ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 401




                                               

Sonqay (dövlət)

Sonqay imperiyasının əsası, əfsanəvi məlumatlara görə, IX əsrdən Qao əyalətində mövcud olmuş kiçik çarlıq tərəfindən qoyulmuşdur. XI əsrdə yerli hakim islam dinini qəbul etmiş və sonrakı 300 il ərzində onun davamçıları öz hakimiyyətlərinin müasir ...

                                               

Zənci

Zənci", - neqroid irqinə aid olan insanların ümumi adı. ədəbiyyatda bəzən kapoid irqinin nümayəndələri olan - buşmenlərvə qottentotları da aid edirlər. Bəzən mulatlar da zənci adlanır. Ancaq zənci və mulatların kompakt yaşadığı Latın Amerikası və ...

                                               

Aboa (antarktik stansiya)

Aboa antarktik stansiyası, Finlandiyanın Antarktidadaki araşdırma stansiyasıdır. Adı Turkunun latıncadan olan adından yaranıb. 1988-ci ildə Kraliça Mod Torpağında sahildən 130 kilometr içəridə Vestfyella dağlarında Basen adı verilən bir qayalıq ü ...

                                               

Antarktida bayrağı

Antarktida bayrağı - Materikin 2002-ci ildə Antarktika haqqında konvensiyasında qəbul olunmuş qeyri-rəsmi bayrağı. Ancaq bu Antarktika bayrağı deyil, Müqavilənin bayrağıdır.

                                               

Antarktida vaxtı

Antarktidanı Yer kürəsinin bütün meridianları kəsir və sonda materikin mərkəzində birləşirlər. Nəzəri baxımdan materikdə bütün saat qurşaqları yerləşir. Ancaq bu saat qurşaqlarından praktiki olaraq istifadə etmək əlverişsizdir. Cənub Qütb dairəsi ...

                                               

Antarktidada ərazi iddiaları

Antarktidada ərazi iddiası olan yeddi suveren dövlət var: Argentina, Avstraliya, Çili, Fransa, Yeni Zelandiya, Norveç və Birləşmiş Krallıq. Bu ölkələr Antarktika elmi müşahidə və tədqiqat obyektlərini müvafiq iddia edilən ərazilərə yerləşdirməyə ...

                                               

Antarktidanın geologiyası

Antarktidanın geologiyası - Antarktidanın geoloji tədqiqatları tarixi iki əsas mərhələyə ayrılır: I mərhələ 1901-1956-cı illəri əhatə edir. Antarktida üzrə 1907-ci ildə dərc edilmiş ilk geoloji iş R.Skott ekspedisiyasının iştirakçısı Q,Ferrara mə ...

                                               

Antarktika haqqında konvensiya

Antarktika haqqında konvensiya - Antarktida ərazisinin demilitarizasiyasını, onun dinc məqsədlər üçün və nüvə silahından azad zona olmasını nəzərdə tutan müqavilə. 1 dekabr 1959-cu ildə Vaşinqtonda imzalanmış və 23 iyun 1961-ci ildə ilk 12 dövlət ...

                                               

Ceyms Kerdin səyahəti

Ceyms Kerdin səyahəti - Cənubi Şetland adalarındakı Fil adasından Cənubi Atlantik okeanındakı Cənubi Georgiya adalarına təşkil olunmuş 1500 km-lik kiçik qayıq səyahəti. Ser Ernest Şeklton və beş yoldaşı tərəfindən başladılan səyahətin məqsədi səy ...

                                               

Amundsen - Skott (aeroport)

Amundsen - Skott - hava limanı Amundsen - Skot qütb stansiyasında yerləşir. Hava limanı buz üzərində üçüş-eniş zolağına sahibdir. Zolağın uzunluğu 3658 m təşkil edir. Hava limanı oktyabrdan fevrala qədər fəaliyyət göstərir. Hava limanı əsasən sta ...

