ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 48




                                               

Səadət cəmiyyəti

Bakı müsəlman Ruhani Cəmiyyəti "Səadət" - 1907-ci ildən Bakıda fəaliyyət göstərən və xalqın maariflənməsində, milli oyanışında mühüm rolu olmuş müsəlman xeyriyyə cəmiyyəti.

                                               

Səfa cəmiyyəti

1910-cu ildə "Səfa" adlı yeni mədəni maarif cəmiyyəti və onun yanında teatr şöbəsi yaradıldı. "Səfa" cəmiyyəti nin dram truppası "Nicat"a nisbətən xeyli zəif idi. Ancaq "Nicat"ın aktyorları tədricən "Səfa"ya keçirdilər. Cəmiyyətin işində D.Bunyad ...

                                               

Teosofiya cəmiyyəti

Tarix səhnəsində meydana gələn yeni dinlərin böyük əksəriyyətinin fəaliyyəti uzun müddətli olmamışdır. Buna baxmayaraq bəziləri öz mövcudluğunu qoruya bilmiş və tanınaraq hal-hazırda geniş yayılan dinlərdən birinə çevrilmişdir. В "Müasir dövrdə y ...

                                               

Antiklerikalizm

Antiklerikalizm - dini təşkilatların, ruhaniliyin, həmçinin siyasi, iqtisadi, mədəni, elm və təhsil sahəsində dini hakimiyyətin əleyhinə istiqamətlənmiş sosial hərəkatdır. XVIII əsrdə maarifçiliyin çiçəklənməsi dövründə Avropanı ateizmin birinci ...

                                               

Apateizm

Apateizm və Teizm / Ateizm sözlərinin birləşməsi. Tanrıya laqeydlik, praqmatik ateizm və ya praktik ateizm; hər hansı bir ilaha olan inanca və ya inancsızlığa qarşı maraqsızlıq. Apateizmin tanrıın varlığına və ya yoxluğuna qarşı bir mövqeyi olmad ...

                                               

Dinsizlik

Dinsizlik, kontekstə bağlı olaraq, ateizm, aqnostisizm, deizm, skeptisizm, azad düşüncə və ya dünyəvi humanizm mənası daşıya bilən bir sözdür. İnsanların dini baxışlar üzrə bölgüsündə Dentsu Institute 2006 və Zuckerman 2005 təşkilatlarının statis ...

                                               

Dünyа əhаlisinin dini tərkibi

Dünyа əhаlisinin dini tərkibi - Dünyа dinlərinin yаrаnmаsı еtnik sərhədlərin dini sərhədlərlə üst-üstə düşməməsini üzə çıхаrtdı. Sоnrаkı əsrlərdə dini mənsubiyyətlə еtnik mənsubiyyət аrаsındа əlаqə tаm zəiflədi. Milli dinlər çох аz qаlmışdır. Оnl ...

                                               

Fideizm

Fideizm - elmi dinə tabe etməyə, elmi biliklərdən dini ehkamların müdafiəsində istifadəyə çalışan təlim. Əsasında belə fikir durur ki, elm yalnız hadisələr, faktlar haqqında, törəmə səbəblər haqqında bilik verir. Lakin ilkin səbəbləri aşkara çıxa ...

                                               

Dövlət

Dövlət - siyasi quruluş olub, müəyyən sərhədlər daxilində yaşayan xalqın xüsusi sistemlə idarə olunmasını müəyyənləşdirir. Dövlət çox vaxt cəmiyyətlə səciyyələndirilirlər. Yer kürəsi iki yüzdən çox dövlət arasında bölünmüşdür. Dövlət siyasi birli ...

                                               

Anarxo-kommunizm

Anarxo-kommunizm - ictimai həyatın dövlətin müdaxiləsi olmadan inkişaf etməsi mümkünlüyünü qəbul edən nəzəriyyə. Anarxo-kommunizmə görə müasir totalitar dünya dövləti ədalətsizliyə, nemətlərin ölkələr və insanlar arasında qeyri-bərabər bölünməsin ...

