ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 66




                                               

Orqanizm

Orqanizm - diri orqanizm, diri varlıq, canlı orqanizm, canlı varlıq - biologiya sahəsində heyvan, bitki, kif, mikrob kimi tək bir vücud əmələ gətirən yekdil sistemdir. Hüceyrədən ibarət olub, qeyri-canlı materiyadan onu fərqləndirən amillərə mali ...

                                               

Pac-Man

Pac-Man - Namco tərəfindən yaradılan kompüter oyunudur. 1980-cı ildə gün üzünə çıxmış və qısa zamanda populyarlaşmışdır. Pac-Manda oyunçu labirint içərisində hərəkət edərək sarı diskləri bitirməyə çalışır. Qarabasma və canavarlardan qaçaraq, hədə ...

                                               

Piksel

Piksel - rastr qrafikasında ikiölçülü rəqəmsal təsvirin ən kiçik məntiqi elementi və ya təsviri formalaşdıran ekran matrisinin fiziki elementi. Piksel bölünməz düzbucaqlı və ya yumru formadan təşkil olunmuşdur və müəyyən rənglə xarakterizə edilir ...

                                               

Rastr təsvir

Rastr təsvir - kompüter monitorunda, kağızda və ya başqa əks etdirmə qurğularda və materiallarda piksellərdən və ya rəngli nöqtələrdən təşkil olunmuş təsvir. Təsvirin əhəmiyyətli xarakteristikası: piksellərin miqdarı - göstərilə bilər en və hündü ...

                                               

Skype

Skype - Estoniyada yaranan səsli və görüntülü danışmağa imkan verən kompüter proqramı. Bu proqram IP-telefoniyada geniş istifadə olunur. Skype istifadəçiləri bir-birləri ilə səsli, görüntülü və mətn danışıqlarına görə heç bir ödəniş etmirlər. Amm ...

                                               

SSRİ Elmlər Akademiyası

SSRİ Elmlər Akademiyası ― SSRİ-nin aparıcı alimlərinin elmi fəaliyyətini əlaqələndirən, SSRİ Nazirlər Sovetinə tabe olan ali elmi müəssisə. 1925–1991-ci illərdə fəaliyyət göstərmişdir. Birbaşa varisi Rusiya Elmlər Akademiyasıdır.

                                               

Şablon

Şablon – template ~ шаблон ~ şablon, kalıp ~ 1. Sənədlərin trafareti, yaxud forması. Məsələn, tətbiqi proqramın satış dəstində klaviaturada müəyyən əməliyyatları yerinə yetirmək üçün xüsusi klavişləri və onların kombinasiyalarını göstərən qalın k ...

                                               

Telekonfrans

Telekonfrans – texniki vasitələrin köməyilə ərazicə paylanmış iştirakçılar arasında kommunikasiyanın həyata keçirildiyi tədbirin növüdür. Məsələn, telefon vasitəsilə konfrans, audiokonfrans, çat, poçt vasitəsilə konfrans, videokonfrans və s. Wind ...

                                               

Tərsimi həndəsə

Tərsimi həndəsə - riyaziyyatla texnikanın vəhdətini təşkil edən həndəsənin bölməsi. Həndəsənin bu bölməsində fəza cisimlərinin müstəvilər üzərində təsvir olunma üsullarından və müstəvilər üzərindəki təsvirlər vasitəsi ilə cismin fəzadakı vəziyyət ...

                                               

Transmissiya

Transmissiya - fırlanma momentini mühərrikdən nəqliyyat vasitəsinin təkərlərinə, torna dəzgahının patronuna ötürən və eyni zamanda gücün, sürətin dəyişdirilməsi üçün mexanizmlər toplusu. Transmissiyanın tərkibinə daxildirlər: Differensial Oynaqlı ...

                                               

Video kart

Video kart - məlumatın monitora verilməsinə cavabdeh olan elementdir. Onun keyfiyyəti çox parametrdən asılıdır: monitorda göstərilə bilən rənglərin sayı və s. 1982-ci ildə" Hercules” firması" Hercules Graphics Adapter” HGA adlı ilk iki rəngli ağ- ...

                                               

WinRAR

WinRAR - RAR və ZİP formatinda 32 və 64 bitlik Əməliyyat sistemi üçün arxivatorudur. İş sürətinin və sıxılma dərəcəsinə görə ən yaxşı arxivatorlardan biri sayılır. Proqramı yukləmək pulsuzdur amma 40 gündən sonra lisenziyanı almağı təklif edir.

