ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 383




                                               

Vilson zirinci

Hündürlüyü 1 m-dək, yaşıl, sıxiynəli, sarımtıl, sonra qonur-qırmızı, buğumlu, zoğları nazik tükcükclü, uzunluğu 2 sm-dək iynələrlə örtülmüş koldur. Budaqları çılpaq, möhkəm və əyilmişdir. Yarpaqların uzunluğu təxminən 2 sm, yumurtavari və ya uzun ...

                                               

Virginiya xurması

ABŞ-ın şərq hissəsində bitir. Növün arealı şimaldan İngiltərəyə, cənubdan Floridaya, şərqdən Atlantika okeanına və qərbdən Texasa, Kanzasa və Oklahomaya qədər uzanır.

                                               

Vivianiaceae

Wendtia - Wendtia gracilis Meyen yeganə növdür. Balbisia - 10 növ Rhyncotheca - Rhynchotheca spinosa Ruiz & Pav. yeganə növdür. Cissarobryon - Cissarobryon elegans Poepp. yeganə növdür. Viviania - Vivaniya - 3 növ

                                               

Vochysiaceae

F. Carnevale Neto et al.: Vochysiaceae: secondary metabolites, ethnopharmacology and pharmacological potential, "Phytochemistry Reviews" Print, v. 10, p. 413-429, 2011, DOI: 10.1007/s11101-011-9213-5. Amy Litt & Dennis W. Stevenson: Floral develo ...

                                               

Volutaria

Volutaria dhofarica Wagenitz - Yəmən və Oman Volutaria tubuliflora Murb. Sennen Volutaria abyssinica Sch.Bip. ex A.Rich. C.Jeffrey ex Cufod. - Efiopiya və Somali Volutaria canariensis Wagenitz - Kanar adaları Volutaria bollei Sch.Bip. ex Bolle A. ...

                                               

Voronov armudu

Hündürlüyü 9 m, şarşəkilli sıx çətirli ağacdır. Bitkinin tac hissəsi yumru olub, gövdəsi hamardır.Gövdələrdə qabığı bozumtul, çoxsaylı yarıqdır. Budaqları iynəli və qonur-boz qabıqlı, cavan zoğları parlaq, qonur-al qırmızı rənglidir. Tumurcuqları ...

                                               

Voronov novruzgülü

Çoxillik, hündürlüyü 10 sm-ə qədər olan bitkidir. Yarpaqları tərsyumurtavari, kənarları kəsik dişli, yarıdan aşağı hissədə qısa saplağa tədricən daralmış, üst hissədən xırda və seyrək tükcüklü, alt hissədən əsasən damar boyunca sıx tükcüklüdür. Ç ...

                                               

Voronov soğanı

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu" Nəsli kəsilmək təhlükəsində olanlar” kateqoriyasına aiddir – EN B2abi, ii, iii. Azərbaycanın nadir növüdür.

                                               

Vsevolod armudu

Elmi adı - Pyrus vsevolodii Heidemann IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu" Təhlükəli həddə yaxın olanlar” kateqoriyasına aiddir –NT. Azərbaycanın nadir növüdür. Qafqaz endemikdir. Regional IUCN Statusu: VU D1.

                                               

Yabanı albalı

Hazırda mədəni albalı sortları çox olduğundan yabanı albalı öz əhəmiyyətini itirmişdir. Lakin meşələrdə yabanı formalara çox təsadüf edilir. Yabanı albalı aprel-mayda çiçəkləyir. Çiçəkləri ağ, ətirli, beşləçəkli və uzun saplaqlıdır. Bir neçə çiçə ...

                                               

Yağlıağac

Tunq Aleurites toxumlarının tərkibində 48.0-57.5% yaxşı keyfiyyətli tez quruyan texniki yağ vardır. Tunq yağının tərkibində 80%-ə qədər eleostearin turşusu vardır ki, bu da yağa xüsusi keyfiyyət polimerləşmə və tez quruma xüsusiyyəti verir. Üzəri ...

