Back

ⓘ Dövlət dini




                                               

Səudlar

Ərəbistan yarımadasının mərkəzində və şərqində mərkəzi hakimiyyətin olmaması qarmaqarışıqlığa səbəb olmuşdu. Bu şəraitdə sağ qalan səudların mövqeləri yenidən güclənməyə başladı. Nəticədə 1821-ci ildə Abdulla ibn Səudun sağ qalmış qohumlarından Türki ibn Abdulla əl-Səud, özünə Ər-Riyadı paytaxt seçərək Osmanlılara qarşı üsyan qaldırdı. Nəticədə 1824-cü ildə İkinci Səudiyyə Dövləti - Nəcd əmirliyi yarandı. 1834-cü ildə Turki öldü, onun yerinə Misir əsarətindən qaçan oğlu Feysal keçdi. Səudların hakimiyyəti altında əmirlik qəbilə üsyanlarını yatıraraq qonşu dövlətləri ona xərac verməyə məcbu ...

                                               

Nəcd əmirliyi

Nəcd əmirliyi və yaxud İkinci Səudiyyə dövləti - XIX əsrdə Ərəbistan yarımadasında mövcud olmuş dövlət. Nəcd əmirliyi Birinci Səudiyyə Dövləti süquta uğradıqdan sonra, 1824-cü ildə yenidən əvvəlki ərazilərdə, bu dəfə paytaxt Ər-Riyad olmaqla Səud sülaləsi tərəfindən yaradılmışdır. Əmirlik 1824-1891-ci illərdə mövcud olmuşdur. 1891-ci ildə əslən Haildən olan səudların əzəli düşmənləri Əl-Rəşidi qəbiləsi tərəfindən süquta uğradılmışdır.

                                               

Əlillərin hüquqları haqqında Konvensiya

Əlillərin hüquqları haqqında Konvensiya - 13 dekabr 2006-cı il tarixində BMT Baş Məclisi tərəfindən qəbul edilmiş və 3 may 2008-ci il tarixində qüvvəyə minmiş. Konvensiya ilə paralel olaraq, ona Fakultativ Protokol qəbul edildi və qüvvəyə mindi. 2019-cu ilin noyabr ayından etibarən Konvensiyada 181 dövlət və Avropa Birliyi, Fakultativ ilə bağlı Protokolda 96 dövlət iştirak edir. Konvensiyanın qüvvəyə minməsi ilə Əlillərin Hüquqları Komitəsi yaradıldı əvvəlcə - 80 nəfərin iştirakçısı olan ölkələrin sayının 18 nəfərə çatması ilə əlaqədar olaraq 12 mütəxəssisdən ibarət idi - Konvensiyanın işt ...

                                               

III Xristian

III Xristian - Danimarka və Norveç kralı. Səltənəti illərində kilsə ilə hökumət arasında sıx əlaqələr quruldu. Protestant dini reformasiyasının bir hissəsi olaraq lüteranlığı dövlət dini halına gətirirdi.

                                               

Nikah yaşı

Nikah yaşı - qanunla müəyyən edilən və ya bir şəxsin qanuni olaraq evlənməsinə icazə verilən, dini və ya digər sosial təsdiq formalarına tabe olan minimum yaş. Nikah yaşı və digər şərtləri yurisdiksiyalara görə müxtəlif cür müəyyən olunur, lakin yurisdiksiyaların əksəriyyətində nikah yaşı yetkinlik yaşına çatma ilə müəyyən olunur. Buna baxmayaraq, bəzi hallarda nikah yaşı məhkəmə qərarı ilə və ya qadının hamilə olması halında dəyişdirilə bilər. Nikah yaşı ümumi olaraq 18 yaş müəyyən edilib, lakin bəzi hallarda daha yüksək, bəzi hallarda daha aşağı ola bilər. 1962-ci il tarixli Nikah qeydiy ...

