ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 83




                                               

Pozitiv öhdəliklər

Pozitiv öhdəliklər və ya müsbət öhdəliklər - beynəlxalq insan hüquqları hüququnda dövlətin fundamental hüquqlardan səmərəli istifadəni təmin etmək üçün hər hansı bir aktiv fəaliyyətini təşviq edən öhdəliklər. Bu mənada o, dövlətlərin insan hüquql ...

                                               

Səfirlik

Hər hansı dövlətin səfirliyi başqa bir dövlətin hökumətinin, yaxud beynəlxalq təşkilatın yerləşdiyi şəhərdəki diplomatik nümayəndəliyi adlanır. Hüquqi olaraq səfirliyin ərazisi yerləşdiyi dövlətin ərazisi hesab olunmur. Səfirliyə əlavə olaraq həm ...

                                               

Sığınacaq axtaran

Sığınacaq axtaran - öz ölkəsindən qaçıb başqa bir ölkəyə daxil olan və sığınacaq üçün, yəni bu ölkədə beynəlxalq qorunma hüququ üçün müraciət edən şəxs. Sığınacaq axtaran şəxs miqrantın bir növüdür və qaçqın və köçkünlər bu qrupa aid edilə bilər, ...

                                               

Suveren dövlət

Suveren dövlət - beynəlxalq hüquqda ali hakimiyyəti təmsil edən, öz dövlətinin daxili və xarici siyasətində tamamilə müstəqil olan, başqa dövlətin hakimiyyətindən asılı olmayan və hansısa bir coğrafi ərazidə suverenliyi olan dövlət. Beynəlxalq hü ...

                                               

Uçuş məlumat bölgəsi

Uçuş Məlumat Bölgəsi - FIR, içində uçuş Məlumat xidməti, xəbərdarlıq xidməti və aviasiya meteorologiyası xidməti verilən hüdudları müəyyənləşdirilmiş bir hava sahəsidir. FIR-lar indiki vaxtda istifadə edilən ən böyük hava sahəsi hissələridir və f ...

                                               

Vestfaliya sülhü

Vestfaliya sülhü beynəlxalq münasibətlərdə suveren dövlət prinsipinin bərqərar olmasına gətirdi. Vestfaliya sülhü - 15 may və 24 oktyabr 1648-ci ildə Osnabrük və Münsterdə imzalanan sülh müqavilələri.

                                               

Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyini bərpa etmək haqqında Ali Sovetin bəyannaməsi

Respublikasının dövlət müstəqilliyini bərpa etmək haqqında Ali Sovetin bəyannaməsi - 30 avqust 1991-ci ildə Ali Sovetin növbədənkənar sessiyasında gərgin müzakirələrdən sonra "Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyini bərpa etmək haqqında" ...

                                               

Balfur bəyannaməsi (1917)

Balfur Bəyannaməsi Birinci Dünya Müharibəsi zamanı 1917-ci ildə İngiltərə hökumətinin Fələstində,yəhudi əhalisinin az məskunlaşdığı Osmanlı bölgəsində "Yəhudi xalqı üçün milli ev" in qurulmasına dəstəyini elan edən bir bəyanat idi. Oxundu: Bəyann ...

                                               

Balfur bəyannaməsi (1926)

1926-cı il Balfour Bəyannaməsi 1926-cı ildə London da keçirilmiş İmperator Konfransının yekun hesabatıdır. İngilis dövlət xadimlərindən olan əvvəlki baş nazir Arthur J. Balfourun şərəfinə adlandırılmışdır. Birləşmiş Krallıq və Millətlər Birliyinə ...

                                               

Başqırdıstanın dövlət müstəqilliyi haqqında bəyannamə

Başqırdıstan dövlət müstəqilliyi haqqında bəyannamə - ictimai-siyasi əsas prinsipləri və Başqırd SSR-nin dövlət quruluşlarını elan etmiş sənəd. Bəyannamə 11 oktyabr, 1990-cı il Başqırd ASSR Ali sovetinin III sessiyasında qəbul edilmişdir.

