud koldur. Sıх, yumurtavari çətirə və payızda qızaran tünd yaşıl yarpaqlara malikdir. Sallaq salхımlarda yеrləşən çiçəkləri ağ rəngdədir. May-iyun aylarında çiçəkləyir, çiçəkləmə dövrü 10-14 gün davam еdir. Toхum və qəl ...

                                               

Yaxalıqlı qurqur

Yaxalıqlı qurqur Çöl göyərçini boyda olurlar. Uzunluqları 31 ilə 33 sm-ə çatır. Bununla belə daha yüngül və quyruğu daha uzun olması ona daha incə və zərif görünüş verir. Qanadları arasında məsafə 47 ilə 55 sm arasında dəyişir. Bədən çəkisi 150 i ...

                                               

Yapon əzgili

Yapon əzgili - eriobotriya cinsinə aid bitki növü. Gülçiçəklilər fəsiləsindən həmişəyaşıl subtropik bitkidir. Bu ekzotik ağacın bir neçə adı var. Azərbaycan dildə ən geniş yayılmış adı yapon əzgili dir. Eyni zamanda muşmula da adlandırılır. Həmçi ...

                                               

Yapon kameliyası

Hündürlüyü 4 m оlan hamar gövdəyə malik həmişəyaşıl kоl və ya kiçik ağacdır. Budaqları açıq qəhvəyidir. Yarpaqları parlaq qalındır, növbəli yеrləşir, uzunluğu 8-10 sm-dir. Çiçəkləri tünd çəhrayı, yaхud ağ rənglidir, еrkən yazda əmələ gəlir. Mеyvə ...

                                               

Yapon qara şamı

Xonsyu adasının dağ yamaclarında, dəniz səviyyəsindən 1600-2700 m hündürlükdə daşlıqda bitir. Təmiz və qarışıq meşə əkinləri əmələ gətirir. Hündürlüyü 35 m-ə qədər olan tezböyüyən gözəl ağacdır. Uzun, qalın, üfüqi budaqları enli, piramidal çətir ...

                                               

Yapon psevdasiyası

Həmişəyaşıl, 2-5 m. hündürlükdədir.Gövdəsi ymru, düz durandır, tünd-yaşıl, açıq-qonur çıxıntılıdır.Qabığı göy rəngdədir və budanması monopodialdır, yerlə sürünür, az miqdarda zoğlar əməl gətirən. cavanlıqda yavaş böyüyən qamışdır.Bəzi zoğlar tama ...

                                               

Yaşıl tısbağa

Yaşıl tısbağa və ya yaşıl dəniz tısbağası - Dəniz tısbaları fəsiləsinə aid canlı. Yaşıl tısbağalar cinsinin yeganə nümayəndəsidir. Əvvəllər isə Avstraliya yaşıl tısbağası bu cinsə daxil olsa da, hazırda Natator cinsinə daxildir.

                                               

Yerfındığı

Araxis və ya yerfındığı Arachis hypogaea L. toxumlarından ərzaq yağı yeməli yağ almaq üçün əkilib becərilir. Araxis toxumlarının tərkibində 60%-ə qədər yağ orta hesabla 53% və 35%-dən çox zülal vardır. Tərkibindəki zülalın miqdarına görə araxis a ...

                                               

Yonca

Yonca – paxlakimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Yonca cinsinin nümayəndələri çoxillik ot bitkisidir. Boyu 50–80 sm-dir. Dərin bir kök sistemi vardır. Əlverişli şəraitdə bitkinin kökü torpaqda 8–10 metrə qədər dərinliyə uzana bilir. Paxlalı yem b ...

                                               

Yovşan

Yovşan - mürəkkəbçiçəklilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Azərbaycan Respublikasında 16 bəzi məlumatlara görə 42 növü yayılmış, Tərxun adlanan bir növü isə becərilir. Bəzi növlərində efir yağları, turşular və s. maddələr var. Acı Yovşan lat. Artemi ...

                                               

Yukka

Yukka bitkisinin üzərində böyük yarpaqlardan ibarət xonça forması, onun da mərkəzində krem rəngli çiçəkləri olan bir sap yerləşir. Avizə ağacının xüsusiyyəti tozcuqlarının maili olmasıdır. Buna görə bitkinin erkəkciklərindəki çiçək tozunu ancaq m ...

                                               

Yumşaqiynəyarpaqlı şam

Pinus muricata - şamkimilər fəsiləsinin şam ağacı cinsinə aid bitki növü. Kaliforniya və Sakit okean sahillərində, qumluqlarda, bataqlıq yerlərdə, dağ ətəyində dəniz səviyyəsindən 600–900 m hündürlükdə, seyrək ağacları olan kiçik qruplar əmələ gə ...