                                               

Esperanto Akademiyası

Esperanto Akademiyası - dilin əsas prinsipləri ilə ardıcıl olaraq Esperanto dilinin təkamülünü nəzarət edən müstəqil bir dil akademiyası. Fransa Akademiyasından bir az modellənmişdir, Esperanto dilinin yaradıcısı olan Lüdviq Lazar Zamenhof tərəfi ...

                                               

Aksiom

Aksiom mənasını verir. Müəyyən nəzəriyyənin deduktiv quruluşunda sübüt edilməyən, lakin həmin nəzəriyyənin digər təkliflərinin sübutunun çıxış nöqtəsi, əsası kimi qəbul olunan nəzəri təklif. Aksiom kimi, adətən, nəzərdən keçirilən nəzəriyyənin el ...

                                               

Arximed qanunu

Arximed qanunu - hidrostatikanın əsas qanunlarından biridir. İlk dəfə eramızdan əvvəl III əsrdə yaşamış yunan alimi Arximed tərəfindən kəşf olunmuşdur.

                                               

Batmazlıq

Batmazlıq və ya su üzərində durma qabiliyyəti ; Hava, su kimi hər hansı bir maye içərisindəki bir cismə maye tərəfindən ağırlığın əksi istiqamətində təsir edən qüvvə. Sözügedən axan su isə batmazlıq qüvvəsi ümumiyyətlə suyun qaldırma qüvvəsi kimi ...

                                               

Boyl-Mariott qanunu

Boyl-Mariott qanunu - termodinamikanın əsas qanunlarından olub, bir-birilərindən xəbərsiz ilk dəfə 1662-ci ildə Robert Boyl, 1676-cı ildə Edm Mariott tərəfindən kəşf edilmişdir. Boyl-Mariott qanununda deyilir: Riyazi olaraq aşağıdakı düstur ilə i ...

                                               

Fiziki sabitlər

Fiziki sabitlər - çoxdur və onlardan çox rastlaşdıqlarımız bunlardır: Plank sabiti - h=6.63 10 -34 C san. Loşmid ədədi - normal şəraitdə vahid həcmdəki qaz molekullarının sayıdır,n 0 =2.7 10 25 m -3. Protonun sükunət kütləsi - M p =1.6726485 10 - ...

                                               

Hidravlika

Hidravlika qədim elm olmaqla, onun inkişafı insanların saya təlabatının ödənilməsi ilə başlanır. Bizim eradan 250 il əvvəl Arximed hidravlikanın əsas qanunlarından sayılan" cisimlərin üzməsi” qanununu vermişdir. Hidravlikaya aid ilk elimi əsər Le ...

                                               

İnduksiyalı sürüklənmə

Praktiki olaraq sonsuz bir qanadın olması mümkün deyildir. Buna görə, qanad profilləri iki ölçülü model olsa belə, bir qanad əslində üçölçülüdür və cərəyan bu qanada göndərildikdə, yaranan reaksiya qüvvəsi iki komponentə malikdir: profilin mövcud ...

                                               

Kulon qanunu

Kulon qanunu - sükunətdə olan yüklü iki nöqtəvi cismin vakuumda qarşılıqlı təsir qüvvəsi onların yüklərinin modulları hasili ilə düz, aralarındakı məsafənin kvadratı ilə tərs mütənasibdir. Bu qanunu 1785-ci ildə fransız alimi Şarl Kulon kəşf etmi ...

                                               

Maksvell tənlikləri

Maksvell tənlikləri - xüsusi differensial tənliklər toplusudur, bu tənliklər Lorens qüvvəsi ilə birlikdə klassik elektromaqnetizm, klassik optika və elektrik şəbəkələrinin fundamental qanunlarıdır. Dəyişən maqnit sahəsində yerləşən hərəkətsiz naq ...

                                               

Nyuton qanunları

Nyuton qanunları - klassiki mexanikanın qanunları olub, verilən mexaniki sistemin hərəkət tənliyini yazmağa imkan verir. 1687-ci ildə İsaak Nyutonun məşhur əsəri "Natural fəlsəfənin riyazi başlanğıcı" çap olunur. Burada Nyuton mexanikanın üç qanu ...

                                               

Parazit sürütlənmə

Parazit sürüklənmə - bir maye içində nisbi hərəkət edən cismə özünün mövcudluğu səbəbindən təsir edən sürütlənmə qüvvəsidir. Parazit sürüklənmə; maye element və cisim arasındakı sürtünməyə görə olur. Obyekt sürtünmə cərəyanı ilə cərəyan qarşısınd ...

                                               

Sürütlənmə qüvvəsi

Sürütlənmə Hidroaeromexanikada bir mayenin daxilində olan cismin hərəkətinə göstərilən müqavimətdir. Sürütlənmə İngilis dilində olan" Drag” sözünə istinadən" D” hərfi ilə göstərilir. Bir qaz və ya maye içində hərəkət edən qatı bir cisim üçün sürü ...

