ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 367




                                               

Adenostemma

Adenostemma viscosum J.R.Forst. & G.Forst. Adenostemma brasilianum Pers. Cass. Adenostemma reticulatum DC. Adenostemma hirtiflorum Benth. Adenostemma madurense DC. Adenostemma harlingii R.M.King & H.Rob. Adenostemma lanceolatum Miq. Adenostemma r ...

                                               

Adi doqquzdon

Adi doqquzdon - doqquzdonkimilər fəsiləsinin doqquzdon cinsinə aid bitki növü. Hündür olmayan, gövdəsi sarmaşan və ya dırmaşan koldur.

                                               

Adi gicitkan

Hündürlüyü 100 sm qədər olan çoxillik, ikievli ot bitkisidir. Gövdəsi düz, yarpaqları ürəkvari-yumurtavari, iri diş-dişlidir. Çiçəkqrupu uzun, budaqlıdır. Bütün bitki tükcüklərlə sıx örtülmüşdür. Özünəməxsus" gicitkan” iyi, acıtəhər ot dadı vardı ...

                                               

Adi göyək

İkiillik bitkidir. Gövdəsi bir və ya bir neçə sayda, sadə və ya yuxarı hissədə budaqlanan, hündürlüyü 20 30-50 100 sm, xırda yumşaq bozumtul-ağ tüklüdür. Çiçəkqrupu ensiz və seyrək süpürgəşəkilli, qıvrımlardan ibarətdir. Yarpaqları lansetvari, bi ...

                                               

Adi şaftalı

Adi şaftalı ağacının hünd. 8 m-dək olur. Yarpaqları növbəli düzülür, çiçəkləri ikicinsiyyətli, meyvəsi çəyirdəkdir. Kütləsi 20-600 q olur. Adi şaftalı dağlıq rayonlarda becərilir. Meyvəsində 80-90% su, 6-14% şəkər, 0.5-1.2% pektin maddəsi, 0.08-1 ...

                                               

Adi və ya həmişəyaşıl şümşad

6-10 m hündürlüyə çatan ağac və ya koldur.Qabığı bozumtul-sarı, hamar, yaşlı gövdələrdə isə xırda çatlıdır.Yarpaqların hər iki tərəfi tükcüklü, 1.5-3 sm uzunluğunda, 0.5-1.0 sm enində olub, uzunsov yumurtavari, ellipsvari, rombvari və ya dəyirmi ...

                                               

Aechmea nudicaulis

Aechmea nudicaulis var. simulans E.Pereira Aechmea nudicaulis var. plurifolia E.Pereira Aechmea nudicaulis var. flavomarginata E.Pereira Aechmea nudicaulis var. capitata Reitz Aechmea nudicaulis var. nudicaulis Pothuava nudicaulis var. flavomargi ...

                                               

Aequatorium

Aequatorium repandum Wedd. C.Jeffrey Aequatorium repandiforme B.Nord. Aequatorium albiflorum Wedd. Cuatrec. & S.Díaz Aequatorium palealbum S.Díaz & A.Correa Aequatorium limonense B.Nord. Aequatorium jamesonii S.F.Blake C.Jeffrey Aequatorium verru ...

                                               

Afselius itburnusu

Hündürlüyü 10 m-dək, yeraltı zoğlu və ya zoğsuz, yarpağını tökən və ya yarım həmişəyaşıl düz dayanan, qövsvari əyilmiş və ya sürünən gövdəsi olan kol və ya liandır. Gövdəsinin, bəzən yarpaqların saplaqlarında müxtəlif formlı və ölçülü tikanları o ...

                                               

Afzelina itburnu

Hündürlüyü 3 m-dək olan koldur. Budaqları qövsvari əyilmiş, iynələri çox vaxt qeyri-bərabər, əsasən zoğlarda oraqvari əyilmişdir. Yarpaqları iri, uzunluğu 15-20 sm, yalançı zoğları yaxşı inkişaf etmiş, uzunluğu 10-12 mm, eni 4-5 mm, çılpaqdır. Xı ...