                                               

Çilinin Antarktika Bölgəsi

Çili Antarktida Dövlət Ərazisi, Çilinin Antarktidada haqq iddia etdiyi bölgəsidir. Bu ərazi Birləşmiş Krallıq və Argentinanın Antarktidadakı əraziləri ilə həmsərhəddir. Ərazi, mərkəzi Punta Arenasda olan "XII Region"un idarəsi altındadır. Çili bu ...

                                               

Elsuort Torpağı

Elsuort Torpağı, Antarktidada Antarktik yarımadasının quru hissəsinə yaxın bir yerdə yerləşən bölgəsidir. Meri Berd Torpağının şərqində, Ronni buzluğu ilə Bellinshauzen dənizi arasındadır. Bölgədə bir neçə sıradağları görmək olar. Bunlardan Elsuo ...

                                               

Ford sıradağları

Ford sıradağları, Antarktidada Meri Berd Torpağının şimal-qərb hissəsində Salzberq buz sahəsi və Blok körfəzinin şərqində yüksələn dağ silsiləsidir. Bir çox dağ və dağ qrupundan meydana gəlmişdir. Riçard Berdin ilk Antarktida səfəri zamanı, Berd ...

                                               

Humboldt dağları (Antarktida)

Humboldt dağları, Antarktidada Kraliça Mod Torpağında Voltat dağlarının qərb hissəsini təşkil edən Pitermann dağlarının tam olaraq qərbində yerləşən bir qrup dağdır.

                                               

I Pyotr adası

I Pyotr adası Antarktida qitəsindən 450 km məsafədə, Bellinshauzen dənizində yerləşən və insanlar tərəfindən məskunlaşılmamış vulkanik adadır. Antarktik və subantarktik qurşaqlarda yerləşən Buve və Kraliça Mod Torpağı adaları ilə birlikdə Norveçi ...

                                               

Kommanvelz buzlağı

Buzlaq 77º35 cənub paraleli və 163º19 şərq meridianı aralığında yerləşir. Kommanvelz buzlağı Kanada və Loftus buzlağlarının da başladığı McLennan dağının zirvəsinin altında, 1900 m yüksəklikdə başlayır. Buradan cənub şərq istiqamətinə doğru axara ...

                                               

Qərbi Antarktida

Qərbi Antarktida, və ya Kiçik Antarktida, Antarktida qitəsinin iki əhəmiyyətli bölgəsindən biri, Antarktida yarımadası daxil olmağla qitənin qərb yarımkürəsində yer alan hissəsidir. Qərbi Antarktika buz təbəqəsi ilə örtülüdür. Şərqi Antarktikadan ...

                                               

Meri Berd Torpağı

Meri Berd Torpağı, Antarktidanın qərbindəki torpağlarıdır. Coğrafi olaraq, qərbində Ross Buz sahəsi və Ross dənizi, şərqində Elsuort Torpağı və Ronni Buz sahəsi, şimalında isə Amundsen dənizi və Sakit Okean yerləşir. Rokfellerlər yaylası və Eyts ...

                                               

Şərqi Antarktida

Şərqi Antarktida, və ya Böyük Antarktida olaraq da bilinən bu bölgə, Antarktida qitəsinin üçdə iki hissəsini təşkil edir, qitənin Hind okeanı tərəfində, Qərbi Antarktida Transantarktika dağları var. Hardas bir əsrdən uzun müddətdir ki adı Şərqi A ...

                                               

Viktoriya Torpağı

Viktoriya Torpağları, şərqində Ross Buz sahəsi və Ross dənizi, qərbdə isə Oates Torpağları və Vilkes Torpağları olan Antarktidada bir bölgədir. Kapitan Ceyms Klark Ross tərəfindən yanvar 1841-ci ildə kəşf edilmişdir və bu bölgəyə Birləşmiş Krallı ...