                                               

Yalançı müxtəlifyarpaq yemişan

Açıq-qırmızı, boz rəngli budaqları olan kiçik ağac və ya koldur. Yarpaqları lələkvari, üst tərəfi parlaq açıq-yaşıl, alt tərəfi göyümtüldür. Mеyvəsi yumurtavari formalı, qəhvəyi-qırmızı rənglidir.

                                               

Yapışqanyarpaq eskaloniya

Hündülüyü 1.5 m-ə çatan həmişəyaşıl kol bitkisidir.Yarpaqları yapışqanlı, yumurtavarı və tünd-yaşıl olur.Çiçəkləri ağdır, oktyabrda çiçəkliyir.Meyvəsi 2-3 yuvalı çox toxumlu qutucuqdur.

                                               

Yapon bananı

Yapon bananının güclü kökümsovu vardır və burada su, qida maddələri ehtiyat saxlanılır.Əsl gövdəsi torpağın üzərindən 5 sm çox olmayaraq qalxır."Gövdə" hesab edilən hissə yarpaqların bir-birinə möhkəm keçmiş saplaqlarıdır. Onların az miqdarda qar ...

                                               

Yapon kinkanı

Həmişəyaşıl, 2-3 m hündürlüyündə ağac, bəzən koldur. Çoх sıх və yığcam çətirlidir. Zoğları və cavan budaqları basıq, üçtilli, kiçik tikanlı, yaşıl, çılpaqdır. Yarpaqları uzunsov-ellipsşəkilli, 4-6 8 sm uzunluğunda, 15-3 sm enində, dərivarı ucdan ...

                                               

Yapon kriptomeriyası

Yapon kriptomeriyası, əsasən, Şərqi Asiya da, xüsusilə Çin və Yaponiya da geniş yayılmışdır. Piramidal çətirli, həmişəyaşıl ağacdır. Vətənimdə hündürlüyü 45 m-və gövdəsinin diametri 1–2 m-ə çatır. Gövdəsinin qabığı qırmızımtıl-qonurdur, ensiz, uz ...

                                               

Yapon mahoniyası

Çox az budaqlanan, düz budaqlı, hündürlüyü 4 m-ə qədər olan kiçik ağacdır. Qabığı boz, dərin yarıqlı, qalın mantar təbəqəlidir; birillik odunlaşmamış zoğları göyümsov örtüklüdür. Tumurcaqları enli yumurtavaridir, uzunluğu 2-5 sm-dir, dərivaridir; ...

                                               

Yapon sezalpiniyası

Yarpağı tökülən, qollu-budaqlı, çox tez böyüyən koldur. Budaqları uzun, nazik olub, aşağıya doğru əyilir, üzərində möhkəm tikanları yerləşir. Yarpaqları mürəkkəb lələkvaridir. Əsas yar¬¬paq oxu tikanlı, 3-8 cüt budaqlıdır. Hər yarpaq saplağının ü ...

                                               

Yapon soforası

Hündürlüyü 25 m-ə çatan, şar formalı çətirə malik, yarpağını tökən ağacdır. Ağacın gövdəsinin qabığı dərin çatlı, tünd-boz rəngdədir. Zoğları və cavan budaqları tikansız yaşıl rəngdə olub, tumurcuğu yarpaq saplağının qaidəsi ilə örtülmüşdür. Yarp ...

                                               

Yapon topulqası

Hündürlüyü 2 metrdən çox olan koldur. Kolların təbii forması müxtəlifdir - piramidal, düzdayanan, sallaq, sürünən,yarımşarşəkilli formalarına rast gəlinir. Topulqaların müxtəlif növləri yarpaqların forması və rəngi ilə fərqlənir. Bir çox sortları ...

                                               

Yarıkürəvi itburnu

1-2 m hündürlüyündə dik duran koldur. Qopartikanları müхtəlifdir; nazik, bir qədər iri, qılıncşəkilli və ya bəzən qarmaqvarı əyilmişdir, bəziləri isə sadə formadadır. İyun ayında çiçək açır. Çiçəkləri əksərən tək-tək, bəzi hallarda 2-3-ü bir yerd ...

