ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 396




                                               

Lemurlar

Onların elmi adı latınca lemures sözündəndir və gecənin ruhu və ya xəyal mənasını verir. Bu ad böyük və parlaq gözlər və qəribə qışqırıqlar səbəbindən verilir.

                                               

Lentşəkilli qurdlar (Cestoda)

Lentvarı qurdlar yetkin formada insan və məməlilərin orqanizmində parazitlik edir. Bu sinfə 3000 növ helmint daxildir. Ən geniş yayılmış növləri donuz soliteri, öküz soliteri, exinokokk, enli lentqurd və başqaları aiddir. Azərbaycanda insanda, çö ...

                                               

Leptodirus hochenwartii

Leptodirus hochenwartii - Sərtqanadlıların mağarada yaşayan Leptodirus cinsinə, Leiodidae fəsiləsinə daxil olan növ. Avropanın endemik canlısı. İlk aşkarlanan troglobiont böcək növüdür. Növün aşkarlanması ilə üstəlik Biospeleologiyanın əsasını qo ...

                                               

Leş milçəkləri

Yaşıl və göy tona malik olan metalaçalan parlaq rəngdədirlər. Bığcıqları uzundur və lələkşəkillidir. Sürfələri heyvan cəmdəklərində, ət tullantılarında, nəcisdə və s. inkişaf edir. Az bir qisim növləri məməlilərdə, bəziləri də həşərat və başqa on ...

                                               

Lethe diana

Lethe diana – Nimfalidlər fəsiləsindən kəpənək növü. Qanadları tünd qəhvəyi rənglidir, üzərlərində arpacıqlar olur, qanad açıqlığı 45-55 mm təşkil edir. Lethe confusa növünü xatırladır, lakin Lethe confusa kəpənəyinin qanadlarında ağ zolaq olur.

                                               

Ləkəli göyək

İkiillik bitkidir. Gövdəsi adətən tək, dikduran, hündürlüyü 20 30-60 80 smdir. Yarpaqları xətvari, çoxsaylı, 4-6 sm uzunluqda, 0.5-1 sm enində, lansetvari, aşağıda yerləşərək kök yanında, qaidəyə doğru dartılan, itiuclu, yaşılımtıl, hərdən ağarmı ...

                                               

Lənkəran xramulyası

Xarici görünüşünə görə Kür xramulyasına bənzəyir, lakin ondan yan xəttindəki pulcuqların və bel üzgəcindəki şüaların az saylı olması və belinin ancaq bel üzgəcinin ön tərəfində yanlardan basıq olması ilə fərqlənir. Uzunluğu 35.0 sm-ə qədər olur.

                                               

Lindholm kərtənkələsi

Lindholm kərtənkələsi - Əsl kərtənkələlər fəsiləsinə aid növ. Rus naturalisti Vasili Adolfiç Lindholmun şərəfinə adlandırıldır. Ümumi uzunluğu 20 sm, əsasən uzun quyruğa malikdir. Erkəklər çoşqun-əhvəyi, boz-zeytun, dişilər isə - yaşıl rəngdə olu ...

                                               

Lingua longissima

Uzunluğu 55-60 metrə çox vaxt daha az çata bilər ki, bu da onları planetin ən uzun heyvanlarına çevirir. Yetkinlik yaşına çatmayanların rəngləri açıq zeytun qəhvəyi ilə tünd qəhvəyi, böyüklərdə isə qırmızı qəhvəyi dən qara rəngə qədər olur. Bu nö ...

                                               

Litopternlər

Litopternlər - plasentalılar infrasinfinə aid nəsli kəsilmiş heyvan dəstəsi. Bu dəstəyə daxilk olan məməlilər kaynazoy erasında Cənubi Amerikada yaşamışlar. Litopternlər Cənubi Amerika dırnaqlıları Meridiungulata dəstəüstünə aiddirlər.

                                               

Lividlər

Az-çox yastı bədənli, qamətli, başı irəli yönəlmiş cücüdür. Təpəsi bir qədər əyilmiş, iki pər şəklində irəli çıxmışdır. Gözləri - kiçik, yastılanmış olur. Hər gözdən qabaqda kiçik qabar şəklində əlavə hiss orqanı vardır. Bığcığın ikinci buğumu o ...

                                               

Lövhəcikkimilər tipi

Bu tipin yeganə nümayəndəsi Trichoplax adhaerens növüdür. Bu kiçik rəngsiz orqanizm olub tropik və subtropik qurşağın sakit dəniz sularının dayaz yerlərində yayılmış növdür. Onların rasionunu yosunlar, kriptomonadlar, göy-yaşıl bakteriyalar və di ...

