ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 70




                                               

Qabriel Kramer

Qabriel Kramer - İsveçrə riyaziyyatçı İsveçrəli bir riyaziyyatçı olan Qabriel Kramer, 1704-ci ildə Cenevrədə anadan olmuşdur. Cenevrədə riyaziyyat və fəlsəfə professoru olmuşdur. Berlin akademiyasına və İngiltərə Kraliyyət Akademiyasına üzv seçil ...

                                               

Lev Landau

Lev Davidoviç Landau, Moskva) - nəzəri fizikanın bir çox sahələrinə fundamental elmi töhfələr bəxş etmiş Sovet fiziki. Onun elmi nailiyyətləri arasında kvant mexanikasında sıxlıq matrisi metodunun kəşfi, diamaqnetizmin kvant nəzəriyyəsi, ifrat ax ...

                                               

Mais Cavadov

Mais Həbib oğlu Cavadov 22 mart 1929-cu ildə Azərbaycan Respublikası İsmayıllı rayonunun Baskal kəndində anadan olmuşdur. O, 1952-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Riyaziyyat fakültəsini bitirmişdir. Moskva Dövlət Universitetində aspirant ...

                                               

Maqsud Cavadov

Maqsud Cavadov - fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor, əməkdar elm xadimi, əməkdar müəllim, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, SSRİ dövrünün ən yüksək mükafatı olan" Lenin”, iki dəfə" Qırmızı Əmək Bayrağı” və" Şərəf Nişan ...

                                               

Matrakçı Nasuh

Nasuh bin Karagöz bin Abdullah el-Bosnavi - Miniatür sənətinin mahir ustası, tarixçi və riyaziyyatçı. Əsil adı Nasuh bin Karagöz bin Abdullah el-Bosnavi olsa da, tarix mənbələrində Matrakçı Nasuh kimi göstərilmişdir. Matrakçı Nasuh 1480-cı ildə S ...

                                               

Məcid Rəsulov

Azərbaycan Dövlət Pedoqoji İnstitutunun məzunu və Azərbaycan Dövlət Universitetinin indiki BDU aspirantı olmuş, özünün elmi istiqamətini yaratmış, riyazi fizika tənlikləri üzrə görkəmli mütəxəssis, diferensial tənliklər və funksional analiz kimi ...

                                               

Məhəmməd Axundov

1951-ci il mayın 24-də Bakıda anadan olub 1958-1968-ci illərdə 150 saylı Bakı şəhər orta məktəbdə oxuyub 1968-1973-ci illərdə BDU-nun Mexanika-riyaziyyat, Tətbiqi riyaziyyat və kibernetika fakültələrində "Mexanika" ixtisası üzrə təhsil alıb Ailəl ...

                                               

Məhəmməd Quliyev

1943-cü il, sentyabrın 27-də Qubadlı rayonunun Xanlıq kəndində anadan olub.1950-1959-cu illərdə Qubadlı rayonunun Xanlıq orta məktəbində oxuyub. 1959-1965-ci illərdə BDU-nun Mexanika-riyaziyyat fakültəsinin əyani şö­bə­sin­də təh­sil alıb. 1965-1 ...

                                               

Mirabbas Qasımov

Mirabbas Göycə oğlu Qasımov, Şamaxı rayonu – 6 sentyabr 2008, Bakı) - görkəmli sovet və Azərbaycan riyaziyyatçısı, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü olmuşdur.

                                               

Nikolay Musxelişvili

Nikolay İvanoviç 1891-ci ildə Tiflis şəhərində anadan olmuşdur. 1914-cü ildə Peterburq Universitetini bitirib, 1922-ci ildən Tbilisi Universitetinin və Politexnik İnstitutunun professoru, 1941-ci ildən Gürcüstan SSR EA Razmadze adına Riyaziyyat İ ...

