ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 400




                                               

Thyreophora

Thyreophora sürünənlər sinfinə aid nəsli kəsilmiş heyvan dəstəüstü. Onlar otyeyən dinozavrlar olaraq Yuranın dövrünün sonları və Təbaşir dövrünün əvvələrində yayılmışlar. Bura daxil dinozavrların üzərində bədən boyunca yayılmı xüsusi donqarlara m ...

                                               

Tibet qonur ayısı

Tibet qonur ayısı - Qonur ayılara aid olan yarımnöv. Bu yarımnöv Tibet yaylasının şərqində yayılmışdır. Qonur ayıların ən az yayılmış yarımnövüdür. Təbiətdə olduqca az gölülür. Avropada bir neçə dənisi və skeleti vardır. 1854-cü ildə qeydə alınmı ...

                                               

Tibet tülküsü

Tibet tülküsü tülkülər arasında ən kiçik ölçülərinə malik olanıdır. Dişləri yaxşı inkişaf etmişdir. İri yırtıcı dişlərə sahibdir. Tülkünün dərisi qalın, sıx xəzlə örtülüdür. Bu xəz onu güçlü küləklərdən qorumağa imkan verir. Üz hissəsi ilk baxışd ...

                                               

Tixius

Tixiuslar 2–3 mm böyüklükdə olmaqla, bədənləri və qanadlarının üzəri sıx sarı və qızılı pulcuqlarla örtülmüşdür. Böcəklərin xortumu nazik və xeyli uzundur. Sürfələri çirkli-ağ rəngdədir. Ayaqsızdır. Başın rəngi sarı ilə qəhvəyi arasında dəyişir. ...

                                               

Tirannozavr

Tirannozavr - tyrannosaurus cinsinə aid heyvan növü. Tirannozavr reks 66.3-67.8milyon il bundan əvvəl Şimali Amerika ərazisində yaşamış ən nəhəng yırtıcılardan olub. İlk dəfə olaraq 1874cü ildə Artur Leis tərəfindən Kalarado ştatının yaxınlığında ...

                                               

Toppuz dimdikli ördək

Toppuz dimdikli ördək - Çütləşmə mövsümündə xüsusilə nəzərə çarpan toppuzabənzər üst dimdiyi səbəbiylə adını alan ördəklər fəsiləsinə daxil olan quş növü. Cənubi və Cənub-Şərqi Asiya, Afrika və Cənubi Amerikanın tropiklərində yaşayır. Sarkidiorni ...

                                               

Torf mamırları

Torf mamırları - yaşıl bitkilər yarımaləminə aid bitki sinfi. Gövdə və yarpaqlarında xloroplastla yanaşı boş ölü hüceyrələri də olur. 20-30 sm hündürlükdə olurlar. Yaşlaşanda isə 2-3 sm artıb eyni anda gövdədən 2-3 sm itirilər. İtirilmiş hissə to ...

                                               

Torpaq şibyəyeyəni

Kəpənəyi çox kiçikdir. Qanadları açılmış halda 8-10 mm-dir. Ön qanadları açıq-sarıdır. Bu növ əvvəlki növdən açıq rəngli alnı ilə fərqlənir. Tırtılı boz-qonur rəngdə olub, kürək üzərindəki xətt tünddür, yan xətlər çirklənmiş sarıdır. Başı qaradır.

                                               

Toyuq

Toyuq - toyuqkimilər dəstəsindan bir quş yarımnövü. Ev quşları siyahısına daxildir. Əti və yumurtası insanların əsas qida növlərindəndir. Tükündən məişətdə istifadə edilir. Hindistanda Asiyanın cənub-şərqindəki qırmızı Hindquşundan gəldiyinə inan ...

                                               

Traxeyalılar

Traxeyalılar, traxeyatənəffüslülər və ya qoşabığcıqlılar - buğumayaqlılar tipinə aid yarımtip. Bu yarımtipə iki sinifüstü daxildir: çoxayaqlılar və altıayaqlılar. Altıayaqlılara həm də cücülər daxildir. Bu taksonun tərkibinə daxil olan növlərin s ...