                                               

Luciobarbus

Luciobarbus - Çəkikimilər fəsiləsinə daxil olan balıq cinsi. Cənubi Avropa, Şimali Afrika, Yaxın Şərq, Aral və Xəzər dənizlərində və onalrın hözələrinə aid çaylarda yayılmışlar.

                                               

Luqov kərtənkələsi

Elədə böyük olmayan, 5 - 10 sm uzunluğa malik olan bədəni 6 - 7 sm, quyruğu 3 sm kərtənkələ. Tünd-yaşıl rəngə malikdir. Başı yuxarıdan bütünlüklə tünd qəhvəyidir.

                                               

Lunulariales

Dichominum Neck. ex Trevisan 1877 Selenia Hill 1773 non Nutt. 1825 Staurophora Willdenow 1809 Marsilia Kuntze 1891 non Linnaeus 1753 Sedgwickia Bowdich 1835 non Wall. & Griff. 1836

                                               

Lycosoides

Lycosoides subfasciata Simon, 1870 Lycosoides crassivulva Denis, 1954 Lycosoides caparti de Blauwe, 1980 Lycosoides coarctata Dufour, 1831 Lycosoides variegata Simon, 1870 Lycosoides instabilis Denis, 1954 Lycosoides lehtineni Marusik & Guseinov, ...

                                               

Lymantria

Lymantria atlantica Rambur, 1837 Lymantria monacha Linnaeus, 1758 Lymantria modesta Walker, 1855 Lymantria carneola Moore, 1879 Lymantria oberthueri Lucas, 1906 Lymantria lunata Stoll, 1782 Lymantria albimacula Wallengren, 1863 Lymantria curvifer ...

                                               

Lyperosomum pеtrowi

Bədənin uzunluğu 5.8-6 mm, eni qarın sormacı sahəsində 0.5-0.7 mm-dir. Ağız sormacı dairəvidir, diametri 0.21х0.25 mm-dir, qarın sormacı böyük, şarvari olub 0.64x0.77 mm diametrə malikdir. Sormaclar arasında məsafə 0.34-0.51 mm-dir. Ağız sormacın ...

                                               

Lyperosomum schikhobalovi

Bədənin uzunluğu 6.9-10 mm, eni 0.5-0.7 mm-dir. Qarın sormacı böyükdür, diametri 0.77х0.90 mm, ağız sormacı isə girdə formadadır, diametrи 0.43-0.51 mm olub, bədənin ön qurtaracağından 1.29-1.67 mm məsafədə yerləşir. Sormaclar arasında məsafə 0.8 ...

                                               

Makroçentrus ankulivoris

Parazitin bədəni sarımtıl-qəhvəyi rəngdə olub, uzunluğu 11–12 mm-dir. Bığcıqları bədən ölçüsündən uzundur. Yumurtası oxlovşəkilli- uzunsov olmaqla, 1mm-dir. İnkişaf dövründə yumurta daxilində bölünmə gedir və bir neçə embrion əmələ gəlir ki, bu e ...

                                               

Makrostomidlər

Kiçik ölçülü 0.3-1 mm. trubellarilərdir. Onların orta bağırsağı şaxələnmir, kisə şəklindədir. Mirostmum 3-4 mm. ölçüdə olur. Mikrostomum çox maraqlı qeyri-cinsi yolla çoxalır.

                                               

Malay qavialı

Malay qavialı - sürünənlər sinfinə, timsahlar dəstəsinə daxil olan Tomistoma cinsinin yeganə nümayəndəsi. Tomistoma adı yunan dilindən gəlir. τόμος - iti və στόμα - ağız; növün adının ikinci hissəsi isə schlegelii sözüdürki, bu da hollandiyalı zo ...

                                               

Malopa

Bəzi əlamətlərinə görə malopa əməköməciyə oxşayır.Buna görə bitki yunancadan tərcümədə Malope-"əməköməciyə oxşar" kimi tərcümə olunur.Bitkinin 3 məlum növündən dekorativ gülçülükdə ancaq M.trifida geniş istifadə edilir.Üçhissəli malopa yabanı hal ...

                                               

Malthonica lehtineni

Kiçik ölçülü hörümçəkdir. Erkəklərin uzunluğu 5.6 mm, baş-gövdə 2.5 mm eni 1.9 mm. Baş-gövdə sarı olsada boz naxışlarla örtülü olur. Ayaqları sarı rəngdədir. Malthonica lehtineni növü ilk dəfə 2005-ci ildə arаxnoloqlar Elçin Hüseynov, Yuri М. Mar ...

                                               

Mamont

Mamontları yenidən həyata qaytarmaq cəhdləri 1990-cı illərdən başlayıb. Ancaq min illər əvvəl donmuş hüceyrələr üzərində aparılan təcrübə nəticə verməyib. Lakin 2008-ci ildə yapon alimlər 16 il əvvəl dondurulmuş siçanın hüceyrəsindən istifadə edə ...