                                               

Yaroşenko itburnusu

Hündürlüyü 2-2.5 m, illik zoğları yaşılımtıl olan düz dayanan koldur. Kiçik gövdələri çoxsaylı xırda iynəli, düz və ya əyilmiş, bünövrəsində oval, enəlmiş formadadır. Yarpaqların uzunluğu 6-8 sm-dir, əsas oxu vəziciklər və tükcüklərlə örtülmüşdür ...

                                               

Yarpaqsız cuzqun

Hündürlüyü 2 m-ə qədər olan koldur. Yaşıl budaqlarının qabığı qırmızımtıl və ya alabəzək-qonur, mərciməkli, otvarı budaqları en kəsikdə dairəvi, nazik, yaşıl və ya açıq yaşıl, hamar, 2-6-ya qədər topa halında budaqların buğumlarından çıxır. Buğum ...

                                               

Yasəmənçiçək topulqa

Hündürlüyü 1.2 m-dək, sıx budaqlı, lansetvari yarpaqlı, enli, piramidal süpürgələrdə bənövşəyi-qırmızı, xırda çiçəkləri olan koldur. İyuldan şaxtalar düşəndən çiçəkləyir. Meyvələri oktyabrda yetişir.

                                               

Yasəmənyarpaq katalpa

Çətirli, enli, hündürlüyü 20 m olan, yumru ağacdır.Yarpaqları adi yasəmən yarpağına bənzəyir, lakin ondan böyükdür, üst tərəfi açıq-yaşıl, altı tüklü olub, iridir.Enli yumurtavari və ya ürəkşəkilli yarpaqları 10-20 sm uzunluğunda. 10-15 sm enində ...

                                               

Yaşıl qızılağac

Yaşıl qızılağac – tozağacıkimilər fəsiləsinin qızılağac cinsinə aid bitki növü. Bu bitki iri kol, yaxud hündürlüyü 3–12 m olan və hətta yaşlı vaxtlarda belə hamar boz gövdəyə malik ağacdır. Uzunluğu 3-8 sm, eni 2-6 sm olan yaşıl, parlaq yarpaqlar ...

                                               

Yaşıl meyvəli yemişan

Hündürlüyü 4 m, sıx, piramidal çətirli iri koldur. Gövdə və budaqların qabığı boz və sarımtıl-qonurdur; iynələri qısa, uzunluğu 1-1.5 sm-dir. Tumurcuqları qaradır. Yarpaqları yumurtavari və ya enli yumurtavari, ucu biz və pazşəkilli bünövrəli, də ...

                                               

Yaz xaçgülü

Birillik, cavan vaxtı torvari-tüklü və ya yunvari, aşağı hissəyə doğru demək olar ki, çılpaq bitkidir. Kökümsovu milşəkilli, açıq qəhvəyi rənglidir. Gövdəsi 2 15-60 80 sm hündürlükdə, düz, çox vaxt tək, boş qalxanvari budaqlanandır. Gövdəətrafı y ...

                                               

Yelpikvari yemişan

Hündürlüyü 6 m-dək olan, çoxgövdəli ağacdır. Budaqları yuxarı qalxan, qonur, zoğları çılpaq, bozumtuldur, kiçik budaqları isə əyridir. İynələri çoxsaylı, möhkəm, biraz əyilmişdir, uzunluğu 3-10 sm-dir. Yarpaqları enli- yumurtavari və ya rombvari, ...

                                               

Yeni Meksika akasiyası

3-6 m hündürlükdə оlаn kоldur. Yаrpаqlаrı qısа, göyümtül, 7-9 sm uzunluğundа, 3-4 cüt yаrpаqcıqdаn ibаrətdir. Yаrpаqcıqlаrı 16-25 mm uzunluğundа, 10-15 mm еnində, tərs-yumurtаvаri və yа еllipsvаridir. Ucu kütdür. Mаy-iyun аylаrındа çiçəkləyir. Hə ...