                                               

Uçuş məsafəsi

Uçuş məsafəsinin hesablanması təyyarənin mühərrikinin tam gücü ilə işlədiyi və flap səviyyələri uçuş səviyyəsində olduqda hesablanır. Təyyarənin nə qədər müddət yer üzərində hərəkət etdikdən sonra uçmağa başlaması Təyyarənin bütün xüsusiyyətlərin ...

                                               

Ümumdünya cazibə qanunu

Ümumdünya cazibə qanunu - məşhur ingilis fiziki İsaak Nyutonun təklif etdiyi qanuna görə aralarındakı məsafə R {\displaystyle R}, kütlələri m 1 {\displaystyle m_{1}} və m 2 {\displaystyle m_{2}} olan iki maddi nöqtə bir- birini kütlələrinin hasil ...

                                               

Eksperiment

Eksperiment - 1) təcrübə, sınaq, yoxlanış; 2) elmi yoxlama, elmi təcrübə; 3)cəmiyyətin ictimai iqtisadi təcrübəsi olub, dərk etmənin mənbəyi, hipotez və nəzəriyyənin həqiqilik meyarı; 4) müasir psixologiya elmində əsas tədqiqat üsullarından biri; ...

                                               

Elmi məktəb

Elmi məktəb - formalaşmış elmi baxışlar sistemi, həmçinin bu baxışları müdafiə edən elmi cəmiyyətlər. Elmi məktəblərin bir qayda olaraq yaradıcıları və davamçıları var. Məktəb daxilində bir qayda olaraq müxtəlif cərəyanlar və özünəməxsus qruplar ...

                                               

AMEA "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi

Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi - Azərbaycan Milli Ensiklopediyasının yüksək səviyyədə hazırlanıb nəşr olunmasını təmin etmək üçün Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2004-cü il 5 may tarixli sərəncamı ilə yaradılmış elmi mərkəz. ...

                                               

AMEA Elmi İnnovasiyalar Mərkəzi

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Elmi İnnovasiyalar Mərkəzi - Azərbaycan Respublikasının informasiya və innovasiya mərkəzidir. EİM-in fəaliyyətinin məqsədi - yeni bilik və texnologiyaların istifadəsi, mənimsənilməsi və yayılmasını təmin edə ...

                                               

AMEA Şəki Regional Elmi Mərkəzi

1972-ci ildə AEA-nın Fizika institutunun nəzdində Şəki Zona elmi bazası kimi yaradılmış, 1977-ci ildə Radiasiya bölməsinin tabeliyinə keçirilmiş, 1995-ci ildən müstəqil Şəki Regional Elmi Mərkəzinə çevrilmişdir. 1972-ci ildən ipəkçilik, fizika, k ...

                                               

Gəncə Regional Elmi Mərkəzi

Naftalan nefti və onun tullantılarından, bitki örtüyündən istifadə etməklə farmakoloji preparatların tədqiqi, sənaye tullantılarından tikinti və boyaq materiallarının alınması, şəhərin iqtisadi inkişaf və maddi mədəni mühitinin öyrənilməsi.

                                               

Olbers paradoksu

20-ci əsrə qədər kainat haqqında kifayət qədər məlumat olmadığından, kainatın dəyişməz və əbədi olduğuna dair geniş yayılmış bir fikir var idi. Ancaq bu dəyişməz və sonsuz kainat fikri öz içində qəribə bir paradoks saxlayırdı. Haradasa 500 il kim ...

                                               

Psixologiyanın tədqiqat metodları

Psixologiya sahəsində geniş tədqiqat metodları tətbiq olunur. Bu üsullar məlumatın əldə edildiyi mənbələrə, məlumatın necə nümunə götürülməsinə və məlumatların toplanmasında istifadə olunan vasitələrə görə fərqlənir. Metodlar həmçinin parametrlər ...

                                               

Psixologiyanın tədqiqat metodlarının siyahısı

Psixologiya sahəsində geniş tədqiqat metodları tətbiq olunur. Bu üsullar məlumatın əldə edildiyi mənbələrə, məlumatın necə nümunə götürülməsinə və məlumatların toplanmasında istifadə olunan vasitələrə görə fərqlənir. Metodlar həmçinin parametrlər ...

                                               

Determinizm

Determinizm - ümumiyyətlə səbəbiyyət prinsipi olaraq bilinən və hadisələrin bir-birinə müəyyən bir şəkildə bağlı olması, əxlaqi seçimlər daxil bütün hadisələrin bir səbəbi olması, azad iradəni rədd edən, ya da hər şeyin bir səbəbə bağlanaraq açıq ...