                                               

Manakin

Manakinlər çığıran sərəçəkimilər qrubuna aid olan klad quşudur.Bu qrubun 60-dan ibarət bəzi növləri Amerika tropik meşələri boyunca yayılıb.Manakin adı orta Niderland dilindən alınıb Niderlandca mannakijn "balaca adam" deməkdir.

                                               

Maral böcəklər

Maral böcəklər - Buynuzlu böcəklər fəsiləsinə aid böcək cinsi. Bu cinsə 50 növ daxildir. Böyük Plini bildirmişdir ki, Niqidiy maral böcəyini lucanі adlandırmışdır. Bu isə İtaliyada vilayət adıdır. Lukaniya vilayətində onlardan amlet hazırlanır. T ...

                                               

Marmot

Marmotun 15 növü var. Himalay marmotu Marmota himalayana Kamçatka marmotu Marmota camtschatica Alp marmotu və ya Avropa marmotu marmota Çal marmot Marmota caligata Boz marmot və ya Altay marmotu Marmota baibacina Olimpiya marmotu Marmota olympus ...

                                               

Marşansiya (sıra)

Marşansiya - marşansiya yarımsinfinə aid sırası. Bu sırasının nümayəndələrinin tallomu mürəkkəb anatomik quruluşa malikdir. Nümayəndələrinin əksəriyyətinin tallomunun üst qatında assimilyasiyaedici hava qatı, sadə quruluşlu ağızcıqlar, alt tərəfi ...

                                               

Masai şiri

Oscar Rudolf Noymann ilk olaraq massai şir yarımnövünü daha az dəyirmi sifətləri, uzun ayaqları və bellərinin daha az çevik olması digər yarımnövlərdən ayıra bilmişdir. erkəklərdə dizyanı ətraflarda orta qaşıq saçlar vardır. Onlar geri daranmış k ...

                                               

Meksika qonur ayısı

Meksika qonur ayısı və ya Meksika qrizlisi - Qonur ayı növündən olan yarımnöv. XX əsrin 60-cı illərində nəsli kəsilmişdir. Ölçüləri olduqca iri olmuşdur. Uzunluqları 1.82 sm, çəkisi isə 318 kq olmuşdur. Qısa qulaqlara və enli alına sahib idilər. ...

                                               

Meqavirus

Meqavirus - yeganə növ Megavirus chilensis ilə təmsil olunan nüvəositoplazmik DNT ehtiva edən virusların bir cinsi. Meqavirus 2010-cu ilin aprelində Las Kruces elmi stansiyasının Çili, San Antonio əyaləti yaxınlığında götürülmüş dəniz suyu nümunə ...

                                               

Merostomlar

Bu sinfə qılıncquyruqlular və xərçəngəqrəblər dəstələri daxildir. Hal-hazırda qılıncquyruqluların 4 növü təsvir edilmişdir. Xərçəngəqrəblərin isə yalnız qazıntı növləri tapılmışdır Jaekelopterus rhenaniae.

                                               

Meyvə güvəsi

Kəpənəyin qanadları açılmış vəziyyətdə ölçüsü 18-22 mm-dir. Ön qanadlarında 3 cərgədə düzülmüş 16-19 qara nöqtələr vardır. Arxa qanadlar boz kül rəngindədir. Tırtıllar 14-16 mm uzunluqda olmaqla sarımtıl göy rəngdədir. Pupu tünd-sarı olmaqla ölçü ...

                                               

Meyvə qabıqyeyəni

Sürfə mərhələsində qışlayır. Ədəbiyyat məlumatlarına əsasən aprel ayında pup mərhələsində keçir, bizim tədqiqatlara görə, pup mərhələsinə əsasən may ayının birinci ongünlüyündə keçir. Böcəklərin təbiətdə uçuşu, iyunun əvvəlindən iyulun ortalarına ...

                                               

Mərkəzi Afrika şiri

Mərkəzi Afrika şiri - Konqo Demokratik Respublikasının şimal-şərqində və Uqandanın qərb hissəsində yayılmış şirlərə aid yarımnöv. Həmcinin "Uqanda şiri" adı ilə tanınır.

                                               

Microstomatidae

Slender argentine, microstoma Risso, 1810. Microstoma cinsi Nansenia tenera Kawaguchi & Butler, 1984. Nansenia pelagica Kawaguchi & Butler, 1984. Nansenia longicauda Kawaguchi & Butler, 1984. Greenland argentine, Nansenia groenlandica Reinhardt, ...

                                               

Miksinlər (Myxini) sinfi

Miksinlər sinifinin nümayəndələri dünya okeanının tropik və subtropik sularında, 100 – 500 m dərinliklərdə yaşayır. Bədənlərinin uzunluğu 45 – 75 sm-ə çatan bu canlıların baş hissəsinin sonunda tək sayda burun dəlikləri yerləşir.Ağız və burun dəl ...