                                               

Tahir Hacıyev

Elmi rütbəsi- professor İxtisasın adı- Diferensial tənliklər Namizədlik dissertasiyasının mövzusu: Kvazixətti tənliklər üçün sərhəd məsələləri Doktorluq dissertasiyasının mövzusu: Qeyri-xətti tənliklərin requlyar olmayan oblastlarda keyfiyyət nəz ...

                                               

Terens Tao

Тerens Çi Şеn Тао - avstraliya riyaziyyatçısı,əsasən riyyaziyyatın "harmonik analiz", "xüsusi törəməli differensial tənliklər", "kombinatorika", "ədədlər nəzriyyəsi" və "nümayəndələr nəzəriyyəsi".Ən çox tanınmış işi britaniya riyaziyyatçısı Benom ...

                                               

Uilyam Morton Kahan

Uilyam Morton Kahan, Toronto) - Kanadalı alim, 1989-cu ildə Türinq mükafatına layiq görülən riyaziyyatçı.

                                               

Vaqif Hacıyev

Vaqif Camal oğlu Hacıyev - AMEA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun Elastiklik və plastiklik nəzəriyyəsi şöbəsinin müdiri, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor.

                                               

Vladimir Roxlin

1919-cu ildə Bakı şəhərində doğulmuşdur. Abram Roxlinin oğlu idi. Anasını 4 yaşında itirən Vladimir 1935-ci ildə Moskva Dövlət Universitetinə qəbul olmuş, 1941-ci ildə cəbhəyə könüllü getmiş, Nasist Almaniyasında əsir düşmüşdür. 4 il burada əsir ...

                                               

Vüqar İsmayılov

Vüqar Elman oğlu İsmayılov 26 sentyabr 1971-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Salyan şəhərində anadan olmuşdur. 1988-1993 cü illərdə Bakı Dövlət Universitetinin mexanika-riyaziyyat fakültəsində ali təhsil almışdır. 1995-1998-ci illərdə AMEA Riya ...

                                               

Vüqar Musayev

2010-cu ildə" Biometrik eyniləşdirmə sisteminin yaradılması üçün metod və alqoritmlərin işlənməsi” mövzusunda dissertasiya işini müdafiə etmiş və 05.13.01 - Sistemli analiz, idarəetmə və informasiyanın işlənməsi ixtisası üzrə texnika üzrə fəlsəfə ...

                                               

Yanoş Bayayi

Paralel xətlər haqqında Evklid aksiomunu isbat edən adam Yer kürəsi boyda briliyanta layiqdir. Farkaş Boyayi Yanoş Bayayi 15 dekabr 1802-ci ildə Kolojvar şəhərində, indiki Kluj-Napokan şəhərində Farkoş Boyanin ailəsində anadan olmuş macar riyaziy ...

                                               

Yəhya Məmmədov

Yəhya Cəfər oğlu Məmmədov 1930-cu il 10 oktyabrda Naxçıvanda anadan olmuşdur. 1954-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universitetini indiki BDU fərqlənmə diplomu ilə bitirərək aspiranturada saxlanılmış, 1957-ci ildə vaxtından əvvəl namizədlik dissertasiya ...

                                               

Yusif Əmənzadə

Yusif Əmən oğlu Əmənzadə Azərbayçan Sənaye İnstitutunun indiki Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası neft-mədən fakultəsini fərqlənmə diplomu ilə qurtarıb və həmin institutda assistentlikdən kafedra müdiri vəzifəsinə qədər yüksəlmişdir. Bu illər ərz ...

                                               

Zahid Xəlilov

Xəlilov Zahid İsmayıl oğlu, Tiflis – 4 fevral 1974, Bakı) - Sovet və Azərbaycan SSR dövlət xadimi, görkəmli riyaziyyatçı-alim, akademik, 1962–1967-ci illərdə Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının Prezidenti olmuşdur.