                                               

Diktatura

Diktatura - tək bir lider və ya lider qrupu ilə xarakterizə olunan və siyasi plüralizmə və ya müstəqil mediaya az dözümlü və ya heç bir şəkildə dözməyən bir hökumət formasıdır. Digər təriflərə görə, demokratiya, "idarə edənlərin mübahisəli seçkil ...

                                               

Dominion

Dominion - əvvəllər Britaniya İmperiyasının tərkibindəki faktiki müstəqil dövlətlərin hüquqi statusu. Dominionların dövlət başçıları dominionların general-qubernatoru tərəfindən göstərilən Britaniya monarxı hesab olunurdu. 1926-cı ildə Böyük Brit ...

                                               

Dövlət büdcəsi

Dövlətin sosial-iqtisadi funksiyalarının həyata keçirilməsində dövlət büdcəsinin xüsusi rolu vardır. Dövlətin siyasi, iqtisadi, sosial və digər çoxşaxəli vəzifələrinin yerinə yetirilməsi yalnız dövlət büdcəsi vasitəsilə maliyyələşir. Büdcə anlayı ...

                                               

Dövlətə məxsus müəssisə

Dövlətə məxsus müəssisə anlayışı dövlətdən dövlətə dəyişir, bununla birgə ümumi olaraq xalqa məxsus olan mənbələrdən istifadə etmək yolu ilə, iqtisadi məkanda fəaliyyət göstərən Dövlət Qurumları nı bildirir. Beynəlxalq ədəbiyyatda dövlət şirkəti ...

                                               

Eksklav

Eksklav - ölkəsinin əsas ərazisindən aralda olan və digər dövlətlər tərəfindən əhatə olunan qeyri-suveren region. Belə ərazi məxsus olduğu ölkənin eksklavı hesab edilir, məxsus olmadığı lakin onun ərazisi ilə əhatə olunmuş ölkə üçün isə anklav sa ...

                                               

Etatizm

Fransızca "eta" sözündən yaranan, "etatizm" dövlət mənasını ifadə etməklə siyasi-iqtisadi müstəvidə "dövlətçilik" anlamı kimi, tətbiqini tapır. Termin olaraq XIX əsrin sonunda isveç burjua liberalı Nyuma Dro tərəfindən ədəbiyyata gətirilmişdir. İ ...

                                               

Hərbi demokratiya

Hərbi demokratiya - Hərbi demokratiyanın mahiyyəti hakimiyyətin ancaq müharibə vaxtı üçün təşkil olunmasındadır. Başçılar krallar, basilevslər, xaqanlar adətən müharibə vaxtı üçün seçilirdilər, dinc vaxtı isə ağsaqqallar idarə edirdi. Hərbi demok ...

                                               

Milli dövlət

Milli dövlət, qanuniliyini bir millətin müəyyən bir coğrafi sərhəd içindəki üstünlüyündən alan dövlət formasıdır. Dövlət siyasi və geopolitik bir varlıq, ulus isə mədəni və ya etnik bir varlıqdır. Ulus dövlət qavramı isə bu ikisinin müəyyən bir c ...

                                               

Traybalizm

Traybalizm - dövlət hakimiyyətinin tayfa-nəsil əsasında formalaşdırılması, tayfa məxsusluğunun forması. Traybalizmdə əhalinin digər nümayəndələrinə qarşı yadlıq hökm sürür. Cəmiyyətdə demokratik institutların yaranmasına mane olur və vətəndaşları ...

                                               

Kosmik latte

Hər keçən gün ovsunlayıcı kainatımızın fərqli bir rəsmi və ya fotoşəkili ortaya çıxır. Yaxşı kainatın fotoşəkilinə baxdığınız zaman nə görürsünüz? Ulduzlar, qalaktikalar, supernovalar və böyük qaranlıq. Bəs sizə bu qaranlığın qaranlıq olmadığını ...