                                               

Birləşmiş Millətlər Bəyannaməsi

Birləşmiş Millətlər Bəyannaməsi - 1942-ci il yanvarın 1-də Vaşinqton Konfransı zamanı imzalanıb. 1941-ci ilin dekabrında Ruzvelt tərəfindən antihitler koalisiyasında müttəfiqlər üçün "Birləşmiş Millətlər" adı verilmişdir. Birləşmiş Millətlər Təşk ...

                                               

Haaqa konvensiyaları və bəyannamələri (1899 və 1907)

1899 və 1907-ci illərdəki Haaqa Konvensiyaları - Hollandiyanın Haaqa şəhərində keçirilən iki beynəlxalq sülh konfransında qəbul edilmiş bir sıra beynəlxalq müqavilələr və bəyannamələrdir. Cenevrə Konvensiyaları ilə yanaşı, Haaqa Konvensiyaları, d ...

                                               

İnsan və vətəndaş hüquqları bəyannaməsi

İnsan və vətəndaş hüquqları bəyannaməsi - Böyük Fransa inqilabının fərdi insan hüquqlarını təyin edən ən vacib sənəddir. Bəyannamə 26 avqust 1789-cu ildə Təsis məclisi tərəfindən qəbul edilmişdir. İnsan Hüquqları və Vətəndaşlar Bəyannaməsinin ide ...

                                               

Qadın və Vətəndaş hüquqları haqqında Bəyannamə

Qadın və Vətəndaş Hüquqları Bəyannaməsi 1791-ci ildə Fransız inqilabçı fəalı, feministi və yazıçısı Olympia de Gouges tərəfindən İnsan və Vətəndaş Hüquqları Bəyannaməsinə cavab olaraq yazılmışdır. Bu sənədi yayımlamaqla de Gouge, Böyük Fransız İn ...

                                               

Bədən cəzası

Bədən cəzası və ya fiziki cəza - edam ilə birgə ən qədim cəzalardan biridir. Bu cəzanın mənası cinayətdə günahkar olan kəsə fiziki ağrı verməkdə və/və ya yaralamaqdadır. Bədən cəzalarını iki yerə ayırmaq olar: ağrı vermək, alətlər ilə vurmaq, mək ...

                                               

Çarmıxa çəkmə

Çarmıxa çəkmə - bir-birinin üzərinə çarpaz qoyulmuş iki taxtadan ibarət dar ağacına çəkilmə. Keçmişdə cinayətkarların üzərinə bağlamaq və ya mismarlamaq surətilə cəzalandırılmasında yayğın olaraq işlədilmişdir.

                                               

Daşqalaq

Rəcm və ya daşqalaq - hələ qədimlərdə yəhudilərə və yunanların icra etdikləri ölüm hökmü növü. Quran ayələri daşqalağın əvvəlki qövmllərdə də olmasını təsdiq edir. Məsələn, Onlar dedilər: "Ey Şüeyb! Dediklərinin çoxunu başa düşmür və səni aramızd ...

                                               

Etnik təmizləmələr

Etnik təmizləmələr - bir etnik qrupa məxsus olan insanların məcburi surətdə müəyyən ərazidən köçürülməsi siyasəti. Bir sıra hallarda "etnik təmizləmələr" əhalinin kütləvi köçürülməsi ilə yanaşı, məcburi emiqrasiya, deportasiya və genosid forması ...

                                               

Fələqqə

Fələqqə - Orta əsrlər Şərqində cəza vasitəsi. Günahkarlar fələqqəyə salınır qamçılanırdı. Cəza XX əsrin əvvəllərinə kimi İranda və Türkiyədə, həmçinin, bir çox Orta Asiya və ərəb ölkələrində tətbiq edilirdi. Bu cəza növü həmin dövrdə Azərbaycanın ...