                                               

Trichocephalus georgicus

Erkək fərdin uzunluğu 40.2 – 52.0 mm – dir. Başın eni 0.014 – 0.018 mm, quyruq hissənin eni 0.50 – 0.60 mm – dir. Başın axırından 0.50 – 0.76 mm məsafədə nazik kutikulyar lövhəciklər görsənir. Spikula şəffafdır, bir cinəli olmayan quruluşa malikd ...

                                               

Trichocephalus vulpis

Ayrı cinslidirlər. Dişi və erkək fərdləri var. Baş tərəfi nazik, quyruq hissəsi genişlənmişdir. Ağız dəliyi başın uc tərəfində olmaqla vahid hüceyrələr zəncirindən ibarət qida borusuna açılır. Boyun əmzikləri yoxdur. Erkəklərinin uzunluğu 45 – 60 ...

                                               

Trixinella

Ölcüləri 4 mm-dək olur. Bu qurd da geniş yayılmış və bir çox xəstəliklərlər, o cümlədən, xərçənc xəstəliyi törədəndir. Trixinellaya yoluxma əsasən donuz kolbasa, qaban, ayı, porsuq əti yeyəndə olur, çünki bu heyvanların ətində 0.25-0.4 mm ölcüdə ...

                                               

Tripanasoma schulmani

Bədəninin ölçüləri kiçikdir, uzunsovdur, ortada qalınlaşma hiss olunmur, nisbətən enlititrək membranı var. Kinetoplast orta ölçülüdür, arxa qurtaracaqdan biraz aralıdır. Nüvə ovaldır, eni bədən eni qədərdir, önə yaxın yerləşib. Qamçının sərbəst h ...

                                               

Tripidlər

Bığcıqları 6-9 buğumludur. Son buğumlar ensiz olub, qrifel və ya stilus adlanır. Bığcığın 8-ci və 4-cü buğumlarının trixomaları, bir qayda olaraq cütdür və ümumi kökdən kənarlara ayrılır. Qanadları ensiz, ucları itidir. Qanadın kostal kənarında u ...

                                               

Triseratops

Triseratops - ceratopsidae fəsiləsinə aid heyvan cinsi. Son Təbaşır dövründə yaşamış buynuzlu dinozavrlar yarımdəstəsindən qazıntı halda tapılmış sürünən heyvan cinsi. Uzunluğu 6 metrədək, başında 3 buynuz qısa burun və iki uzun alın buynuzu olmu ...

                                               

Troglostrongylus brevier

Erkəklərin bədənlərinin uzunluğu 5.2 mm, bədənin orta hissəsinin maksimal eni 0.198 mm, quyruq hissəsindəki isə 0.176 mm-dir. Bağırsaq düz olub, cinsi boru ilə paralel uzanır. Bursa yaxşı inkişaf etmişdir. Spikulalar nazik, qəhvəyi rəngdə olub, b ...

                                               

Troqonkimilər

Apaloderma vittatum Apaloderma aequatoriale Apaloderma narina Apaloderma Troqonlar Trogonidae fəsiləsi Apalharpactes Apalharpactes reinwardtii Apalharpactes mackloti Harpactes fasciatus Harpactes Harpactes whiteheadi Harpactes wardi Harpactes dia ...

                                               

Trypanasomatidae

Kiçik ölçülü qamçılardır. Bədənləri uzunsov, hər iki ucda sivridir. Bədəni sitoplazma, nüvə, kinetoplast, undulyasiya edən membran və qamçıdan ibarətdir. Tripanazomlara bir çox onurğalı heyvanların qanında rast gəlmək olur. Quru onurğalılarında o ...

                                               

Tumurcuq çəhrayı ağcaqanadı

Tumurcuq çəhrayı ağcaqanadı - Buğumayaqlılar tipinin İkiqanadlılar dəstəsinin Fır əmələ gətirən ağcaqanadlar fəsiləsinə aid olan növ.