                                               

Centlmen

Centlmen - Gender sistemində centlmen etosuna malik maskulinliyin xüsusi bir tipi. Cəngavər anlayışı kimi, centlmen anlayışı da sosial tarixdən gəlib və özünü ilkin mənasında "yaxşı ailədən çıxmış insan" anlayışını ifadə edirdi. Zamanla centlmen ...

                                               

Eqoizm

Eqoizm - insanın cəmiyyətə və digər insanlara münasibəti baxışından səciyyələndirən həyat prinsipi və əxlaqi keyfiyyət. Eqoist insan öz davranışında yalnız özünün mənafeyini əsas tutur, cəmiyyətin və ətrafdakıların mənafeyi ilə hesablaşmır. Eqoiz ...

                                               

Etika

Etika ilk dəfə olaraq etikanı tərcümə edərək öz dövründə fəlsəfə mənəviyyatı anlayışını daxil etmişdir. Etika – Hər hansı sinfin, cəmiyyətin, ictimai təşkilatın əxlaq qaydaları. İctimai şüur formalarından biri kimi əxlaq, tərbiyə və mənəviyyat ha ...

                                               

Əxlaq

Əxlaq - İnsanın mənəvi keyfiyyətini, əhvali-ruhiyyəsini müəyyən edən etik normalar; mənəviyyat. İctimai şüur formalarından biri; ictimai hәyatın bütün sahәlәrindә insanların davranışını tәnzim edәn sosial institut. Əxlaq insanların öz davranışlar ...

                                               

Əxlaqsızlıq

Əxlaqsızlıq – adi insanları təhqir edən, ancaq açıq-saçıqlığın hüquqi meyarlarına uyğun gəlməyən material. ABŞ-da əxlaqsız material söz azadlığı ilə bağlı Birinci düzəliş tərəfindən qorunur və çapda, kabel televiziyasında və İnternetdə leqal hesa ...

                                               

Füsunkar xanım

Füsunkar xanım - Avropada, orta əsrlərdə yüksək mənəviyyata - malik kişinin - cəngavərin öz təxəyyülündə yaratdığı kurtuaz sevgi obyekti olan obraz. Füsunkar xanım həm mənəvi, həm də cismani kamillik idealı idi. Çox vaxt cəngavər özünə qadını gör ...

                                               

Hedonizm

Hedonizm təlimidir. Təlimə görə həzz hissi həyatda ən ali məqsəddir. Həzzin həqiqi anlamda yaxşı olduğunu, insan öz hərəkətlərini ona həzz verəcək bir şəkildə planlaşdırması gərəkdiyini, həmişə həzz verənə yönəlmənin ən uyğun davranış şəkli olduğ ...

                                               

İradə azadlığı

İradə azadlığı - şəraitdən asılı olmayaraq insanın seçimetmə imkanının olması. İradə azadlığı problemi hələ çox qədim zamanlardan insanları düşündürmüş və zaman-zaman bu problem haqqında düşünüb daşınanlar məsələyə müxtəlif prizmalardan yanaşaraq ...

                                               

Normativ etika

Normativ etika - fəlsəfi intizam, mövcud əxlaq normalarını, əxlaqi təlimləri öyrənən etika bölməsidir. Nəzəri etikanın bir hissəsi - normalar elmidir. Normativ etikaya iki baxımdan baxıla bilər: idrak və qeyri-idrak. Eyni zamanda, qeyri-idrakçı b ...

                                               

Şər

İblis, cinlər, şeytanlar və ümumiyyətlə şər qüvvələrə inanc, onlara münasibət və bu varlıqlarla mübarizə müxtəlif xalqlarda müəyyən şəkillər almışdır. Həmin ruhani varlıqlar barədə məlumatlar İlahi dinlərdə də mövcuddur. Yəhudiliyə nəzər salsaq " ...