                                               

Ageratina aromatica

Ageratina aromatica var. aromatica Eupatorium aromaticum L. Eupatorium aromaticum var. melissoides Willd. A.Gray Ageratina cordata Walter Spach Eupatorium melissoides Willd. Eupatorium nemorale Greene Kyrstenia tracyi Greene Eupatorium cordatum W ...

                                               

Ageratum

Ageratum - "A"-latınca inkar, "geras" isə-köhnə deməkdir.Bitkinin gülləri quruduqda rəngi dəyişmədiyinə görə ona bu ad verilmişdir.Mərkəzi Amerikada bu birillik və çoxillik bitkinin 27 yabanı növü təbii halda bitir.Yaşıllaşdırmada əsasən aqeratum ...

                                               

Ağ Dərbəndi

Ağ Dərbəndi - Azərbaycanın ən qədim süfrə üzüm sortlarındandır. Çox yüksək məhsuldar sortdur. Tənəyində barlı zoğların miqdarı 76.0%; salxımların sayı 28 ədəd; bar əmsalı 0.60; məhsuldarlıq əmsalı 0.8-dir. Salxımların orta kütləsi 180.6-362.0 qr, ...

                                               

Ağ qargiləmeyvə

Şimаli Аmеrikаnın mеşə zоnаsındа yаyılmışdır. Hündürlüyü 1.5-2 m оlаn аlçаqbоy budаqlı kоldur. Оduncаğı yаşımtıl-аğdır. Zоğlаrı nаzik, bоz-qоnur və yа qоnur rənglidir. Tumurcuqlаrı kоnusvаri, хırdа, 1-2 mm, uzunluğundа, qırmızı-qоnur çаlаrlıdır.

                                               

Ağ qızılgül

Hündürlüyü 2-3 m olan koldur. Budaqları və gövdəsi möhkəm, qarmaqvari tikanlarla örtülmüşdür. Yarpaqları еllipsvari və ya tərs yumurtavari olmaqla 3-5 ədəddir. Yarpaqcıqlarının kənarı zəif dişlidir. Üst və alt hissədən zəif tükcüklərlə örtülüdür. ...

                                               

Ağ sirkən

Hündürlüyü 20-50 sm,aşağı hissəsində çoxlu budağı olan yarım-kolcuqdur.Budaqları oduncaqlı,qonur-boz rəngli çatlamış qabıqla örtülmüşdür.Alt yarpaqları əyri-üzbəüz,qalıntəhər,uzunsov-ovaldan tərsinə-lansetvariyədəkdir.Yuxarı yarpaqları küt,çox va ...

                                               

Ağ tozağacı

Nəmişli meşələrdə, bataqlıq kənarında, göl sahillərində bitir. İynəyarpaqlı və enliyarpaqlı meşələrdə müxtəlifcinslərlə qarışıq bitir və ya təmiz meşələr əmələ gətirir.

                                               

Ağ turp

Ağ turp və ya daykon - dadı tünd, acıtəhər-şirindir. Əsasən salatların hazırlanmasında istifadə olunur.

                                               

Ağ zoğal

Hündürlüyü 2-3 m-ə çatan, yarpağıtökülən dekorativ koldur. Budaqları nazik, elastik, əsasən al-qırmızı, qara-qırmızı, qırmızı-qonurdur. Cavan zoğları çox vaxt göyümtül tükcüklərlə örtülmüşdür. Yarpaqları tünd-yaşıl, alt tərəfi göyümtül-ağ, enli-y ...

                                               

Ağacvari fındıq və ya ayı fındığı

Şimali-Qərbi Qafqazda və Cənubi Qafqazda rast gəlinir.Azərbaycanda, Gürcüstanda, Ermənistanda, Şimali İranda, Balkan yarımadasında, Kiçik və Ön Asiyada bitir.