                                               

II Ceyms

II Ceyms və ya VII Ceyms - İngiltərə, Şotlandiya və İrlandiyanın sonuncu katolik kralı. İngiltərə tarixində adının ikincisi, Şotlandiya tarixində isə yeddincisi olduğu üçün bəzi mənbələrə II Ceyms, bəzilərində isə VII Ceyms olaraq anılır. Cəmi 3 il davam edən və 1688-ci ildə baş tutan Şanlı inqilabla başa çatan səltənəti İngiltərə tarixində dini tolerantlıqla fərqləndi. Monarxiya-Parlament arasındakı mübarizəni bitirərək illərdir davam edən sivil və siyasi gərginliyə son qoydu. II Ceymsin doğuşdan qazandığı taxt hüququ var idi və böyük qardaşı II Karldan təslim aldığı bu səltənəti İngiltər ...

                                               

Azlıqların hüquqları

Azlıqların hüquqları - irqi, etnik, sinif, dini, dil, gender və ya cinsi azlıqların üzvlərinə aid edilən fərdi hüquqlardır; bura o cümlədən hər hansı bir azlığa verilən kollektiv hüquqlar da daxildir. Azlıqların hüquqları eyni zamanda hər hansı bir çoxluğa daxil olmayan hər kəsin fərdi hüquqlarına da şamil edilə bilər. Vətəndaş hüquqları hərəkatları tez-tez hər hansı azlığa üzvlük səbəbindən fərdi hüquqların inkar edilməməsini təmin etməyə çalışırlar. Bu cür vətəndaş hüquqları müdafiəçiləri arasında qlobal qadın hüquqları və qlobal LGBT hüquqları hərəkatları və dünyadakı müxtəlif irqi azlı ...

                                               

Fransalı Mariya

Fransalı Mariya - Şotlandiya kralı V Ceymsin ikinci xanımı, Şotlandiya kraliçası. 1538-ci ildə Şotlandiya kralı ilə evləndi və Şotlandiya kraliçası oldu. Ən kiçik övladı Mariya Stüartın doğumundan 6 gün sonra kral vəfat etdi və körpə qızcığaz Şotlandiya kraliçası elan edildi. Ceyms Hamiltonun 12 illik naibliyinin ardından Mariya 1554-cü ildə kraliçanın naibəsi olaraq vəzifəyə gətirildi. 6 illik naibəliyi dövründə katolik Fransa krallığı ilə əlaqələri gücləndirmiş, İngiltərədən azad və katolikləşmiş bir Şotlandiya krallığı qurmaq istəmişdi. Ancaq Şotlandiyadakı protestant reformasiyasının ö ...

Dövlət dini
                                     

ⓘ Dövlət dini

Dövlət dini - rəsmi statusu müvafiq dövlət tərəfindən təsdiq edilmiş din. Dövlət dini olmayan dövlətləri dünyəvi və ya sekulyar dövlətlər adlandırırlar.

                                     

1. Müasir dövrdə vəziyyət

Harvard Universitetinin 2000-ci ilə olan məlumatlarına görə 188 dövlətdən 75-i bu və ya digər dini özlərinin rəsmi dini elan etmiş, 113 ölkənin isə rəsmi dini olmamışdır.

                                     

2. Rəsmi dini olan dövlətlər

Katoliklik

  • Vatikan teokratiya
  • Salvador
  • Dominikan Respublikası
  • San-Marino
  • Lixtenşteyn
  • İsveçrə bəzi kantonları
  • Malta
  • Kosta-Rika
  • Monako
  • Argentina

Kalvinizm

  • İsveçrə bəzi kantonları
  • Şotlandiya. İngilis monarxı bu kilsənin başçısı yox, yalnız üzvüdür.

Anqlikanlıq

  • İngiltərə. Uelsin və Şimali İrlandiyanın dövlət kilsələri yoxdur.