                                               

Tumurcuq fırfırası

Tumurcuq fırfırası - Buğumayaqlılar tipinin Kəpənəklər və ya pulcuqluqanadlılar dəstəsinin Yarpaqbükənlər fəsiləsinə aid olan növ.

                                               

Turdus albicollis

ffrench, Richard; ONeill, John Patton & Eckelberry, Don R. 1991: A guide to the birds of Trinidad and Tobago 2nd edition. Comstock Publishing, Ithaca, N.Y. ISBN 0-8014-9792-2 Hilty, Steven L. 2003: Birds of Venezuela. Christopher Helm, London. IS ...

                                               

Turpəng kəpənəyi

Növün arealından asılı olaraq nəsilvermə qabiliyyəti müxtəlifdir. Belə ki, Sankt-Peterburq və Moskva vilayətlərində bu zərərverici 2 nəsil verir. Aşağı Povoljyevdə və Qafqazda bu növ 4-5 nəsil verir. Zaqafqaziya və Qara dəniz sahillərinin subtrop ...

                                               

Tut çanaqlı yastıca

Mərdəkan dendrarisində tut və söyüd bitkisi üzərində aparılan müşahidələrə əsasən, tut yastıcasının dişi fərdinin bədəni oval formada, sarı və ya açıq limon rəngində, uzunluğu 1.0-1.5 mm olmaqla çanağın altında yerləşir. Qanadları və ayaqları yox ...

                                               

Tükbaş qurd

Parazit həyat tərzi keçirirlər. İnsanın geniş yayılmış parazit qurdlarından biridir. Tükbaş qurdları yoluxmuş adamların yoğun bağırsağında yaşayırlar.Tükbaş qurdlarına yoluxma onun yumurtalarını udanda olur: tozlu havadan, çirkli əllərdən, yaxşı ...

                                               

Tüklü maralça

Sərtqanadlılar Coleoptera dəsətəsinin lövhəbığlar fəsiləsindən olub, qırmızımtıl ayaqları və qanadüstü oval formada olan qara rəngli böcəkdir. Bədəni və qanadüstü bozumtul pulcuqlarla örtülmüşdür. Bığcıqları gözlərlə yan-yana olub oxlov şəklindəd ...

                                               

Tülkü

Canavarlardan fərqli olaraq, tülkülərin uzunsov sifəti, böyük sivri qulaqları, vertikal oval şəkilli göz bəbəkləri var. Azərbaycanın bütün ərazilərində mövcuddur. Adi, ya da kürən tülküsü daha geniş yayılıb, bədəninin uzunluğu 90 sm, quyruğu isə ...

                                               

Tünd qırmızı talış uzunbığı

Tünd qırmızı talış uzunbığı - sərtqanadlılar dəstəsinin uzunbığlar fəsiləsinə aid növ. Təbii şəraitdə nəslinin kəsilməsi ehtimalı vardır. Azərbaycanın endemik canlısıdır.

                                               

Tünd rəngli sovka

Qanadları açılmış halda 60-65 mm-dir. Ön qanadların rəngi qəhvəyi-qaradır, qırmızımtıl rəngə çalır, eninə uzanan və dalğaşəkilli zolaq qonuru-bozdur, dairəvi və böyrəkşəkilli naxışın ortası boz olub, sarımtıl-boz rənglə haşiyələnmişdir. Dalğaşəki ...

                                               

Tünd şibyəyeyən

Kəpənəyi kiçikdir. Qanadları açılmış halda 10-13 mm-dir. Ön və arxa qanadları tünd qəhvəyidir. Döş hissəsi açıq qırmızı, qarıncığın yarısı qara, onun qurtaracağı isə sarı rəngdədir. Tırtılı boz-yaşıl rəngdə olub üzərində qara nöqtəli dalğavari na ...