                                               

Realizm (fəlsəfə)

Realizm, fəlsəfədə - daimi və ya ümumi mənası olmayan ortaq bir Avropa fəlsəfi termini. Avropa fəlsəfəsinin istiqamətlərini təyin etmək üçün, konsepsiyaların bu və ya digər əlaqələrini gerçəkliyə postulyasiya etmək üçün istifadə edilmişdir. Fərql ...

                                               

Ssientizm

Ssientizm təbiət elmlərinin elmin bütün sahələrində tətbiqini, bilik və dünyəvi təsəvvürün mənbəyi kimi təsvir edən bir cərəyandır. Ssientizm bu üsulların positivlik anlamından irəli gəlir və ona görə də çox zaman pozitivizmin ekstrem vəziyyəti i ...

                                               

Yalan elmlər

Yalan elmlər - məqsədli və ya qeyri-məqsədli şəkildə elmə oxşar, ancaq elm olmayan fəaliyyət və ya nəzəriyyə.

                                               

Elmmetriya

Elmmetriya – elmi informasiya axını və massivlərinin dinamika və strukturunun tədqiqatı ilə məşğul olan elm sahəsidir. Elm fəlsəfəsinin, elmmetriyanın meydana gəlməsi Kembric və London universitetlərinin professoru, London Kral Cəmiyyətinin üzvü ...

                                               

Hirşa indeksi

h -indeks, və ya Hirşa indeksi - 2005-ci ildə Argentina-ABŞ fiziki Xorxe Hirşanın təklif etdiyi elmmetrik göstərici. Hirşa indeksi alimlərin, alim qrupunun, elmi təşkilatın fəaliyyətinin elmi məqalələr və həmin məqalələrə istinada görə kəmiyyət g ...

                                               

Rayleigh səpələnməsi

On doqquzuncu əsr İngilis fiziki Lord Rayleighin adını daşıyan Rayleigh səpələnməsi, şüalanmanın dalğa uzunluğundan xeyli kiçik hissəciklər tərəfindən işığın və ya digər elektromaqnit şüaların əsasən elastik bir şəkildə səpələnməsidir. Səpələnmə ...

                                               

İnnovasiya fəaliyyəti

iqtisadi inkişafı və rəqabətliliyi təmin etmək üçün yeni ideyaların, elmi biliklərin, texnologiya və məhsulların müxtəlif istehsal və idarəetmə sahələrinə tətbiq edilməsi.

                                               

Pedaqoji maarifçilik

Təhsildə maarif və ya Pedaqoji maarifçilik - əhali arasında savad, bilik, mədəniyyət yaymaq üçün mütəşəkkil surətdə həyata keçirilən tədbirlər sistemi. Məsələn, xalq maarifi, maarif xərcləri, maarif şöbəsi. Maarif insanın ömrü boyu əldə edilən bi ...

                                               

Fringe (teleserial)

Fringe - Cey Abrams, Aleks Kurtzman və Roberto Orci tərəfindən ssenariləşdirilən Amerika elm-fantastik teleserialıdır. Serialda Dövlət Təhlükəsizlik Təşkilatı nəzarəti altındakı FBI-ın bir qolu olan və Boston, Massaçusets mərkəzli Fringe Bölümü i ...

                                               

Bərklik

Bərklik bir cismin digər cismə batmasına qarşı yönəlmiş müqavimətdir. Bərklik yalnız bərk cismlərə yox, həm də yumşaq cismlərə aid edilir. Bərklik, materialın daxili deformasiyaya və kəsilməyə qarşı müqaviməti ilə xarakterizə olunan möhkəmlikdən ...

                                               

Qaranlıq materiya

Bizə məlum olan materiya atomlardan ibarətdir. Ulduzlar, qalaktika və planetlər, ağaclar və daşlar, nəhayət biz özümüz materiyadan təşkil olunmuşuq. Lakin bu materiya, bizə məlum kainatda mövcud olan bütün materiyanın cəmi 5%-ə qədərini təşkil ed ...

                                               

Material

Material - hər hansı bir əşyanın hazırlanmasında tətbiq olunan və ya hər hansı bir prosesə təsir edə biləcək maddə və ya maddələr birləşməsidir. Sonuncu halda material köməkçi və ya israf olunan materiallara bölünürlər. Qida, yanacaq və dərmanlar ...

                                               

Molekul

Molekul - maddənin bütün xassələrini özündə cəmləyən və atomlardan ibarət mikrohissəcik. Bəzi maddələr yalnız bir molekuladan ibarət olurlar. Molekulları təşkil edən atomların quruluşunu xüsusi formula ilə ifadə edirlər. Süni yolla alınmış maddəl ...