                                               

Ziyatxan Əliyev

Elmi rütbəsi- professor İxtisasın adı- Riyazi analiz Namizədlik dissertasiyasının mövzusu: Bəzi xəttiləşdirilməyən məxsusi qiymətməsələlərinin məxsusi elementlərinin funksiyalarının xassələri Doktorluq dissertasiyasının mövzusu: Sərhəd şərtlərinə ...

                                               

Aşağı daşma

Aşağı daşma – sürüşkən nöqtə ilə əməliyyat zamanı yaranan xətalardan biri nəzərdə tutulur. Belə ki, nəticə o qədər kiçik ola bilir ki, kompüterin mövcud mərtəbə şəbəkəsində onu təqdim etmək mümkün olmur. Məsələn, birqat dəqiqlikli hesabda 10−20 1 ...

                                               

Onaltılıq say sistemi

Onaltılıq sayı sistemi - 0-dan 9-dək rəqəmlərdən və A-dan F-dək baş hərflərdən təşkil olunmuş, əsası 16 olan say sistemi. İkilik ədədləri yığcam göstərmək üçün proqramlaşdırmada tez-tez onaltılıq ədədlərdən istifadə olunur. Onaltılıq ədədlər xüsu ...

                                               

Say sistemləri

Mövqeli say sistemi – bu sistemi bizim eradan əvvəl təxminən 40 əsr əvvəl qədim Babilistanda mövqeyə görə nömrələmə əsasında yaranmışdır. Yəni eyni bir rəqəmin tutduğu yerdən asılı olaraq həmin rəqəm müxtəlif ədədləri ifadə edir. Bizim onluq say ...

                                               

Sıra sayı

Sıra sayları - əşyanın sırasını bildirən, neçənci?, bəzən də hansı? sualına cavab olan saylardır. Sıra sayları samitlə bitən müəyyən miqdar saylarının sonuna -ıncı4, saitlə bitənlərin sonuna -ncı4 şəkilçisi artırmaqla düzəlir. Məs: beş-inci, altı ...

                                               

Aksiomatik üsul

Aksiomatik üsul – elmi nəzəriyyənin qurulma və tədqiqat üsuludur. Əsasən, riyazi nəzəriyyələrə tətbiq olunur. Aksiomatik üsulla qurulmuş elmi nəzəriyyə aksiomatik və ya deduktiv nəzəriyyə adlanır. Riyazi nəzəriyyə Aksiomatik üsulla qurulduqda əvv ...

                                               

Dəyişən kəmiyyət

Dəyişən kəmiyyət müxtəlif qiymətlər alan kəmiyyətdir. Məsələn, ideal qaz sıxılanda, onun həcmi və təzyiqi dəyişir. XVII əsrdə dəyişən kəmiyyətin riyaziyyata daxil edilməsi ümumiyyətlə, elmdə inqilabi sıçrayış idi. O təbiət hadisələrinin, onlar ar ...

                                               

Diferensial hesabı

Diferensial hesabı - riyaziyyatın funksiyaların xassələrini törəmə və diferensiallar vasitəsilə öyrənən bölməsi. D.h. mahiyyəti ondan ibarətdir ki, funksiyanın lokal xassələrini araşdırmaqla onun xassələrini bütövlükdə təsvir etsin. D.h. bəzi məs ...

                                               

Dörd nöqtənin mürəkkəb nisbəti

Dörd nöqtənin mürəkkəb nisbəti ilə işarə olunur. Proyektiv fəzanın bir düz xəttinə aid olan dörd nöqtənin mürəkkəb nisbəti üç nöqtənin sadə nisbətlərinin bölünməsindən alınan qismətə deyilir, yəni A B C D = } a {\displaystyle a}, b {\displaystyle ...

                                               

Sermelo aksiomu

Sermelo aksiomu - yaxud seçmə prinsipi təsdiq edir ki, istənilən boş olmayan çoxluqlardan ibarət sinif üçün hər bir çoxluğa özünün bir elementini qarşı qoyan funksiya var. Başqa sözlə, Sermelo aksiomu hökm edir ki, boş olmayan çoxluqlardan ibarət ...