                                               

Türkanalı oğlan

Türkanalı oğlan, Türkana uşağı və ya Nariokotome uşağı KNM-WT 15000 etiketli Erkən Pleystosen dövründə, təxminən 1.8 milyon il əvvəl yaşayan 11-13 yaşlarında bir uşağın fosilləridir. Skelet 1984-cü ildə Keniyanın Nariokotome şəhərindəki Turkana g ...

                                               

Türkiyə kərtənkələsi

Türkiyə kərtənkələsi lat. Lacerta clarcorum - Qayalıq kərtənkələlərinə aid növ. Kərtənkələnin orta uzunluğu 55 mm, quyruğu isə iki dəfə böyükdür. Orta hesabla boğaz nahiyəsində 21-25 pulcuq vardır. Bədən nahiyəsində isə 47-56 pulcuq olur. Yuxarı ...

                                               

Typhlodrominae

Africoseiulus Chant & McMurtry, 1994 Africoseiulus namibianus Ueckermann, 1988 Australiseiulus Muma, 1961 Australiseiulus angophorae Schicha, 1981 Australiseiulus goondi Beard, 1999 Australiseiulus australicus Womersley, 1954 Australiseiulus popl ...

                                               

Typhlodromus ornatulus

Typhlodromus ornatulus - phytoseiidae fəsiləsinin typhlodromus cinsinə aid heyvan növü. Bu cinsin üzvləri, əsasən qırmızı hörümçək gənələri kimi digər gənələrdən və bu zərərvericilərə qarşı mübarizə aparmaq üçün bioloji nəzarət agentləri kimi məş ...

                                               

Uçan ilan

Uçan ilan - Asiya torpaqlarında yaşayan Chrysopelea paradisi növünə aid olan ilanlar uçuş prosesi reallaşdırırlar. 20 ilə 40 metrlik bir məsafəni havada qət edən bu canlıları araşdırdıqda qarşımıza çox böyük bir yaradılış möcüzəsi çıxır. Çikaqo U ...

                                               

Uncinaria stenocephala

Ayrı cinslidir. Pərdənin baş hissəsində dorsal yerləşmiş, ağız dəliyi 0.135-0.150 mm dərinlikdə olan enli və yaxşı inkişaf etmiş ağız kapsuluna keçir. Ağız kapsulasının dərinliyində iki lansetşəkilli lövhələr vardır. Qida borusunun ön hissəsində ...

                                               

Unlu tənək yastıcası

Unlu tənək yastıcasıPlanococcus citri Risso. Rusiya Federasiyasında, Krım vilayətində, Qafqazda, Orta Asiyada, Şimali və Cənubi Amerikada, Afrikada, Cənubi Avropada, Asiyada, Cənubi Ukrainada qeydə alınmışdır. Azərbaycanın əksər rayonlarında da g ...

                                               

Uşaq bizquyruğu

Uşaq bizquyruğu uzunluğu 5–10 mm olan çox balaca qurddur. Erkəyin arxa tərəfi spiralvari burulmuş, dişilərdə isə biz kimi uzun və sivridir. Dişi qurdların uzunluğu 9–12 mm, erkəklərin 2–5 mm çatır.

                                               

Uzaqşərq tısbağası

Uzaqşərq tısbağası və ya Çin trioniksi - şirinsu tısbağası olaraq Trionychidae fəsiləsinə daxil olan tısbağa növü. Asiya ərazisində geniş arealda yayılmışdır. Trionychoidea ən məşhur nümayəndələrindən biridir. Bir sıra Asiya ölkələrində qida kimi ...

                                               

Uzun iynəli kirpi

Uzun iynəli kirpi 500-900 qram ağırlığında və 226-272 mm uzunluğunda olur. İynələri 40-42 mm uzunluğuna sahibdir. Bədəninin aşağı hissəsi yumşaq və uzun saçlarla örtülmüşdür. Uzun iynəli kirpinin qulaqları yumşaqdır. Qulaqlar başın yarısından uzu ...