                                               

Yeni Şvabiya

Yeni Şvabiya - Antarktidada 20 dərəcə şərq uzunluğunda və 10 dərəcə qərb uzunluğunda yerləşən ərazidir. 19 yanvar 1939 və 8 may 1945-ci illərdə Üçüncü Reyxin tərkibində olub. Bu əraziyə 1938-ci ildən etibarən Norveç də sahib olmaq istəyir. Yeni Ş ...

                                               

Avrasiya

Avrasiya - Yerin ən böyük materiki. Avropa və Asiya qitələrindən ibarətdir. Adalarla birlikdə sahəsi 54.759.000 km²-dir, dünya quru ərazisinin 36%-ni təşkil edir. Əhalisi 4.3 milyarddan çoxdur və dünya əhalisinin 3/4 hissəsini təşkil edir. Ən ucq ...

                                               

Cənubi Amerika Birləşmiş Vilayətləri

Cənubi Amerika Birləşmiş Vilayətləri - Cənubi Amerikada, 1810 - 1830-cu illərdə mövcud olmuş dövlət. Dövlət May inqilabı nəticəsində La Plata vitse krallığının ispaniyadan müstəqillik elan etməsi ilə meydana gəlmişdir. Bu dövlətin ərazisi muasir ...

                                               

Cənubi Amerika mədəniyyəti

"İnka" - terminin mənşəyi "günəş" sözündən götürülmüşdü. Onların mədəniyyətinin tarixi 1200-1572-ci illəri əhatə edir. İnklərin ölkəsi materikin cənub-qərbindən başlayaraq cənuba doğru bir-neçə min kilometrə qədər uzanırdı. Özünün çiçəklənmə çağı ...

                                               

Karib Ölkələri Birliyi

Karib Ölkələri Birliyi - 1973-cü ildə Caquaramaz müqaviləsi ilə qurulmuş Karib Ölkləri Birliyinin üzvləri: Bahamalar, Barbados, Beliz, Qvatemala, Yamayka, Trinidad və Tobaqo, Antiqua və Barbuda, Dominikan, Qrenada, Montserrat, Sent-Kits və Nevis, ...

                                               

Lyulyaylyako milli parkı

Park Atakama səhrasından Domeyko dağı ilə ayrılır. Milli park 3500–6739 m hündürlükləri arasında yerləşir. Burada Asufrera gölü və Lastarriya vulkanı mövcuddur. Şərqdən Argentina ilə həmsərhəddir. Ən hündür zirvəsi Lyulyaylyako -dir. Demək olar k ...

                                               

Selva

Selva - Ekvatorial meşələr-selva adlanır, Amazon və Orinoko ovalığının, Braziliya və Qviana yaylalarının xeyli hissələrini tutur. Afrika meşələrindən sahəsinin, rütubətliyin, bitki və heyvanlar aləminin çox olması ilə fərqlənir.

                                               

Şimali Amerika

Şimali Amerika - Qərb yarımkürəsində, Amerika qitəsinin şimal hissəsinə verilən şərti ad. Şimali Amerika materikinin sahəsi 24.247 adalar ilə birlikdə 24.365 milyon kv. km-dir. Böyüklüyünə görə Avrasiya və Afrikadan sonra üçüncü böyük materikdir. ...

                                               

Amerika antropologiyası

İnsan belədir də.”" Dünyadakı bütün insanlar bir-birinə bənzəyir”. Xalq deyimlərində, gündəlik nəqliyyatda tez-tez eşitdiyimiz belə cümlələr başqa ölkələrdə yaşayan insanların istək, duyğu və ümidlərinin bizimkilərlə eyni olduğu kimi yanlış bir i ...

                                               

Birinci Meksika İmperiyası

Meksika İmperiyası, qısa ömürlü bir monarxiya idi və Meksikadakı ilk müstəqil müstəmləkə sonrası dövlətdir. İspaniya imperiyasından müstəqillikdən sonra bir monarxiyanı quran tək koloniya idi və qısa müddət ərzində Braziliya İmperiyası ilə birlik ...

