ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 99




                                               

Forşlaq

Qısa forşlaq, qarmağı qısa xətlə cızılmış kiçik şəkildə səkkizlik notdan ibarətdir. İfa zamanı bu xırda not əsas notun vəzni hesabına daxil olur. Qısa forşlaq sadə və mürəkkəb olmaqla iki, üç, hətta dörd və beş kiçik notdan da əmələ gələ bilər. S ...

                                               

Xanə

Xanə - ən güclü paydan başlanan və onun gücü yanında bərabər olandan əvvəl bitən musiqi metrinin vahididir.

                                               

Kamera musiqisi

XVI əsrdə hələ iri konsert zallarının, filarmoniyaların olmadığı bir dövrdə instrumental musiqi və kiçik vokal əsərləri musiqi həvəskərlarının evlərində ifa edilirdi. Bu konsertlərdə adətən, klavesinin müşayiəti ilə skripka, violonçel, hoboy və b ...

                                               

Melizm

Melizm – ümumiyyətlə melodiyanı gözəlləşdirən əlavə melodik artırmalara deyilir. Melizm işarələri ən çox Azərbaycan musiqisində işlədilir. Qərb və rus klassik musiqisində də çox təsadüf edilir. Bu əlavə melodik artırmaların müəyyən şəkli vardlr. ...

                                               

Muğam

Muğam və ya muğamat - mürəkkəb, ideya, emosional məna daşıyan, dərin və bitkin təfəkkür, bədii həyəcan və müxtəlif musiqi obrazlarının inkişafını ifadə edən musiqi janrı. Muğam yarandığı ən qədim zamanlardan başlayaraq, əsrlər boyu davam edən təd ...

                                               

Opera

Opera - məzmunu musiqi dramaturgiyası, xüsusilə vokal musiqi vasitəsilə ifadə edilən musiqi-dram incəsənəti janrı. Operanın ədəbi əsasını libretto təşkil edir.

                                               

Pansori

Pansori - müğənni ilə davulçü tərəfindən ifa edilən Koreya musiqili nağılbazlıq janrı. Cənubi Koreya hakimiyyəti pansori müğənniləri yaşayan milli xəzinə olduğunu sayır. 2003-cü ildə o, UNESCO tərəfindən Bəşəriyyətin Şifahi və Qeyri-Maddi İrsinin ...

                                               

Pauza (musiqi)

Pauzalar - musiqi əsərlərinin ifası zamanı işlədilən fasilə. Pauzalar notların vəzni ilə ölçülür. Hər not vəzninin, özünəməxsus pauza işarəsi vardır. Bunlardan bütöv notun pauzası üçüncü xəttin üstündə və brevisin pauzası ikinci ilə dördüncü xətt ...

                                               

Ritm

Ritm - eyni bir hadisənin müxtəlif tərkib hissələrinin müəyyən bir zaman çərçivəsində ahəngdar şəkildə, təkrarlanmasıdır. Başqa sözlə, sözün və ya səsin proporsional şəkildə təkrarlanmalıdır. Ədəbiyyatda ritm – sənət əsərlərində ortaq ölçülü müxt ...

                                               

Septakkord

Septakkord - dörd səsin birlikdə və ya ardıcıl səslənməsinə deyilir. Qammanın bütün pillələrindən septakkord qurmaq mümkündür. Ammma ən çox istifadə edilən Daminant Septakkorddur. Qammanın V pilləsi dominanta adlanır. Daminant septakkordun adı da ...

                                               

Süita

Süita - bir neçə tamamlanmış pyesdən ibarət silsilə əsər; obraz məzmununa və quruluşuna görə fərqlənən pyeslər kontrastlıq prinsipi ilə növbələşir. XVI əsrdə İtaliyada meydana gəlmiş və peşəkar musiqidə geniş yayılmışdır.

                                               

Love Live!

Love Live! School Idol Project - ASCII Media Works, Dengeki Gs Magazine, musiqi yazı lenti Lantis və Sunrise animasiya studiyası tərəfindən birgə istehsal olunan bir multimediya layihəsi. Layihə, məktəblərini bağlamaqdan qurtarmaq üçün bir məktəb ...

                                               

Analitik həndəsə

Analitik həndəsə - həndəsə bölməsi; nöqtə, düz xətt, müstəvi, vektor, ikitərtibli xətt, ikitərtibli səth və onlara dair məsələləri öyrənir. Həndəsi işə Cəbriyyə analizi tətbiq edən və Cəbriyyə problemlərin həllində həndəsi anlayışları istifadə ed ...

                                               

Karteziyan koordinant sistemi

R × R {\displaystyle \mathbb {R} \times \mathbb {R} } Karteziyan hasilindəki hər sıralı cütlüyün Evklid müstəvisindəki bir nöqtəyə və birinci dərəcədən iki dəyişənli hər bir polinomun müstəvidəki bir düz xəttə, birəbir uyğunlaşdırılması ilə yarad ...