                                               

Uzunbığlı qumlaqçı

Bədəni nisbətən hündürdür. Boğazında 8-10 ədəd dağınıq yerləşən tünd ləkələr olur. Bığları uzundur və bədən uzunluğunun orta hesabla 10%-ni, başın uzunluğunun 50%-ni təşkil edir. Xarici görünüşünə görə Kür qumlaqçısına oxşayır, lakin ondan başını ...

                                               

Uzunqulaq atlanqaç

Elephantulus pilicaudus Qısaburun atlanqaç Elephantulus brachyrhynchus Edvard atlanqaçı Elephantulus edwardii Revual atlanqaçı Elephantulus revoili Tünd atlanqaç Elephantulus fuscipes Kolluq atlanqaçı Elephantulus intufi Qayalıq atlanqaçı Elephan ...

                                               

Uzunquyruq palinqeniya

Uzunquyruq palinqeniya - Gündəcələr dəstəsinə daxil olan həşərat növü. Avropa gündüzcələrinin ən iri nümayəndələrindən biridir: Bədəninin arxasında olan bir çüt qamçıLarı ilə birlikdə erkəklərin uzunluğu 12 sm çatır. Bu canlılar bir çox Avropa öl ...

                                               

Üçfındıqcıqlılar

Üçfındıqcıqlılar - ikiləpəlilər sinfinə aid bitki sırası. Ağaclar kollar və ya ot bitkiləri olub, sadə və ya mürəkkəb, çox hallarda yarpaqaltlıqları olan yarpaqlara malikdirlər. Çiçəkləri bircinslidir, çox az hallarda ikicinslidir, adətən ləçəksi ...

                                               

Üçpərli talış çapağanı

Bədəninin uzunluğu 35–40 mm-ə qədərdir, qanadüstlükləri hamardır və tutqundur. Üzərilərində zəif nəzərə çarpan nöqtələr vardır. Ön döşün kənarları azca qalxmış vəziyyətdədir. Bığcıqları və ətrafları qaradır.

                                               

Üzüm fır gənəciyi

Üzüm fır gənəciyi adi gözlə görünməyən 0.14-0.16 mm uzunluğunda olan kiçik gənəciklərdir. Gənəciyin bədəni sarıdır. Ön tərəfdən iki cüt beş buğumlu ayağı, arxa tərəfdən isə iki qıl şəkilli çıxıntısı vardır. Sürfəsi rənginə görə yetkin fərdə oşşay ...

                                               

Vağlar

Alt familya: Tigrisomatinae Familya Ardeidae Vağlar Cins Cochlearius Qayıq dimdikli vağ cochlearius Cins Tigrisoma Meksika pələng vağı Tigrisoma mexicanum Tigrisoma fasciatum Pələng vağı Tigrisoma lineatum Cins Tigriornis Afrika pələng vağı Tigri ...

                                               

Valehedici gözəlçə

Valehedici gözəlçə - buğumayaqlılar tipinin kəpənəklər və ya pulcuqluqanadlılar dəstəsinin baramasarıyanlar fəsiləsinə aid olan növ.

                                               

Valentin kərtənkələsi

Valentin kərtənkələsi - Əsl kərtənkələlər fəsiləsinə aid növ. Bu növ alman naturalist Jan Valentinin şərəfinə adlandırılmışdır. O, Qustav İvanoviçlə birlikdə 1890-ci ildə bu növü Qarabağda tətqiq etmişdir. Ümumi uzunluğu 18 - 21 sm təşkil edir. B ...

                                               

Vəhşi at

Vəhşi at - at cinsinə aid otyeyən təkdırnaqlı məməli heyvan növü. Vəhşi at müasir atların əcdadı hesab olunur. Vəhşi atların bir neçə yarımnövü mövcud olmuşdur. Onlardan yalnız 3-ü dövrümüzədək yaşamağı bacarmışdır. Ev atı Equus ferus caballus. X ...