                                               

Şərəf

Şərəf - sədaqət, ədalət, dürüstlük, alicənablıq kimi fərdi keyfiyyətləri qiymətləndirilməsi ilə bağlı kompleks etik və sosial mənaları. Şərəf müəyyən mədəni və ya sosial ənənələr, maddi səbəbləri və ya şəxsi ambisiyaları ilə həyat gətirdi nisbi a ...

                                               

Tərbiyə

Tərbiyə - insanın şəxsiyyətinin inkişafına, onun müasir mədəni dünyagörüşünün formalaşmasına, müəyyən baxışların yaranmasına yönəlmiş məqsədyönlü peşəkar fəaliyyətdir. Tərbiyə təlim-tədris müəssisələrində xüsusi təlim almış mütəxəssislər tərəfind ...

                                               

Əməkdaşlıq

Əməkdаşlıq - bаşqаlаrı ilə işləməyi bаcаrmаq, kömək istəmək və kömək etməkdən çəkinməmək, işin və fikrin bölüşdürməsinə cаn аtmаq, birgə fəаliyyətdə həmrəylik, müzаkirə və təhlillər аpаrmаğı, bir-birini qiymətləndirməyi bаcаrmаq.

                                               

Hörmət

Hörmət və ya Sayğı - şəхsiyyətə hörmətlə yаnаşmаq, tənqidi şəхsin özü dеyil оnun fikrinə yönəltmək, еtirаzı mədəni şəkildə еtmək, hеç kimin fikrini "lаğа" qоymаmаq, hаmının dаnışmаq hüququ оlduğunu dərk еtmək Yеri gəldikdə güzəştə gеtməyi bаcаrmа ...

                                               

Moralizm

Moralizm - 19-cu əsrdə yaranan və cəmiyyəti bir sıra əxlaqi prinsiplər, adətən ənənəvi davranışlar, həmçinin, "ədalət, azadlıq və bərabərlik" şüarı ilə ruhlandırmağa çalışan fəlsəfi cərəyan. Ailə birliyi və cinsi əxlaq kimi şəxsi məsələlər də dax ...

                                               

Avtobioqrafiya

Ədəbiyyat janrı kimi avtobioqrafiya qədim antik dövrdən başlayır. Xatirə ədəbiyyatı janrına yaxındır. Avtobioqrafiya müəllifin öz şəxsiyyəti və daxili aləmi ilə daha çox bağlı olur. Müəllif təkcə öz yddaşına deyil, eyni zamanda arxiv sənədlərinə, ...

                                               

Curriculum vitae

Curriculum vitae qısaldılmış forması CV - bacarıqlar, iş təcrübəsi, təhsil və təqdim olunan yer üzrə digər lazımı məlumatları özündə saxlayan sənəd. Adətən, mahiyyətcə işəqəbulunma - namizədlik sənədi sayılır Tərcümeyi-hal, yəni CV, xülasəsinin h ...

                                               

Əmək

Əmək vasitəsi ilə insan özü ilə təbiət arasında münasibətləri tənzimləyir. Əmək prosesində təbiəti dəyişməklə insan özünü də dəyişir, yeni imkanlarını üzə çıxardır. Əmək insanı təbiətdən təcrid etsə də, təbiətlə xüsusi münasibətlərini daima saxla ...

                                               

Əmək qabiliyyətsizliyi

Əməkqabiliyyətsizliyi – işçinin xәstәliyә, istehsalatda vә ya mәişәtdә baş verәn bәdbәxt hadisәyә vә digәr sәbәblәrә görә әmәk funksiyalarını yerinә yetirmәk qabiliyyәtindәn müvәqqәti vә ya daimi mәhrum olması; sosial risk növlәrindәn biri. Müvәq ...

                                               

İşaxtaranlar

İşaxtaranlar iş axtarışında olduqları müddətdə öz imkanlarını götür-qoy etməli, nəyə qadir olduqlarını, nəyi bacardıqlarını müəyyən etməklə yanaşı, hansı müəssisədə və hansı vəzifədə işləmək istədiklərini, axtardıqları işdən nə gözlədiklərini, nə ...