                                               

Miqalomorf hörümçəklər

Miqalomorf hörümçəklər lat. Mygalomorphae yarımdəstəsinə aid olan hörümçəklərin ölçüləri 10 sm-ə kimi olur. Gözləri baş-döş şöbənin ön tərəfində bir-birinə yaxın yerləşir. Xeliserləri önə doğru uzanmışdır. Zəhər vəzilərinin ölçüsü böyük olmur. Qa ...

                                               

Milçəkqıran

Milçəkqıran göbələyi - Gəlin göbələyi olaraq da bilinən, Amanitaceae familiyasından zəhərli və halusinogen bir göbələk növüdür. Tərkibinə İbotenik turşu, müsimol kimi zəhərli birləşmələr daxildir və Pantherina sindromu zəhərlənməsinə gətirib çıxa ...

                                               

Mintay

Mintay - Treskakimilər fəsiləsinə daxil olan, soyuq suları sevən balıq növü. Onlar əsasən Sakit okeanın şimal hissəsində yayılmışdır. Atlantik və Sakit okeanın ən qiymətli qida resursu hesab edilir.

                                               

Mintay (cins)

Mintay - Treskakimilər fəsiləsinə aid balıq cinsi. Cinsə iki növ daxildir: Atlantik mintayı əsasən Barens dənizində və Mintay isə Sakit okeanın Yapon dənizi və Kaliforniya sahillərində yayılmışdır

                                               

Mnemiopsis leidyi

Mnemiopsis leidyi - mnemiopsis cinsinə aid heyvan növü. Xəzər dənizində yabanı növ olan Mnemiopsis leidyi haqqında məlumat Mnemiopsis leidyi А. Agassiz, 1965 okean sularında yaşayan mezoplanktona aid jeleşəkilli daraqlı orqanizmdir. Mnemiopsis At ...

                                               

Molusella

Yabanı halda Molusella Azərbaycanda Kür-Araz,Mil-Muğan düzlərində yayılmışdır.Bu cinsə bir növ daxildir-hamar molusella.Bitkinin hündürlüyü 70 sm-ə qədər olub,böyük kasa yarpaqları borucuqlara birləşib.Onlar molusellaya gözəllik verir.Borucuqlard ...

                                               

Monieza expansa

Yastı Lentşəkilli qurddur. Bədəninin uzunluğu 1 m–dən 5 metrə qədər eni isə 16 – 20 mm qədər olur. Bədən buğumlarından təşkil olunmuşdur, buğumlaşma baş hissədən skoleksdə 3.5 – 3.6 mm sonra başlayır, hər bir buğum özundən sonra gələn buğum üçün ...

                                               

Moniezia autumnalis

Yastı, lent şəkilli qurddur, bədəninin uzunluğu 150 – 267 sm, buğumları maksimum eni -57 mm uzunluğu 4.5 – 2 mm qalınlığı 0.8 – 1.2 mm-dir. Helmintin başçıq hissəsi çox iridir -1.8 mm, eni isə 1.7 mm-dir.Başcığın üzərində 4 fincan şəkilli sormacl ...

                                               

Monogenetik sorucular

Monogenetik sorucular sinfi balıqlarda, qismən də suda-quruda yaşayanlarda və sürünənlərdə ektoparazitlik edən 1500-ə qədər növü birləşdirir. Onların az bir qismi isə bağırsaqda, sidik kisəsində yaşamağa uyğunlaşmışdır. Xarici orqanlarda parazitl ...

                                               

Morjlar

Morjkimilər fəsiləsinə müasir dönəmdə yalnlz bir cins və bir növ daxildir. Digər növlər isə arxeoloji qazıntılar nəticəsində aşkarlanmışdır: † Prototaria † Prototaria primigena † Prototaria planicephala † Proneotherium repenningi † Proneotherium ...

                                               

Moyva

Moyva - Osmeridae fəsiləsinə daxil olan balıq növü. Bədəninin uzunluğu 25 sm, çəkisi 52 q, maksimal ömür müddəti isə 10 ildir. Moyvaların olduqca kiçik pulcuq və dişləri olur. Onlara dünyanın bütün okeanlarında rast gəlinir: Arktika, Atlantik oke ...

                                               

Mumlu yapon yalançı yastıcası

Mumlu yapon yalançı yastıcasının Ceroplastes japonicus Green. vətəni Şərqi Asiyadır Yaponiya, Çin. Rusiyada, Abxaziyada qeydə alınmışdır. Zərərverici iqlim dəyişikliyinə qarşı olduqca dözümlüdür. Elə bu xüsusiyyətinə görə də asanlıqla yayılmasına ...