                                               

Preri

Preri - Şimali Amerikada çöl zonası, Orta Qərbdə, Amerika Birləşmiş Ştatlarında və Kanadada vegetasiya zonası. Cənubi Amerikada pampas, Avrasiyada çöl olduğu kimi preri də mülayim çöl bölgələrinə aiddir. Böyük Düzənliklərin şərq hissəsini əhatə e ...

                                               

Rio Qrande Respublikası

Rio Qrande Respublikası Mərkəziyyətçi Meksika hökumətinə qarşı olan üsyançıların şimali Meksikada yaratmaq istədikləri müstəqil bir dövlət idi. Rio Qrande Respublikası yalnız Texas İstiqlal müharibəsi, Zakatekas Respublikası və Yukatan Respublika ...

                                               

Şimali Amerika Kordilyerləri

Şimali və Cənubi Amerikanın qərb kənarı boyu uzanmış Kordilyerlər Aleut adalarından Odlu Torpağa qədər davam edir. Uzunluğu 16000 km-dir. Şimali Amerika Kordilyerləri dedikdə isə şimaldan Mərkəzi Amerikaya qədər olan hissə nəzərdə tutulur. Onun c ...

                                               

Şimali Amerika mədəniyyəti

Amerika mədəniyyəti haqqında ilkin təsəvvürlər adətən müasir mədəni nailiyyətlərlə əlaqədar olsa da, bu ölkənin qədim və orta əsrlərini əhatə edən bir sivilizasiya mövcud olmuşdur. 28-30 min il əvvəl ilk dəfə olaraq müasir tipli insanlar Alyaska ...

                                               

Yayı olmayan il

"Yayı olmayan il" - 1816-cı il Şimali Amerikada və Qərbi Avropada çox soyuq keçdiyindən həmin il tarixdə bu adla qalmışdır. Meteoroloji müşahidələrin başlandığı dövrdən bəri ən soyuq il olmuşdur. ABŞ-da 1816-cı ili, həm də" Eighteen hundred and f ...

                                               

Dənizə çıxışı olmayan dövlətlər

Dənizə çıxışı olmayan dövlətlər - coğrafi vəziyyətinə görə dünya okeanına birbaşa çıxışı olmayan ölkələr qrupu. Dünyada hazırda 44 belə dövlət vardır. Onlardan 16-sı Afrikada, 14-ü Avropada, 12-si Asiyada, 2-si Cənubi Amerikada yerləşir. Dənizə ç ...

                                               

Ada ölkəsi

Ada ölkəsi - ana bölgəsi bir və ya bir çox ada dan ibarət olan ölkələr üçün istifadə edilən coğrafi termin. Dünyadakı ölkələrin 49 dənəsi ada ölkəsi olub, bu sayı bütün ölkələrin təxminən olaraq 25%-ni əhatə etməkdədir.

                                               

Bəhreyn

Bəhreyn və ya rəsmi adı ilə Bəhreyn Krallığı - Fars körfəzində yerləşən ada dövlət. Bəhreyn Səudiyyə Ərəbistanından 16 kilometr məsafədə üç nisbətən iri və xeyli kiçik adalarda yerləşir və Ərəbistan yarımadasına Kral Fəhd Körpüsü ilə birləşmişdir ...

                                               

Dominika

Dominika və ya rəsmi adı ilə Dominika Birliyi - Karib dənizində ada-dövlət. Dominika Kiçik Antil adalarındakı Dominika adasında yerləşən mikrodövətdir. Dominikanın şimal-qərbində Qvadelupa, cənub-şərqində Martinika əraziləri yerləşir. Paytaxtı və ...

                                               

Kipr (ada)

Kipr - Aralıq dənizinın şərqində ada. Coğrafi baxımından ada Asiya qitəsinə daxildir. Kipr Misirdən 380 km, Suriyadan 105 km, Türkiyədən isə 75 km məsafədə yerləşir. Şimalında Şimali Kipr Türk Respublikası, 1974-cü ildə türk ordusunun adanın şima ...