                                               

Ağadayı

Ağadayı - Azərbaycanda üzüm növü. Azərbaycanın əsas yerli süfrə üzümüdür. Abşeronda əkilmiş, əvvəlcə həyətyanı sahələrdə, sonralar ictimai təsərrüfatlarda iri miqyaslı üzümlüklər salınmışdır. Demək olar ki, respublikanın hər yerində yayılmışdır. ...

                                               

Ağımtıl böyürtkən

Hündürlüyü 2 m-dək çatır. Gövdələri boz, budaqları yaşılımtıl, tikanlıdır. Yarpaqların kənarları iti, ürəkvari və ya silindirik olub, üzəri çatlı, sadə və ya mürəkkəb olub yarpaqaltılıqdır. Yarpaqları üstdən çılpaq, qarşı-qarşıya olub, bir saplaq ...

                                               

Ağımtıl buxurkolu

Uzunsov və ya oval-lansetvarı,bozumtul-ağ,möhkəm tükcüklərlə örtülmüş koldur.Çəhrayı,5 ləçəkli,iri çiçəkləri budaqların uclarında kiçik qruplara yığılmışdır.Maydan iyuna qədər çiçəkləyir.Çiçəkləri çoxləçəkli olmayan qızılgülə bənzəyir,ləçəklərin ...

                                               

Ağrıovunduran quşarmudu

8-10 15 m hündürlüyündə, 15-30 bəzi hallarda 60 sm- diamеtrində olan ağacdır. Yaşlı budaqların qabığı tünd boz, cavanlarınkı sarı-yaşıl rəngdə olur. Tumurcuqları və zolağları, yarpaqları çılpaq, uzunsaplaqlıdır, konturu dəyirmi, yumurtavarı və ya ...

                                               

Ainsliaea

Ainsliaea acerifolia Sch.Bip. Ainsliaea acerifolia var. subapoda Nakai Ainsliaea angustata C.C.Chang Ainsliaea apiculata Sch.Bip. Ainsliaea apiculata var. acerifolia Masam. Ainsliaea angustifolia Hook.f. & Thomson ex C.B.Clarke Ainsliaea chapaens ...

                                               

Ajania

Ajania rupestris Matsum. & Koidz. Muldashev Ajania ramosa C.C.Chang C.Shih Ajania tenuifolia Tzvelev Ajania parviflora Gruming Ling Ajania khartensis Dunn C.Shih Ajania nana Krasch. Muldashev Ajania aureoglobosa Muldashev Ajania korovinii Kovalev ...

                                               

Akrotrixe

Acrotriche depressa R.Br. Acrotriche halmaturina B.R.Paterson Acrotriche affinis DC. Acrotriche lancifolia Hislop Acrotriche leucocarpa Jobson & Whiffin Acrotriche dura Benth. Quinn Acrotriche fasciculiflora Regel Benth. Acrotriche parviflora Sts ...

                                               

Aktinidiya

Aktinidiya - aktindiyakimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Kivi və ya Aktinida - Actinidiaceae fəsiləsindəndir. Onun iki növünün meyvəsindən istifadə olunur. Bunlardan biri kişmiş, digəri isə kolomikt aktinida dır. Adları çəkilən hər növ aktinida ...

                                               

Albert ekzoxorda

4 m-ə qədər hündürlüyü olan şaхəli koldur. Cavan zoğları nazik, qırmızımtıl-qonur, çılpaq budaqları bozumtul-ağımtıl mərcimək-lidir.Yarpaqları uzunsov tərs yumurtavarı və lansеt formalı olub, 2-10 sm uzunluqdadır. Qaidə hissədə daralmış pazvarı, ...

                                               

Albov quşarmudu

Qafqazda, Naxçıvanda və Dağıstanda yayılmışdır. Növ ilk dəfə 1929-cu ildə Y.D.Zinzerlinq Цинзерлинг, 1939 tərəfindən tоplanılmış herbari nümunələrinə əsasən təyin edilmişdir. Qafqaz coğrafi areal tipinə aiddir.