                                               

Bernoulli diferensial tənliyi

Riyaziyyatda, y ′ + P y = Q y n {\displaystyle y+Py=Qy^{n}} formasında yazılan adi diferensial tənliyə Bernoulli diferensial tənliyi deyilir. Burada n {\displaystyle n}, 0 və ya 1-dən başqa hər hansı bir real sayıdır. 1695-ci ildə bunu müzakirə e ...

                                               

Dreyk tənliyi

Dreyk tənliyi - qalaktikada bizimlə əlaqəyə girmək ehtimalı olan sivilizasiyaların sayını hesablamağa imkan verən riyazi formul. Formul aşağıdakı kimidir: N = R ⋅ f p ⋅ n e ⋅ f l ⋅ f i ⋅ f c ⋅ L {\displaystyle N=R\cdot f_{p}\cdot n_{e}\cdot f_{l} ...

                                               

Kubik funksiya

Cəbrdə kubik funksiya f x = a x 3 + b x 2 + c x + d, {\displaystyle fx=ax^{3}+bx^{2}+cx+d,\,} f x = 0 olarsa kubik funksiya a x 3 + b x 2 + c x + d = 0. {\displaystyle ax^{3}+bx^{2}+cx+d=0.\,} Bu tənliyin həlləri f x çoxhədlisinin kökləri adlanır ...

                                               

Kvadrat tənlik

Kvadrat tənlik - a x 2 + b x + c = 0 {\displaystyle ax^{2}+bx+c=0}, şəklində olan tənliyə deyilir. -Burada a,b,c sabit ədədlər, x isə məchuldur. a- birinci əmsal Əmsal, b- ikinci əmsal, c- sərbəst hədd adlanır. Məsələn: ax²+bx+c=0 tənliyinin hər ...

                                               

Vaxt tənliyi

Vaxt tənliyi eyni an üçün verilmiş coğrafi meridianda orta və həqiqi Günəş vaxtlarının fərqidir. η = T m − T ⊙ = t m − t ⊙ {\displaystyle \eta =T_{m}-T_{\odot }=t_{m}-t_{\odot }} Vaxt tənliyini əslində vaxt düzəlişi adlandırmaq daha doğru olardı. ...

                                               

Möbius lenti

Möbius lenti - bir lentin bir ucunu 180 dərəcə çevirərək digər ucu ilə birləşdirməklə yaranan səthdir. Bu həndəsi fiqurun adi lentdən fərqli olaraq bir üzü və bir sərhədi var. İlk dəfə 1861-ci ildə Yohan Benedikt Listinq tərəfindən kəşf edilmiş, ...

                                               

Belarus Silahlı Qüvvələri

Belarus Silahlı Qüvvələri - Belarus Respublikasının ərazi bütövlüyünü qorumaq məsuliyyəti daşıyan ordu. Belarus Silahlı Qüvvələrində xidmət edən hərbi qulluçuların sayı 46 min 482 nəfərdən ibarətdir. Belarus ordusunun silahlanmasında 1317 ədəd ta ...

                                               

Aleksandr Puşkin

Aleksandr Sergeyeviç Puşkin 1799 - 29 yanvar 1837) - rus şairi, dramaturq və nasiri, rus ədəbi dilinin reformatoru, tənqidçi, tarixçi, publisist. Adı tarixdə 100 ən çox öyrənilmiş şəxsiyyətlər siyahısına daxil edilib.

                                               

Duel

Duel - iki şəxs arasında olan mübahisənin silahla həll edilməsi. Duel əsasən şərəf, namus və ya millət kimi anlayışlara qarşı açıq və ya dolayı təhqir edildiyi zaman XIX əsr kübar mühitində geniş istifadə edilmişdir. Məşhur insanlarda duel döyüşl ...