                                               

Nauru

Nauru və ya rəsmi adı ilə Nauru Respublikası - Sakit okeanda Okeaniya regionunda ada-dövət. Ölkə köhnədən Pleasant Adası olaraq da bilinir. Nauru Mikroneziyada yerləşən mikrodövətdir. Ada-dövətin ən yaxın qonşusu 300 km şərqdə Kiribatinin Banaba ...

                                               

Yaponiya

Yaponiya, köhnə mənbələrdə Japon və ya Məmləkəti Japon - Şərqi Asiyada yerləşən ada ölkəsi. Yaponiya Sakit okeanda, Yapon dənizinin, Şərqi Çin dənizinin, Çinin, Şimali Koreyanın, Cənubi Koreyanın və Rusiyanın şərqində yerləşir, şimalda Oxot dəniz ...

                                               

Xarici Seyşel adaları

Xarici Seyşel adaları - əsl Seyşel adaları istisna olmaqla, Seyşel adaları daxilindəki bir neçə adanın şərti adı. Hind okeanının qərbində yerləşir. Tək bütöv bir coğrafi yer təşkil etmir. Əsas Seyşel adalarından olan Mae adasından 230 ilə 1150 km ...

                                               

Cırtdan dövlətlər

Cırtdan dövlətlər - Ərazisi min kvadrat kilometrdən kiçik olan dövlətlərə Cırtdan dövlətlər deyilir. Belə dövlətlərə həm materik daxilində, həm də adalarda rast gəlinir.

                                               

Ərazi mübahisələri

== Ümumi == Ərazi Münaqişələri iki və ya daha çox ərazi vahidi arasında yada mülk üzərində onun idarəsi, adətən yeni bir dövlətlə işğalçı güc arasında ərazi üzərində olan anlaşmazlıqdır. Bu münaqişələr mədəniyyət, din, etnik milliyətçilik kimi sə ...

                                               

Kabinda

Kabinda - Anqolanın əyalətlərindən biri, anklav vəziyyətindədir. Müstəqilliyə qədər Portuqaliya Konqosu adlanırdı. Ərazisi - 7270 km², əhalisi - təqribən 716 076 nəfər. Anqolanın 18 mahalından biri. Ərazi Anqolaya məxsus olsa da, Konqo Respublika ...

                                               

Qəzza

Qəzza - Fələstinin cənub-qərbində yerləşən şəhər. Şəhər inzibati baxımdan Qəzza bölgəsinə daxildir və həmin bölgənin ən böyük şəhəri hesab olunur. Qəzzadakı insan yaşayış tarixi bu şəhəri dünyadakı ən qədim şəhərlərdən biri edəcək şəkildə 5.000 i ...

                                               

Qolan təpələri

Colan təpələri və ya Qolan təpələri) - Suriyanın cənub-qərb, İsrailin şimali-şərq ərazilərində yerləşən təpəlik ərazilər. Qolan platosu adı ilə də tanınan Qolan təpələri Livan, İordaniya və Suriya ilə sərhəd ərazidə yerləşir. Ərazidə zəngin su qa ...

                                               

Liankur

Liankur adaları - Yapon dənizinin qərbi hissəsində yerləşən kiçik adalar qrupu. Adaların suverenliyi Yaponiya və Cənubi Koreya arasında mübahisələrə səbəb oldu. İkinci dünya müharibəsindən sonra adalar Cənubi Koreyanın nəzarətindədir.

                                               

Albaniyanın beynəlxalq reytinqləri

Ticarət Azadlığı İndeksi 2016, 179 ölkə arasında 10-cu yer. Sosial İnkişaf İndeksi 2015, 150 ölkə arasında 52-ci yer. Maliyyə Azadlığı İndeksi 2016, 179 ölkə arasında 35-ci yer. İqtisadi Azadlıq İndeksi 2012, 179 ölkə arasında 57-ci yer. Qlobal R ...