                                               

İslamda baş kəsmə

İslamda baş kəsmə - Şəxslərin başlarının kəsilməsi ilə cəzalandırılması. İslam ölkələrinin bəzilərində bu gün belə bu cəza metodundan istifadə edilməkdədir. Baş kəsmə cəzası bir çox ərəb ölkələrində qadağan edilmişdir. Cəza metodundan əsasən radi ...

                                               

Montrö Boğazlar Konfransı

Montrö Boğazlar Konfransı yaxud İstanbul boğazlarının statusu haqqında Montrö konvensiyası və ya 1936-cı il Montrö konvensiyası - Türkiyənin Qara dənizlə Aralıq dənizini birləşdirən Bosfor və Dardanel boğazları üzərindəki suverenliyini qaytaran İ ...

                                               

Dövlət idarəetmə formaları

Dövlət idarəetmə formaları - yüksək dövlət hakimiyyəti orqanlarının təşkili sistemini, onların formalaşma qaydasını, fəaliyyət şərtlərini və səlahiyyətlərini, habelə bu orqanların bir-biri ilə və əhali ilə qarşılıqlı əlaqəsi qaydasını və əhalinin ...

                                               

Dövlət mexanizmi

Dövlət mexanizmi - praktik olaraq dövlət gücünü, dövlətin vəzifələrini və funksiyalarını həyata keçirən dövlət orqanlarının və qurumlarının ayrılmaz bir iyerarxik sistemi. Dövlətin mexanizmi dövlətin mahiyyətinin ayrılmaz hissəsidir: dövlət mexan ...

                                               

Dövlət və hüquq nəzəriyyəsi

Dövlət və hüquq nəzəriyyəsi - daimi qarşılıqlı əlaqədə dövlətin və hüququn mənşəyini, inkişafını və fəaliyyətinin mahiyyətini, ən ümumi qanunlarını və meyllərini öyrənən, eyni zamanda bütün hüquq elmləri üçün ümumi anlayışlar və kateqoriyalar təş ...

                                               

Hüquqi fakt

Hüquqi fakt - qanunun aliliyi ilə hüquqi münasibətlərin yaranmasını, dəyişməsini və ya dayandırılmasını birləşdirən xüsusi bir həyat vəziyyəti. Qanuni faktlar, bir qayda olaraq, qanundan kənar olaraq yaranır və mövcuddur, lakin qanunverici tərəfi ...

                                               

Hüquqi nihilizm

Hüquqi nihilizm - insanlar arasındakı münasibətlərin uğurlu tənzimlənməsinin bir elementi kimi ictimai qurum və davranış qaydaları sistemi olaraq qanunun inkar edilməsi. Bu cür hüquqi nihilizm qanunsuz hərəkətlərə, xaosa səbəb ola biləcək və ümum ...

                                               

Hüququn mahiyyəti

Hüququn mahiyyəti - hüququn ən sabit xüsusiyyətlərini göstərən nəzəri kateqoriya. Hüququn ümumbəşəri, sinif funksiyaları və prinsipləri ilə aşkarlanır. A.Lısenkovun fikrincə hüququn mahiyyətinin tərifi dörd yanaşmaya bölünə bilər: normativ, geniş ...

                                               

Hüququn tənzimləyici nəzəriyyəsi

Hüququn tənzimləyici nəzəriyyəsi - tərəfdarlarının bütün ölkə üçün vahid bir nizamı qorumaq üçün qurulduğuna inanan qanunun mənşəyi nəzəriyyələrindən biri. Nəzəriyyə Asiya ölkələrində və Rusiyada yayılmışdır.

                                               

İctimaiyyətlə əlaqələrin tənzimləyiciləri

İctimaiyyətlə əlaqələrin tənzimləyiciləri - insanların davranışını və ya həyatın müxtəlif sahələrində digər tənzimləmə obyektlərinin vəziyyətini tənzimləyən müəyyən normaların məcmusu. Hər hansı bir cəmiyyətdə çox fərqli davranış qaydaları mövcud ...