                                               

Jorj Dantes

Jorj Dantes) - fransız zabiti, diplomatı və senatoru. 1837-ci ildə Aleksandr Puşkini dueldə ağır yaralaması ilə məşhurlaşmışdır. Həmin dueldən iki gün sonra Aleksandr Puşkin aldığı güllə yarasından vəfat etmişdir.

                                               

Mixail Lermontov

Mixail Yuryeviç Lermontov - rus şairi, dramaturq, rəssam. Azərbaycanda olub, "Aşıq Qərib" dastanını qələmə alıb. Görkəmli rus şairi, yazıçı, dramaturq Mixail Yuryeviç Lermontov 15 oktyabr 1814-cü ildə Moskva şəhərində anadan olub. 1841-ci ildə Py ...

                                               

152mm Sph DANA

DANA – çexcə" d ělo a utomobilní n abíjené a utomaticky” – avtomatik yükləyicili silahlı yük maşını 1970-ci illərdə Çexoslovakiya Sosialist Respublikasında 8х8 təkər formullu" Tatra 813” yük maşınının üzərində istehsal edilmiş 152 mm-lik" SpGH Da ...

                                               

2S19 Msta-S

2S19 Msta Rusiya/Sovet istehsalı 152 mm-lik özüyeriyən artilleriya qurğusu. 2S3 Akatsiya özüyeriyən artilleriya qurğusunun davamçısı olaraq, onu əvəz etmək məqsədilə 1989-cu ildə Sovet ordusunda xidmətə qəbul olunub. Texnika Sovet istehsalı T-80 ...

                                               

Alay

Alay - bir polkovnikin əmri altında üç ya da dörd tabordan ibarət olan hərbi birlik. Bir həbri birlik olaraq çox köhnə tarixə malikdir. 16 əsrin ortalarında Fransız süvari birliklərinə də alay deyilirdi. Daha sonrakı əsrlərdə alayların öz bayraq, ...

                                               

Artilleriya

Quru qoşunları növü kimi Artilleriya birləşmə, hissə və bölmələrdən ibarətdir. Quru qoşunlarının artilleriyası təşkilatı cəhətdən qoşun və Ali Baş Komandanlığın ehtiyatı Artilleriasına bölünür. Qoşun artilleriyası motoatıcı, tank, hava desantı bö ...

                                               

ASELSAN

Aselsan M.M.M., - 1975-ci ildə Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin xəbərləşmə cihaz ehtiyaclarının qarşılanması məqsədiylə qurulmuşdur. Türk Silahlı Qüvvələrini Gücləndirmə Fondunun bir quruluşudur. Quruluş müddətində Məmməd Həcim Kamoyun qatqıları vard ...

                                               

Atəş nöqtəsi

Atəş nöqtəsi - şərti olaraq ətrafın qoruyucu xüsusiyyətlərinə istinad edərək taktiki cəhətdən sərfəli atəş mövqeyində müdafiə məqsədi ilə düşmənə ayrı bir atəş vasitəsi ilə qarşılıq ifadə edən müəyyən bir termindir. Atəş nöqtəsinin döyüşə hazır o ...

                                               

Azərbaycan Ali Hərbi Dənizçilik Məktəbi

Bakı Ali Hərbi Dənizçilik Məktəbində 1992-ci ildən başlayaraq dənizçi zabitlərlə yanaşı Silahlı Qüvvələrin quru qoşunları üçün mütəxəssislərin də hazırlığı təşkil olunmuşdur. Burada dənizçilər üçün tədris müddəti 5 il, quru qoşunlarının zabitləri ...

                                               

Barrikada

Barrikada - hücum edən rəqibdən müdafiə olunmaq üçün, küçə, yol, körpü və dağ keçidlərinin qarşısını kəsən əsasən şalban, qum kisələri, daş, eləcə də araba, çəllək, işıqlandırma dirəkləri və sairədən düzəldilən süni sədd.