                                               

Zanbaqkimilər

Zanbaqkimilər – zanbaqçiçəklilər sırasına aid bitki fəsiləsi. Zanbaqkimilər fəsiləsinin nümayəndələri əksərən çoxillik otlar, kökümsovlu və ya soğanaqlı bitkilərdir. Yarpaqları növbəli düzülüşlü, tam və nadir hallarda kənarları dişli, kökətrafı y ...

                                               

Zirinc

Berberis iteophylla Berberis xanthophlaea Berberis papillosa Berberis reicheana Berberis jamesonii Berberis beauverdiana Berberis thunbergii Berberis pindilicensis Berberis dryandriphylla Berberis negeriana Berberis candidula Berberis schwerinii ...

                                               

Zirinckimilər

Epimedium grandiflorum Mahonia conferta Podophyllum peltatum Nandina Mahonia repens Diphylleia Dysosma Diphylleia cymosa Mahonia Zirinc Berberis Vancouveria hexandra Ranzania Podophyllum delavayi Leontice Vancouveria chrysantha Vancouveria planip ...

                                               

Adi alabayquş

Adi alabayquş - alabayquş cinsinə aid yırtıcı quş növü. Adi alabayquş cinsinin dünyada daha çox yayılmış növüdür. Ona praktik olaraq Antarktida istisna olmaqla bütün materiklərdə rast gəlmək olur.

                                               

Adi ardıc

Adi ardıc - elmi adı Juniperus communis olan Avropanın şimal zonalarında təbii halda yayılmış bitki. Hündürlüyü adətən 5-10 m, gövdəsinin diametri 0.2 m olan, çətiri möhkəm, konusşəkilli və ya yumurtaşəkillidir. Qabığı boz-qonur, lifli, zoğları q ...

                                               

Adi armud

Adi armud - gülçiçəyikimilər fəsiləsinin armud cinsinə aid bitki növü. Şərqi Avropadan Qərbi Asiyaya qədər yayılmışdır. Həmin fəsilədən olan armudun Azərbaycanda 16 cinsi yabanı halda bitir, 2 növü isə mədəni halda geniş becərilir.

                                               

Adi damotu

Adi damotu, Şirquyruğu və ya Dalama və ya Adi şirquyruğu - damotu cinsinə aid bitki növü. Azərbaycanda yabanı halda 2 növü yayılmışdır. Təbabətdə bir növü istifadə olunur. Çoxillik, hündürlüyü 40-150 sm, gövdəsi düz, çox vaxt qırmızımtıl, budaqlı ...

                                               

Adi dəvədabanı

Hündürlüyü çiçəkləyən zaman 3-15 sm, meyvə verən zaman isə 33 sm-ə qədər, gövdəsi adətən çoxsaylı olan çoxillik ot bitkiisdir. Kökümsovu oduncaqlaşmış, uzun və sürünəndir. Gövdəsi sadə, keçəvari-tüklüdür, xırda sarı çiçəkləri birləşərək səbətcik ...

                                               

Adi əvəlik

Acetosa hastifolia Schur Acetosa officinalis Gueldenst. ex Ledeb. Acetosa bidentula Raf. Acetosa hastulata Raf. Acetosa amplexicaulis Raf. Acetosa fontanopaludosa Kalela Holub Acetosa agrestis Raf. Acetosa pratensis Mill. Acetosa pratensis Garsau ...

                                               

Adi gavalı

Gavalını tərkibində müxtəlif orqanik turşular, karbohidratlar, 9-16% şikər, pektin 2% qədər, mineral maddələr, C,B vitamini, karotin, azot birləşmələri və rəngləyici maddələr vardır. B vitaminlərinin, eləcə də C və PP vitaminlərinin bolluğu ilə m ...

                                               

Adi göyəm

Göyəm - gülçiçəklilər fəsiləsinin gavalı cinsinə aid bitki növü. Şimali Qafqazda, Zaqafqaziyada və Krımda bitir. Ukrayna, Belarus və Latviyada da rast gəlinir. Göyəm, yarpaqları əmələ gəlməmiş, erkən yazda – aprel-mayda çiçəkləyir. Meyvələri iyul ...

                                               

Adi heyva

Kiçik ağac və ya koldur, hündürlüyü 1.5-5 m-dir. Yarpaqları yumurtavari-oval və ya oval, tam kənarlı, üst tərəfdən tünd yaşıl, 2 4-5 14 sm uzunluğunda, 2 3-5 11 sm enində, qısa saplaqlıdır. Kasayarpaqları oval, sıx tükcüklüdür. Çiçəkləri iri, tək ...