                                               

Yerkökü

Yerkökü – çətirkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Yerkökü kökümeyvəlilər içərisində ən çox yayılmış tərəvəzdir. Ondan təzə halda aşpazlıqda, qurudulmaq, şirə hazırlamaq, tərəvəz konservləri və karotin istehsalı üçün istifadə olunur. "Divanü Lüğa ...

                                               

Yeyilən doqquzdon

Hündürlüyü 0.6-1 m-ə çatan alçaqboylu koldur. Cavan budaqları nazik və sıx tükcüklüdür. Bitki yaşlandıqca budaqları çılpaqlaşır. Yarpaqları nazik, ensiz neştərvaridir, saplağı qısadır. Çiçəkləri nektarlı, qıfvari formalı, süpürgəvari çiçək qrupun ...

                                               

Yuliana zirinci

Hündürlüyü 2-3 metrə çatan, həmişəyaşıl koldur,sarımtıl budaqları uzunluğu 4 sm olan güclü üçbölümlü iynələrlə əhatə olunmuşdur. Şaxəıənmiş möhkəm çətirli koldur, çətrinin diametri hündürlüyündən artıqdır. Bitki yaşlandıqda budaqları qövşəkilli f ...

                                               

Yumru yarpaqlı yemişan

Hündürlüyü 6 m-ə çatan çoхgövdəli, sıхçətirli iri kol və ya ağacdır. Yarpaqları yumurtavari, kənarları iri dişlidir. Çiçəkləri ağ, diamеtri 2 sm-dir. 8-10 ədədi çətir çiçək qrupuna yığılmışdır. İyun ayında çıçəkləyir, mеyvələri qırmızı, yumru çəy ...

                                               

Yumruyarpaq dovşanalması

Düz dayanan budaqlı, hündürlüyü 4 m-dək olan koldur. Zoğları boz-qonurdan qaramtıl-qonur rəngli, əvvəlcə tükcüklü, sonradan çılpaqdır. Saplağı 1-3 mm, tükcüklü, yalançı zoğları lansetvari, ucu küt, bəzən itidir. Yarpaqları uzunsov formalı, payızd ...

                                               

Yumşaq deysiya

Hündürlüyü 2 m olan koldur. Cavan zoğları ulduz formalı olub, tüklü, qırmızımtıl-qonur rəngli qabıqla örtülmüşdür. Yarpaqları yumurtavari və ya uzunsov – yumurtavari, uzunluğu 4-8 sm-dir. Uc hissəsi sivri, qaidəsi enli, pazvari və ya zəif ürəkvar ...

                                               

Yumşaq itburnu

Albaniya, Belgiya, İngiltərə, Daniya, Finlyandiya, Fransa, İrlandiya, İsveçrə, İspaniya, Bosniya və Qerseqovina, Çernoqoriya, Xorvatiya, Serbiya, Portuqaliya, Norvegiya, Polşa, Estoniya, Latviya və Litva, Rusiya, Belorusiya, Almaniya, Ukrayna, Gü ...

                                               

Yunan quşarmudu

Hündürlüyü 12 m çatan orta boylu ağac və ya koldur. Yarpaqları uzunsov ellipisvari və ya yumurtavari, çılpaq, altdan isə ağ keçətükcüklüdür. May - iyun aylarında çiçəkləyir. Meyvəsi avqust ayında yetişir.

                                               

Yüzləçək qızılgül

Hündürlüyü 1-1.5 m-ə qədər olan koldur. Qopartikanları muхtəlifdir - möhkəm iri, oraqvarı əyilmiş, хırda, düz, qaidə hissəsi bir qədər еnli formadadır. 5 ədəd yumurtavarı yarpaqları dərivarı olub, 5-7 sm-ə qədər uzunluqdadır. Üstdən çılpaq, altda ...