                                               

Maraqların cəmlənməsi

Maraqların cəmlənməsi - mahiyyəti siyasi şəxslər üçün ictimai tələb və tələblərin müxtəlifliyinin inteqrasiyası, sistemləşdirilməsi və koordinasiyası olan cəmiyyətin siyasi sisteminin funksiyası. Bu prosesin nəticəsi alınan siyasi kurs, qəbul edi ...

                                               

Maraqların ifadə edilməsi

Maraqların ifadə edilməsi - Qabriel Almond tərəfindən elmi dövriyyəyə buraxılan və siyasi sistemin siyasi partiyalar tərəfindən cəmiyyətin subyektlərinin mövcud siyasi sistemə olan tələblərini müəyyənləşdirməsindəki funksiyasını ifadə edən bir si ...

                                               

Məhkəmə hakimiyyəti

Məhkəmə hakimiyyəti - dövlətin və vətəndaşların, vətəndaşların özləri, hüquqi şəxslər arasındakı sosial ziddiyyətləri, habelə qanunların konstitusiyaya uyğunluğunu yoxlamaq üçün qanunlar əsasında fəaliyyət göstərən müstəqil və suveren dövlət haki ...

                                               

Normativ aktların sistemləşdirilməsi

Dövlət orqanları, müəssisələr, təşkilatlar və təşkilatlar tərəfindən saxlanılması məqsədi ilə müəyyən bir sxem üzrə işlənmə və tənzimləmə üçün mövcud qaydaların toplanması. Ən ümumi jurnal mühasibat və avtomatlaşdırılmış mühasibatdır.

                                               

Normativ hüquqi akt

Normativ hüquqi akt - səlahiyyətli dövlət orqanı tərəfindən qəbul edilmiş, göstərişləri ümumi məcburi xarakter daşıyan, hüquq normalarını müəyyən edən, dəyişdirən və ya ləğv edən, dəfələrlə tətbiq olunmaq üçün nəzərdə tutulmuş rəsmi yazılı sənədd ...

                                               

Stenoqram

Stenoqram - protokolun bir növüdür. İclas, müşavirə və s. kolegiyal orqanların yığıncaqlarından məruzələrin, mitinqlərin və s. çıxışların stenoqrafiya üsulu ilə tərtib edilmiş sənəddir. Stenoqrafik yazı adi yazıdan 4-5 dəfə sürətlə yazılır.

                                               

Subyektiv hüquq

Subyektiv hüquq, subyektiv mənada hüquq, və ya hüquq ; c.h. hüquqlar - subyektin hər hansı bir yaxşı və ya davranış forması üçün tanınmış tələbi. Subyektiv qanun xüsusi sosial normaların kompleks sistemi olan və sosial tənzimləyici rolunu oynayan ...

                                               

Həqiqi Dövlət Ədliyyə Müşaviri

Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi tərəfindən təsdiq edilmiş "Ədliyyə işçilərinin rütbə dərəcələri" və "Prokurorluq orqanlarının işçilərinin fərqlənmə nişanları və xüsusi geyim formasının təsviri haqqında" qanunlara əsasən Ədliyyə və Prokur ...

                                               

Azərbaycan Respublikasında dövlət varidatı elan edilən filmlərin siyahısı

Azərbaycan Respublikasında dövlət varidatı elan edilən filmlərin siyahısı - Bu siyahı Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 7 may 2019-cu il tarixli, 211 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş sənədə əsasən hazırlanmışdır.

                                               

Azərbaycan Respublikasında əsərləri dövlət varidatı elan edilən müəlliflərin siyahısı

Azərbaycan Respublikasında əsərləri dövlət varidatı elan edilən müəlliflərin siyahısı - Bu siyahı Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 7 may 2019-cu il tarixli, 211 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş sənədə əsasən hazırlanmışdır.