                                               

Skalyar hasil

Skalyar hasil - nəticəsi skalar olan, yəni koordinat sisteminin seçimindən asılı olmayan bir rəqəm olan iki vektor üzərində əməliyyat. 1 0. {\displaystyle 1^{0}.} İki a ¯ {\displaystyle {\bar {a}}} və b ¯ {\displaystyle {\bar {b}}} vektorunun ska ...

                                               

Üçölçülü fəza

Üçölçülü fəza - yaşadığımız maddi dünyanın həndəsi modeli. Bu fəza ona görə üçölçülü adlanır ki, üç həmcins dəyişəndən ibarətdir, yəni üçölçülü fəza üç tək ortoqonal vektorla təsvir edilir. İnsanın üçölçülü fəzanı təsəvvür etməsi, hələ körpəlik d ...

                                               

Cəbr

Cəbr -Ərəbcə Əl-cəbr - doldurma. "Cəbr" sözü həmçinin müxtəlif cəbr sistemlərinin adlarında istifadə edilir. Daha geniş mənada cəbrdə toplamanın və sayların vurulmasının adi əməliyyatlarını ümumiləşdirən bir çox sərbəst təbiətin elementlərinin üs ...

                                               

10 (ədəd)

İki əl barmaqlarının cəmi olan on sayı on iki sayının yaranmasına qədər çoxluq bildirmişdir. İstisna hallar nəzərə alınmazsa, on sayının mifoloji aləmlə elə bir dərin bağlılığı yoxdur. İstisna hallar deyəndə dünya tarixində "müqayisə edilməyəcək ...

                                               

Kvadrat (cəbr)

Kvadrat ədəd - ədədin özü-özünə vurulmasından alınan hasil. Kvadrat dərəcəsi 2 olan qüvvət şəklində göstərilir. Kvadrat sırası: 0, 1, 4, 9, 16, 25, 36, 49, 64, 81, 100, 121, 144, 169, 196, 225, 256, 289, 324, 361, 400, 441, 484, 529, 576, 625, 67 ...

                                               

Qrup nəzəriyyəsi

Qrup nəzəriyyəsi - G çoxluğunda elə müəyyən əməl mövcuddursa ki, həmin coxluğun ixtiyari iki ünsürünə üçüncü elementi qarşı qoysun və həmin əmələ nəzərən aşağıdakı 4 aksiom: 3.G çoxluğunda vahid element adlanan elə e ünsürü elementi mövcuddur ki, ...

                                               

Məntiq düsturları və məntiq qanunları

Məntiq əməllərinin köməyi ilə sadə mülahizələrdən mürəkkəb mülahizələr düzəltmək olar. Eyni zamanda, məntiq əməlləri, verimiş mürəkkəb mülahizənin məntiqi quruluşunu müəyyən edərək onu sadələşdirməyə imkan verir. Məsələn, belə bir mülahizəyə baxa ...

                                               

Myöbius funksiyası

Ədədlər nəzəriyyəsində əsas yerlədən birini də Myöbius funksiyası tutur. Myöbius funksiyasını μ {\displaystyle \mu } kimi işarə edirlər. TƏRİF. Aşağıdakı şərtlər təyin edilən μ x {\displaystyle \mu x} funksiyası Myöbius funksiyası adlanır: 1) μ x ...

                                               

Tam cəbri ifadələr

Ədəd və dəyişənlərin vasitəsi toplama, çıxma, vurma, bölmə əməllərinin iştirakı ilə düzəlmiş ifadələrə cəbri ifadələr deyilir. Əgər cəbri ifadədə dəyişənə bölmə yoxdursa, ifadə tam ifadədir. Tam ifadə həm birhədli, həm də çoxhədli ola bilər. Əgər ...

                                               

1 − 2 + 3 − 4 + · · ·

1 - 2 + 3 - 4 +. - riyaziyyatda hədlərinin işarələri sırayla dəyişən, ardıcıl, müsbət ədədlərin əmələ gətirdiyi sonsuz silsilədir. Bu ardıcıllığın ilk m hədlərinin cəmi Siqma cəm düsturu istifadə edilərək aşağıdakı şəkildə ifadə edilə bilər: ∑ n ...

                                               

Bul cəbri (məntiqi)

Bul cəbri - ədədi dövrələrin analiz və dizaynını təmin edən riyazi nəzəriyyədir. Rəqəmli kompüter dövrələrinin tətbiqində, ikili dəyişənlər üzərində təyin olunan ədədi əməliyyatları göstərir.Bul cəbri ikili say sisteminə əsaslanır.