                                               

Alçaq badam

Hündürlüyü 1.5 m olan koldur. Düzduran budaqları еnli yumurtavari çətir əmələ gətirir. Budaqlarının üzəri еnsiz, uzunluğu 6 sm olan хətvari-nеştərvari, üstü tünd yaşıl, aşağıdan açıq yaşıl yarpaqlarla örtülmüşdür. Aprеl ayında çiçəkləyir. Al-çəhr ...

                                               

Alçaqboylu ardıc

İlk dəfə krım da təsvir edilmişdir. Bolqarıstan İran və Türkiyə nin sərhəd dağlarında yayılmışdır. Hündürlüyü 0.5–1 m-ə çatan, budaqları yerə sərilmiş, çətiri geniş konus və ya yumurtaşəkilli olan koldur. Qabığı boz-qonur, lifli, zoğları qırmızı- ...

                                               

Alçaqboylu qarağac

Hündürlüyü 30-40 m-ə çatan iri ağacdır. Budaqları qırmızımtıl-qоnurdur, hamar, bəzən tükcüklüdür. Yarpaqları tərs və uzunsоv yumurtaşəkilli, оval və ya rоmbşəkillidir, ucu sivri, dərişəkillidir. Yarpaq ayasının kənarı mişardişlidir, üst tərəfi çı ...

                                               

Aleatiko sortu

Aleatiko sortu - İtaliyanın üzüm sortudur.Texniki üzüm sortlarındandır.Meyvəsi əsasən tünd-göy və qara rəngdədir. Sort İspaniya, Fransa, Ukraynada, Orta Asiya respublikalarında geniş əkilib-becərilir. Sort Qərbi Avropa sortları qrupuna convar ore ...

                                               

Alikant Buşe

Alikant Buşe - sortu. Sort Fransada 1855-ci ildə seleksiyaçı Q.Buşe tərəfindən Pti Buşe və Qrenaj sortlarının çarpazlaşdırılmasından alınmışdır.Texniki üzüm sortlarındandır.Meyvəsi əsasən tünd-göy və qara rəngdədir. Sort dünyanın əksər üzümçülük ...

                                               

Aliqote

Aliqote sortu - Fransanın yerli üzüm sortudur. Sort Avropanın 17 ölkəsində və ABŞ-da geniş əkilib-becərilir. Dünyanın üzümçülük ölkələrində 80 min hektara qədər əkin sahəsi vardır. Texniki üzüm sortlarındandır. Meyvəsi əsasən sarı rəngdədir. Sort ...

                                               

Alloispermum

Alloispermum insuetum C.F.Fernández, Urbatsch & G.Sullivan Alloispermum integrifolium DC. H.Rob. Alloispermum longiradiatum Urbatsch & B.L.Turner B.L.Turner Alloispermum tridacoides Urbatsch & B.L.Turner C.Fernandez & Urbatsch Alloispermum weberb ...

                                               

Allophylus

Allophylus dodsonii A.H.Gentry Allophylus zimmermannianus F.G. Davies Ined. Allophylus cobbe L. Rausch. Allophylus hispidus Thwaites Trimen Allophylus bullatus Radlk. Allophylus edulis St.Hil. Radlk. Allophylus rhomboidalis Nadeaud Radlkofer Allo ...

                                               

Almaata yemişanı

Hündürlüyü 4-6 m-ə çatan, yumru çətirli ağacdır. Yarpaqlarının diametri 7-8 sm, ayanın üst səthi tünd-yaşıl, alt səthi açıq-yaşıldır, aprеlin ikinci yarsında kütləvi yarpaqlama müşahidə olunur. Çiçəkləri ağdır, diamеtri 1.2 sm-ə qədər olan çətir ...

                                               

Altay yemişanı

Hündürlüyü 5 m-ə çatan, qəhvəyi və ya boz gövdəyə, kürə və ya yumurtavari, bəzən assimmеtrik çətirə malik ağacdır. Yarpaqları növbəli yеrləşir, ayanın kənarı dilimli və ya bölümlüdür, səthi göy-yaşıl, çılpaq, bəzən qısa tükcüklərlə örtülüdür. Bud ...