                                               

İşsizlik

İşsizlik - iqtisadi fəal əhalinin müəyyən hissəsinin öz iş qüvvəsini tətbiq edə bilmədiyini əks etdirən sosial-iqtisadi hadisədir. İşsizlik insanlara birbaşa və ən sərt şəkildə təsir edən makroiqtisadi problemdir. İşsizliyin tez-tez siyasi müzaki ...

                                               

İşsizliyin formaları

İşsizliyin aşağıdakı formaları var Friksion işsizlik o zaman yaranır ki, şəxs çalışa biləcəyi iş var, amma bu işi axtarıb tapmaq üçün çox uzun bir vaxt lazımdır. Dövrü tsikl işsizlik. Bu işsizlik forması sənayenin tənəzzülü, istehsalda işçi qüvvə ...

                                               

Maaş

Maaş - işçinin ixtisasına, yerinə yetirilən işin mürəkkəbliyinə, miqdarına, keyfiyyətinə və şərtlərinə, habelə kompensasiya və həvəsləndirmə ödənişlərinə görə iş haqqı; işçinin əməyi müqabilində aldığı pul təzminatı.

                                               

Fövqəladə vəziyyət

Fövqəladə hallar - qəza, təbii fəlakət və digər hallar nəticəsində müəyyən ərazidə yaranmış şərait. Bunun nəticəsində insan təlafatı,onun sağlamlığına və ətraf mühitə zərər böyük maddi ziyan vurulur və insanların normal həyat şəraiti pozula bilir.

                                               

Yanğın

Yanğın - maddi nemətlərin məhv olması ilə nəticələnən, idarə oluna bilməyən, insan həyatı üçün təhlükəli yanma prosesidir. Yanğında baş verən əsas fiziki-kimyəvi hadisələr yanar maddələrlə hava oksigeni arasında kimyəvi reaksiya getməsi, çoxlu is ...

                                               

Gender sosiologiyası

Gender sosiologiyası - cəmiyyətdə baş verən geniş miqyaslı sosial-iqtisadi və siyasi dəyişikliklər ailə strukturunda və ictimai münasibətlər sistemində kişi və qadın arasındakı münasibətlərin dəyişilməsinə gətirib çıxarır. Gender münasibətlərinin ...

                                               

Əks-partizan

Əks-partizan və ya Kontrgerilla - NATO tərkibindəki ölkələrdə sol təşkilatlanmağa, kommunizm və marksist-leninist hərəkatına qarşı yaradılan CİA əlaqəli gizli Qladio təşkilatlanmalarının Türkiyədəki adı. NATO-un Xüsusi Hərb təlimnamələrinə görə, ...

                                               

İllüminatlar

İlüminatlar - 1776-cı ildə Almaniyanın İngolstadt şəhərində kabbalistik hüquqşunas Adam Veispaut və Baron von Knigge tərəfindən yaradılan gizli təşkilat. İlluminati İngilis dilində "Aydınlanmış Olanlar" mənasını verir. Təşkilat fəaliyyət göstərdi ...

                                               

Kəllə və Sümüklər

Kəllə və Sümüklər - 1832-ci ildə Vilyam Huntinqton Rasel və Alfonso Taft tərəfindən Yel Universitetində yaradılmış gizli tələbə cəmiyyəti. Kəllə və Sümüklər XIX əsrin ortalarından etibarən Avropada böyük marağa səbəb olmuş və gizli fəaliyyət göst ...

                                               

Ku Kluks Klan

Ku Kluks Klan - 1865-ci ildə quldarlığın ləğvinin elan edilməsindən sonra Cənub ştatların plantasiya sahibləri tərəfindən zəncilərin vətəndaşlıq hüququ uğrunda mübarizələrinə qarşı ABŞ-da yaradılmış irqçi terrorçu təşkilat. "Aqrar sivilizasiyanın ...