                                               

Qraf (riyaziyyat)

Qraf - - proqramlaşdırmada: öz aralarında ixtiyari qaydada birləşmiş müəyyən sayda təpədən ibarət olan verilənlər strukturu. Qrafın istənilən iki təpəsi tillə birləşdirilə və ya birləşdirilməyə bilər. Qrafın bütün təpələrinin birləşməsi vacib dey ...

                                               

Tusi-Paskal üçbucağı

Tusi-Paskal üçbucağı - binomial əmsalların üçbucaq formasında düzülüşü. Paskal üçbucağı kimi qeyd edilməsinə baxmayaraq, tarix göstərir ki, ilk dəfə bu üçbucağı dahi azərbaycanlı alim Nəsirəddin Tusi qurmuşdur. Təkrarsız kombinazonlar üçün isbat ...

                                               

Ağ küy

Ağ küy- ehtimal nəzəriyyəsində – spektral sıxlığı sabit olan ümumiləşdirilmiş stasionar X təsadüfi proses. Korrelyasiya müddəti çox kiçik olan təsadüfi həyəcanlanmaları təsvir etmək üçün istifadə olunur. Məsələn, istilik küyündə – elektronların i ...

                                               

Normal paylanma

Normal paylanma və ya Qaus paylanması kəsilməz ehtimal paylanmasının vacib növüdür. Fiziki kəmiyyət bir çox təsadüfi amillərin təsirinə məruz qaldıqda o normal paylanmaya tabe olur. Məlumdur ki, belə hallar təbiətdə çox rast gəlinir. Onlardan nor ...

                                               

Cüt və tək funksiyalar

Funksiya” - Riyaziyyatın əsas anlayışlarından biri. Onun verilməsində sabit və ya dəyişən kəmiyyətlərdən istifadə edilir. Müxtəlif ədədi qiymət ala bilən kəmiyyətə dəyişən kəmiyyət, yalnız bir ədədi qiymət ala bilən kəmiyyətə isə sabit kəmiyyət d ...

                                               

Eksponent artım

Eksponent artım - artım sürəti kəmiyyətin özü ilə mütənasib olduqda kəmiyyətdəki artım. Eksponensial qanun una tabedir. Eksponensial artım daha yavaş xətti və ya güc asılılıqları ilə ziddiyyət təşkil edir. Bərabər fasilələrlə ayrı-ayrı tərif sahə ...

                                               

Natural ədədlər

Natural ədədlər - saymaq üçün istifadə olunan ədədlərə deyilir. Natural ədədlər 2 cür olur: 1.Tək1:3:5.5. 2.Cüt2:4:6.

                                               

Vurma

Vurma - hasil almaq üçün bir ədədin digər ədədə, yaxud öz-özünə vurulmasına deyilir. Məsələn: 2 və 3 rəqəmlərinin vurulmasından 6, 3 və 4 rəqəmlərinin vurulmasından 12 alınır.

                                               

0 (ədəd)

Sıfır - ədəd oxunu müsbət və mənfi ədədlərə ayıran tam ədəd. Sıfır - ing. zero, ru. Ноль – arifmetik simvol 0; heç bir kəmiyyəti yoxdur. sıfırlama - ing. zero out, ru. обнулить – dəyişənin, yaxud bitlər ardıcıllığının qiymətinin sıfra bərabərləşd ...

                                               

0.(9)

0.999. kimi yazılır) - Riyaziyyatda onluq nöqtədən sonra yazılan sonsuz sayda 9 rəqəmindən ibarət olan rasional ədəd. 0.999. ədədi 0.9, 0.99, 0.999 və s. kimi ədədlərin hamısından böyükdür. Bu ədəd 1-ə bərabər olaraq göstərilə bilər. Başqa sözlə ...

                                               

1 (ədəd)

Bir ədədi riyaziyyatda bir çox hallarda vahid adlanır. Vahidin aşağıdakı xassələri var: Vahid tək ədəd hesab edilir. 1 ədədi nə sadə ədəd, nə də ki, mürəkkəb ədəddir. Vahidi istənilən ədədə vurduqda həmin ədəd özü alınar. İstənilən ədədi vahidə b ...

                                               

1000 (ədəd)

Sən onları yəhudiləri bütün insanlardan, hətta müşriklərdən də daha artıq yaşamağa həris görərsən. Onlardan hər biri istər ki, min il yaşasın, halbuki uzun ömür etmək onların heç birini axirət əzabından uzaqlaşdırmaz. Allah onların nə etdiklərini ...

                                               

13 (ədəd)

Mifoloji anlamlı olan on üç sayı haqqında da mənbələrdə xəbərlər vardır. Misal üçün, monqollar əcdad ruhlarının, torpaq hamisi ruhlarının sayını on üç bilmişlər. Əslində buddizmin bir qolu olaraq formalaşan lamaizmə qədər Buryat horinlərində də o ...