                                               

Adi xiyar

Cucumis esculentus Salisb. Cucumis rumphii Hassk. Cucumis hardwickii Royle Cucumis sativus subsp. agrestis Gabaev Cucumis muricatus Willd. Cucumis sativus var. anglicus L.H.Bailey Cucumis sativus var. arakis Forssk. Cucumis sativus var. albus Ser ...

                                               

Adi itiüzümü

Çоxsaylı sıx badaqlara malik, 1-2 m hündürlüyündə kоldur. Budaqlarında çox nadir hallarda tikanlar müşahidə еtmək оlar. Yarpaqları nеştərvari, tək-tək, qısa saplaqlı, ucu kütdür, bəzən dəstə şəklində budaqların üzərində düzülür, alt səthi açıq ya ...

                                               

Adi qaraqınıq

Adi Qaraot - Qaraqınıx - Origanum vulqare L, Adi qaraqınıq və ya Qara yarpız - dalamazkimilər fəsiləsinin qaraqınıq cinsinə aid bitki növü.

                                               

Adi qaranaz

Adi qaranaz - İbislər ailəsindən olan geniş areala yayılmış quş. Ciconiformes Leyləkkimilər, Hero dəstəsinin threskiornitidae İbislər, Ibises fəsiləsindən olan adi qaranaz yoxa çıxmaqda olan quşlardan. Rəngi metal kimi parlaq tünd-qəhvəyidir. Dim ...

                                               

Adi qırqovul

Phasianus colchicus principalis P. L. Sclater, 1885 Phasianus colchicus europaeus Phasianus colchicus satschuensis Pleske, 1892 Phasianus colchicus tarimensis Pleske, 1889 Phasianus colchicus sohokhotensis Buturlin, 1908 Phasianus colchicus kiang ...

                                               

Adi qıtıqotu

Cochlearia rusticana Lam., Fl. Fr. vol. 2, 471. 1778., nom. illeg. Armoracia lapathifolia Gilib., Fl. Lituan., 2: 53. 1782. nom. inval. Raphanis magna Moench, Methodus, 267. 1794 Nasturtium armoracia L. Fries, Corp. Fl. Prov. Suec, Fl. scan. 65. ...

                                               

Adi quşarmudu

Pyrus aucuparia L. Gaertn. Pyrus aucuparia subsp. aucuparia Pyrus aucuparia var. typica C.K.Schneid. Asch. & Graebn. Aucuparia sylvestris Medik. Pyrenia aucuparia L. Clairv. Mespilus aucuparia L. Scop. Sorbus aucuparia var. typica C.K.Schneid. Py ...

                                               

Adi mayasarmaşığı

Adi mayasarmaşığı və ya Adi xamırmaya - mayaotu cinsinə aid bitki növü.Çoxillik sarmaşan bitkidir. Gövdəsi sarmaşan, nadir hallarda səriləndir, dördtillidir, sivri kələkötür və uzunluğu 3-6 m-dir.

                                               

Adi nar

Nar punicaceae fəsiləsindəndir. Narın elmi adı iki latın sözünün birləşməsindən əmələ gəlmişdir. "Punica" - tünd qırmızı və ya parlaq qırmızı, "granatus" isə dənə deməkdir. Nar çox qədimdən becərilən və istifadə olunan bitkidir. Onun ən qiymətli ...

                                               

Adi reyhan

Adi reyhan, dirrik reyhanı və ya nəcib reyhan - dalamazkimilər fəsiləsinin reyhan cinsinə aid bitki növü. Əsasən subtropik və tropik ölkələrdə yayılan reyhanın dünyada 200-ə qədər növü var. Onların əksəriyyəti xarici görünüşcə oxşar olsalar da, ə ...

                                               

Adi su qabağı

Adi su qabağı - balqabaqkimilər fəsiləsinin su qabağı cinsinə aid birillik bitki növü. Vətəni Afrikadır. Birevli, bircinsiyyətli çiçəkləri yarpaq qoltuğunda tək-tək yerləşir. Meyvəsinin uzunluğu 20 - 90 sm, diametri orta hesabla 20 - 30 sm-dir. H ...

                                               

Adi şam

Adi şam Skandinaviya, Avropa, İspaniya, İtaliya və Balkan yarımadası, Atlantik okeanı sahillərindən başlayaraq Sakit okean sahillərinə kimi geniş ərazini əhatə edir. Qayalarda və daşlı yamaclarda bitir. Həmişəyaşıl, hündürlüyü 40 m-ə, gövdəsinin ...

                                               

Ağ suzanbağı

Ağ suzanbağı - Suzanbağıkimilər – fəsiləsinə aid bitki növü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu" Nəsli kəsilməyə həssas olanlar ” kateqoriyasına aiddir – VU D2. Azərbaycanda nadir növüdür.