                                               

Zabel dovşanalması

Hündürlüyü 2 m çatan koldur. Budaqları tünd, qırmızı, qonur rənglidir. Yarpaqları tünd yaşıl rəngli, dəyirmi formalıdır. Üçkünc kasayarpaqlarının uzunluğu 1-2 sm, еni isə 1-2.5 mm-dir, ucu kütdür. Ləçəkləri çəhrayı rənglidir, diamеtri 2-3 mm, ucu ...

                                               

Zaqafqaziya canavargiləsi

Təbiətdə qısaboylu, çoxlu bozumtul-qonur rəngdə budaqları olan kol bitkisidir. Yarpaqları ellipsşəkilli və ya uzunsov neştərşəkilli, uzunluğu 0.5-2.5 sm, eni isə 0.4-0.7 sm arasında dəyişilə bilir. Yarpaqlarının üst hissəsi seyrək ipəktüklü, alt ...

                                               

Zaqafqaziya inciçiçəyi

Zaqafqaziya inciçiçəyi - inciçiçəyi cinsinə aid bitki növü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu" Məlumat azlığı” kateqoriyasına aiddir – DD. Azərbaycanın nadir, Qafqazın endemik növüdür.

                                               

Zaqafqaziya kəklikotu

Sürünən meyvəsiz zoğları olan yarımkolcuqdur. Çiçək saplaqlı budaqlarının hündürlüyü 10-30 sm, bəzən budaqlı, sıx tükcüklüdür. Yarpaqları saplaqlarda, təx¬mi¬nən hamısı eyni, çox nazik, az bilinən nöq¬təli vəzicikli, yumurtavari-uzun¬sov¬dan enli ...

                                               

Zalım gəvən

Yarpağını tökən koldur. Kolları qısa budaqlıdır. Yarpağı seyrək tüklü, azca əyilmiş, 2-3.5 sm uzunluqda olub, tikanlıdır. Yarpaqcıqların miqdarı 3-4 cüt olub, xətvari, 8-16 mm uzunluqda, 1-2 mm enindədir. Tikanların ucu şişdir. Birillik budaqları ...

                                               

Zanthoxylum harrisii

Zanthoxylum harrisii - sədokimilər fəsiləsinin zanthoxylum cinsinə aid bitki növü. Yamayka üçün endemikdir. Arealı daima kiçilməkdə olduğundan, yaşayış ərazisini itirmək təhlükəsi var.

                                               

Zəncəfil

Zəncəfil - zəncəfilkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. Zəncəfil tərkibində efirli yağ olan bitkidir. Ümumiyyətlə, bu fəsildən olan üç növ bitkinin köklərindən zəncəfil alınır. Bunlar: aptek zəncəfili Zingiber officinale, alpiniya zəncəfili və kur ...

                                               

Zəngəzur armudu

Budaqları çılpaq, iynəsiz, qonur qabıqla örtülmüş yaşlandıqda bozumtul olur 10 m-ə qədər hündürlükdə ağacdır. Yarpaqların üstü yaşıl, alt tərəfi açıq yaşıl, ellipsvaridən enli-lansetvariyədək, aşağı hissəsi enəlmiş, uzunluğu 5-9 sm, eni 3-5 sm-di ...

                                               

Zəngəzur yemişanı

Təbiətdə növün arealı Zaqafqaziyanın cənub rayonlarını əhatə edir. Endemik bitkidir. Qoris çay yamacından təsvir edilmişdir.

                                               

Zəngilan gəvəni

Zəngilan gəvəni - paxlakimilər fəsiləsinin gəvən cinsinə aid bitki növü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu: "Məlumat azlığı" – DD. Qafqazın endemik növüdür.

                                               

Zibold alması

Alman həkimi Philipp Franz van Ziboldun şərəfinə adlandırılmışdır. O, Yaponiyadan Avropa bağlarına çox miqdarda bitkilər gətirilmişdir. Koreya və Yaponiyada yayılmışdır.