                                               

Alyssum alpestre

Odontarrhena murcica Jord. & Fourr. Odontarrhena alpestris L. Ledeb. Odontarrhena castellana Jord. & Fourr. Alyssum gerardi Rouy & Foucaud Odontarrhena pyrenaica Jord. & Fourr. Odontarrhena microphylla C.A.Mey. in Ledeb. Odontarrhena bourgaei Jor ...

                                               

Amerika quşarmudu

Vətəni Şimali Amerikanın şərq hissəsi, Şərqi Kanada, ABŞ-nın şimal-şərq və mərkəzi hissəsidir. Quron gölü və Yuxarı gölün şimal sahillərində Amerika quşarmudunun ən böyük nümunələri bitir.

                                               

Amur şaqqıldaqmeyvəsi

Hündürlüyü 3 m-ə qədər olan sıх yarpaqlı koldur. Cavan zoğları hamar olub, qonur-boz rəngli qabıqla örtülmüşdür. Yarpaqları iridir, uzunluğu 8-10 sm-ə qədərdir, 3-5 hissəlidir, qarağatın yarpaqlarına bənzəyir. Çiçəkləri ağ rənglidir, diamеtri 15- ...

                                               

Amur üzümü

Yapon dənizinin sahilində Muli çayınadək, qərbdə Priamuryedə-Zei Çayınadək, Manjuriya, Priamurye, Çin, Koreya meşələrində bitir. Uzaq Şərqin subtropik bitkilərinin relektidir.

                                               

Amur yasəməni

Hündürlüyü 20 m, diametri 20-30 sm olan, sıx çətirli ağacdır. Yarpaq ayaları enli-yumurtavari və ya ellipsvari olub, zəif qırışlıdır. Çiçəkləri ətirli, ağ rəngli, diametri təxminən 6-8 mm, uzunluğu 25 sm-ə qədər olan sıx süpürgə çiçək qrupuna yığ ...

                                               

Amur zirinci

Hündürlüyü 2-3 m-ə qədər olan az budaqlı koldur. Cavan budaqları sarımtıldır,yaşlandıqca bozumtul rəng alır. Qoca zoğları qırışlı qabıqla örtülmüşdür. Yarpaqları sadə, dərili, iri, uzunluğu 10 sm-ə qədər olan yumurtaşəkilli, neştərvari formalı, k ...

                                               

Anacamptis coriophora

Çoxillik bitkidir. Kökyumrusu şar və ya ellipsvari, 12 sm uzunluqdadır. Gövdəsi 20-40 sm hündürlükdədir. Yarpaqları 4-7 sayda, lansetvari və ya xətvarilansetvari, 14 sm-ə qədər uzunluqda, 1 sm enindədir. Çiçəkqrupu çoxçiçəkli uzunsov-silindrik sü ...

                                               

Anacyclus

Anacyclus - astraçiçəklilər sırasının mürəkkəbçiçəklilər fəsiləsinə aid biki cinsi. 1753-cü ildə Karl Linney tərəfindən öyrənilmişdir.

                                               

Ananas

Ananas – bromeliyakimilər fəsiləsinə aid olan çoxillik ot bitki cinsi. Vətəni Mərkəzi Braziliyadır. Becərilən növü kəkilli ananasdır. Hündürlüyü 40–120 sm-dir. Yarpaqları qalın, uzun, ətli, üstdən tünd-yaşıl, altdan gümüşü olub, rozetdə toplaşmış ...

                                               

Anaphalis

Anaphalis cavei Chatterjee Anaphalis busua Buch Ham. DC. Anaphalis bicolor Franch. Diels Anaphalis plicata Kitam. Anaphalis muliensis Hand Mazz. Hand Mazz. Anaphalis zeylanica C.B.Clarke Anaphalis araneosa DC. Anaphalis javanica DC. Sch.Bip. Anap ...