                                               

Ağlar söyüd

Hündürlüyü 15 m-ə, gövdəsinin diametri 60 sm-ə çatan ağacdır. Çətiri uzun, nazik, elastiki, sallaq budaqlardan ibarət sarımtıl-yaşıldır. Yarpaqlarının alt tərəfi tüklü olub, sonralar hər iki tərəfi çılpaqlaşır. Yarpaq ayasının uzunluğu 9-16 sm, e ...

                                               

Alça

Azərbaycanın meşələri cır alça ilə boldur. Bundan başqa o rayonların çoxunda becərilir. Bu ağacın meyvələri qida məhsulu olmaqla, xalq təbabətində də geniş istifadə olunur. Şərq təbabətində onu tonuslaşdırıcı və vitamin vasitəsi kimi qəbul edirdi ...

                                               

Allium neapolitanum

Allium album Santi Allium neapolitanum var. angustifolium Täckh. & Drar Allium laetum Pollini Allium lacteum Sm. Allium cowanii Lindl. Allium amblyopetalum Link Allium liliflorum Zeyh. Allium gouanii G.Don Allium inodorum Aiton Allium candidissim ...

                                               

Alyssum alyssoides

Alyssum alyssoides f. albineum Farw. Alyssum alyssoides var. alyssoides Alyssum alsinifolium Host Adyseton calycinum Scop. Adyseton mutabile Moench Alyssum alyssoides subsp. hispanicum T.R.Dudley Rivas Mart. & Sánchez Mata Adyseton alyssoides L. ...

                                               

Amerika avokadosu

Laurus persea L. Synonym M WCSP in review 2012-03-23 Persea americana var. americana Synonym L TRO 2012-04-18 americana Synonym L TRO 2012-04-18 Persea americana var. angustifolia Miranda Synonym L TRO 2012-04-18 Persea americana var. floccosa Me ...

                                               

Amerika quşüzümü

Solanum americanum var. nodiflorum Jacq. Edmonds Solanum americanum var. americanum Solanum adventitium Polgar Solanum amarantoides Dunal Solanum minutibaccatum var. curtipedunculatum Bitter Solanum inops Dunal Solanum caribaeum Dunal Solanum ind ...

                                               

Atriplex patula

Atriplex hastata subsp. patula L. E.Pons Atriplex agrestis Schur Atriplex amana Post Atriplex hastata var. patula L. Farw. Atriplex angustifolia Sm. Atriplex erecta Huds. Atriplex patula var. angustifolia Rodway Atriplex patula subsp. producta Gu ...

                                               

Atriplex rosea

Atriplex alba Scop. Atriplex arenicola Hauman Atriplex arenicola var. albescens Hauman Atriplex albicans Besser Atriplex argentea Schrad. ex Moq. Atriplex axillaris Ten. Atriplex monoica Moench Atriplex besseriana Schult. Atriplex foliosa Guss. E ...

                                               

Avena barbata

Avena alba var. barbata Link Maire & Weiller Avena alba var. wiestii Steud. Maire & Weiller Avena agadiriana B.R.Baum & G.Fedak Avena alba var. hirtula Lag. Emb. & Maire Avena atheranthera C.Presl Avena barbata subsp. castellana Romero Zarco Aven ...

                                               

Avena strigosa

Avena agraria var. sesquialtera Brot. Avena agraria Brot. Avena strigosa var. glabrescens Marquand Thell. Avena sativa var. hispanica Ard. Steud. Avena strigosa var. agraria Brot. Samp. Avena strigosa var. glabrescens C. Marquand Malzev Avena str ...

                                               

Avropa qara şamı

Avropa qara şamı - Qərbi və Şimali Avropa nın qarışıq meşələrində, şərqdə isə Karpat dağlarına qədər yayılmışdır. Təbii arealının sərhədləri Alp və Karpat dağlarında əsaəsn dağlıq ərazidə olub, 1000-2500 m hündürlükdə yerləşir. Aşağı sahələrdə kü ...

                                               

Avropa ləçəkotu

Lycopus europaeus var. pubescens Benth. Lycopus albus Mazziari Lycopus europaeus var. europaeus Lycopus aquaticus Moench Lycopus europaeus f. pusillus Montell Lycopus europaeus subsp. menthifolius Mabille Skalický Lycopus europaeus var. stolonife ...

                                               

Avropa uleksi

Hündürlüyü 60-200 sm, bəzən 4 m-dək olan koldur. Düz dayanan budaqları seyrək tükcüklü və iynəlidir.Yarpaqları və yan zoğları xətvari, iti iynəli, toxumları cücərdikdə əmələ gələn 1-3 yarpağı təklələkvaridir. Çiçək saplaqları, kasacığı və çiçək a ...