                                               

19 (ədəd)

19 ədədi gizli şəkildə Qurani-Kərimin ayələri və ümumiyyətlə, mətninin strukturunda yer alır. Quranda "RƏHİM VƏ RƏHMAN ALLAHIN ADI İLƏ" ifadəsi orijinal, yəni ərəb variantında 19 hərfdən ibarətdir. Bu ifadənin tərkibindəki 4 söz Quranda 1919 ayəd ...

                                               

2 (ədəd)

Bütün başlanğıcların başlanğıcı, yəni elə sayların da ilki olan birdən sonra insanlar iki sayı ilə qarşılaşmışlar. Bu sayın da ilkin yaranışı çeçələ barmaqdan sonra qatlanan adsız barmaqla bağlıdır. Özündən əvvəlki bir sayından fərqli olaraq iki ...

                                               

3 (ədəd)

Bir və iki sayının təbii davamı olan və mənbələrdə mürəkkəb say sisteminin başlanğıcı bilinən üç sayı özündən əvvəlkilərindən fərqlənir. Bütün dünya xalqlarının say sistemində üç sayı rəqəm olmaqdan savayı, Yerin üst və alt qatı da daxil olmaqla, ...

                                               

309 (ədəd)

Müqəddəs Quran kitabında Əshabi-Kəhf surəsinin 2-ci ayəsində Kəhf mağarasında uzun müddət yatıb sonra oyananların orada 300 üstə gəl 9 il qaldıqları işarə eidlir. Burada zamanın nisbiliyi və Hicri-şəmsi təqvimi ilə Hicri-qəməri təqvimi arasında d ...

                                               

4 (ədəd)

Haqq-hesab əməliyyatında üçdən üstün olan dörd sayı, hər şeydən öncə, yaşadığımız məkanın, kosmos mühitinin, yəni ümumilikdə kainatın üfüqi durumunu mifoloji anlamda simvollaşdırır. Və bu məqamda kainatın şaquli göstəricisi olan üç sayından heç d ...

                                               

42 (ədəd)

Qırx iki - 41-dən sonra 43-dən evvəl gələn cüt saydır.Məşhur mədəniyyətdə Hitchhikers Galaxy Guide kitabında həyatın, kainatın və hər şeyin son sualına cavab olaraq təqdim olunduğu üçün diqqəti cəlb etdi. Riyaziyyatda 42 Bu bərabər saydır. Bu Toi ...

                                               

5 (ədəd)

Saylar sırasında beşin məxsusi yeri və icra rolu vardır. Beş sayı sol əlin çeçələ, adsız, orta, şəhadət barmaqlarından sonra say saymaq vəzifəsini üzərinə alan baş barmaqla bağlıdır. Sözsüz ki, bu, məsələnin görünən tərəfidir. Burada görünməyən t ...

                                               

6 (ədəd)

Qədim mənbələrdə altı sayı daha çox dünyanın yaradılması ilə bağlı şəkildə özünü göstərməkdədir. "Bibliya"nın verdiyi xəbərə görə, Tanrı dünyanı altı gün içində yaratmış, sonrakı günü isə özü üçün dincəliş günü hesab etmişdir. İran məişətində də ...

                                               

7 (ədəd)

Bir sıra xalqların folklorunda, yazılı abidələrində, ayin-mərasimlərində, inam-etiqadlarında, məişətlərinin bütün sahələrində yeddi sayı qədər fəal olanı yoxdur. Elə bu səbəbdəndir ki, yeddi sayının insanın maddi və mənəvi həyatındakı həm real, h ...

                                               

8 (ədəd)

Əski təsəvvurləri qoruyub cağımıza catdıran mənbələrdə elə səkkiz sayı ilə doqquz sayı da kainatın mifoloji modelinin ufuqi və şaquli vəziyyətini simvollaşdırır. Bundan savayı, bəzi turk xalqlarının mifoloji inamlarına gorə, səkkiz sayı qadın, do ...

                                               

9 (ədəd)

Türk xalqlarının önəmli sayı doqquzdur. Amma bu, o demək deyil ki, doqquz sayı başqa xalqlara yaddır. Bütün dünya xalqlarının mif, folklor örnəklərində, məişət institutunda doqquz sayı vardır və bu saya münasibət də fərqli-fərqlidir. Dünyada türk ...

                                               

99 (ədəd)

Ya Peyğəmbər! Sənə Davudun padşahlığı vaxtı dava edənlərin xəbəri gəlib çatdımı? O zaman onlar Davuda məxsus məbədə ibadət vaxtı ora daxil olmaq qadağan edildiyi üçün divardan aşıb gəlmişdilər. Onlar Davudun yanına gəlikdə Davud onlardan mə’bədə ...