                                               

Beynəlxalq İntellektual Mülkiyyət Təşkilatı

Ümümdünya Əqli Mülkiyyət Təşkilatı - BMT-nin ixtisaslaşdırılmış hökumətlərarası beynəlxalq təşkilatı. Stokholm konvensiyasına uyğun olaraq yaradılmışdır və Cenevrə şəhərində yerləşir. ÜƏMT-nin hazırkı Baş Direktoru 2008-ci il oktyabrın 1-də vəzif ...

                                               

Creative Commons Lisenziyaları

Creative Commons Lisenziyaları - müəllif hüquqları üzrə lisenziyalar. Bu lisenziyalar 16 dekabr 2002-ci ildə ABŞ-ın Creative Commons qeyri-kommersiya təşkilatı tərəfindən qəbul edilmişdir. Creative Commons təşkilatı Creative Commons lisenziyaları ...

                                               

Əqli mülkiyyət

Əqli mülkiyyət – qanunvericilik aktları ilə müəyyən edilmiş hallarda və qaydada vətəndaşın, yaxud hüquqi şəxsin intellektual yaradıcılığın nəticələrinə, yaxud ona bərabər tutulan məhsulların, yerinə yetirilən iş və xidmət növlərinə müstəsna hüquq ...

                                               

Əmtəə nişanı

Əmtəə nişanı – hüquqi cəhətdən qorunan firma adı, firma nişanı, əmtəə nümunəsi və ya onların əlaqələndirilməsidir, başqa sözlə müəyyən firmanın əmtəələrinin digər firmanın məlumatlarından fərqləndirmək üçün xidmət göstərən müəyyən edilmiş qaydada ...

                                               

Faylın birgə istifadəsi

Faylın birgə istifadəsi – hesablama şəbəkəsində mərkəzi kompüterdə və ya ümumi serverdə saxlanılan və birdən artıq istifadəçi tərəfindən sorğulanan, baxılan və dəyişdirilən fayllarla iş. Müxtəlif proqramlarda və ya müxtəlif kompüterlərdə işlədilə ...

                                               

Fotoqrafiya və hüquq

Fotoqrafların intellektual mülkiyyət hüququ müxtəlif yurisdiksiyalardakı müəlliflik hüquqları vasitəsilə qorunur. Bəzi hallarda fotoqrafiya mülki hüquq və yaxud cinayət qanunları ilə çərçivələnə bilər. Müəyyən şəkilləri dərc etmək məxfilik siyasə ...

                                               

Müəllif hüququ

Müəllif hüququ – insanların elm, ədəbiyyat və incəsənət sahələrində əldə etdikləri yaradıcılıq nəticələrinin istifadəsinin hüquqi münasibətlərini tənzimləyən qaydadır. Obyektiv mənada müəlliflik hüququ əsərlərin yaradılması və istifadəsi üzrə mün ...

                                               

Respublika Patent fondu

Respublika Patent fondu 1967-ci ildə Respublika Elmi-Texniki Kitabxanasının nəzdində yaradılıb. Hazırda ayrıca təşkil olunmuş binada fəaliyyət göstərir. Respublika Patent fondu Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsinin tabeç ...

                                               

Cəfər Mövsümov

Cəfər Mövsümov, Bakı – 22 may 2005, Bakı) - hüquq elmləri doktoru, professor. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Aparatının Analitik və qanunvericiliyin sistemləşdirilməsi şöbəsinin məsləhətçisi.

                                               

Elşad Abdullayev (hüquqşünas)

Elşad Abdullayev, Kürdəmir) - Hüquq elmləri doktoru, professor, Azərbaycanda Gülərgeyt kimi adlanan Gülər Əhmədova olayının əsas təşkilatçısı.

                                               

Etibar Əliyev (hüquqşünas)

Etibar Əli oğlu Əliyev 15 aprel 1957-ci ildə Cəlilabad rayonunun Ocaqlı kəndində anadan olmuşdur. 1963-1973-cü illərdə orta məktəbdə təhsil almışdır. 1973-cü ildə Ç.İldırım adına Azərbaycan Politexnik İnstitutunun indiki Azərbaycan Texniki Univer ...