Buddizm

  • Kamboca
  • Laos
  • Butan
  • Tayland
  • Şri-Lankada ölkə konstitusiyası buddizmə "aparıcı yer" versə də, buddizm dövlət dini kimi tanınmayıb.
                                     

2.1. Rəsmi dini olan dövlətlər Katoliklik

  • Vatikan teokratiya
  • Salvador
  • Dominikan Respublikası
  • San-Marino
  • Lixtenşteyn
  • İsveçrə bəzi kantonları
  • Malta
  • Kosta-Rika
  • Monako
  • Argentina
                                     

2.2. Rəsmi dini olan dövlətlər Lüteranlıq

  • Norveç
  • Danimarka
  • İslandiya
  • İsveçdə İsveç Kilsəsinin rəhbərinin kral olmasına baxmayaraq 2000-ci ildən kilsə dövlətdən ayrı fəaliyyət göstərir.
  • Finlandiyada kilsə və dövlət arasında münasibətlər xüsusi razılaşmalar ilə tənzimlənir. Kilsənin fəaliyyətinə dair xüsusi qanunvericilik mövcuddur. Kilsə xüsusi kilsə vergisi yığmaq hüququna malikdir dövlət strukturlarının köməkliyi ilə könüllülük prinsipi əsasında toplanır. Amma hüquqi baxımdan Finlandiya Kilsəsi dövlət kilsəsi deyil.
                                     

2.3. Rəsmi dini olan dövlətlər Anqlikanlıq

  • İngiltərə. Uelsin və Şimali İrlandiyanın dövlət kilsələri yoxdur.
                                     

2.4. Rəsmi dini olan dövlətlər Pravoslavlıq

  • Finlandiya. Finlandiyada pravoslav kilsəsinin statusu lüteran kilsəsinin statusu ilə analojidir.
  • Yunanıstan

Şərqi Avropanın bir çox ölkəsində pravoslav kilsəsinin xüsusi statusu qanunverici sənədlərlə təsbit edilmişdir, bununla belə bu dövlətlərdə "dövlət dini" söz birləşməsi işlənmir. Harvard Universitetinin tədqiqatlarında belə dövlətlər dövlət dini olan dövlətlər siyahısına aid edilir:

  • Gürcüstan. Gürcüstan konstitusiyasının 9-cu maddəsində yazılıb: "dövlət Gürcü pravoslav kilsəsinin Gürcüstanın tarixində oynadığı müstəsna rolu qəbul edir, bununla belə dini inancların tam azadlığını, kilsənin dövlətdən ayrı olduğunu elan edir. ".
                                     

2.5. Rəsmi dini olan dövlətlər Sünnilik

  • Əlcəzair
  • Fələstin
  • Tunis
  • Mavritaniya
  • Maldiv adaları
  • Mərakeş
  • Səudiyyə Ərəbistanı
  • Bruney
  • Misir
  • Komor adaları
  • Bəhreyn
  • Əfqanıstan
  • İndoneziya
  • İordaniya
  • Liviya
  • Somali
  • Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri
  • Qətər
  • Sudan
                                     

2.6. Rəsmi dini olan dövlətlər Buddizm

  • Kamboca
  • Laos
  • Butan
  • Tayland
  • Şri-Lankada ölkə konstitusiyası buddizmə "aparıcı yer" versə də, buddizm dövlət dini kimi tanınmayıb.
                                     

3. Xüsusi variantlar

  • XX əsrdə dövlət dini induizm olan yeganə ölkə Nepal idi. Amma bu ölkə parlamentinin qərarı ilə 2006-cı ildə ləğv edilmişdir.
  • Albaniya dünyada 1967-ci ildən ateizmin qanunvericiliklə təsbit edildiyi yeganə ölkə idi. 1991-ci ildə konstitusiyadakı bu müddəa çıxarılmışdır.
                                     

4. Xarici keçidlər

  • Государственные органы, регулирующие взаимоотношения государства и религиозных объединений в странах мира
  • Правовой статус традиционных религий. Мировой опыт Arxivləşdirilib 2008-05-12 at the Wayback Machine
                                               

Bələdiyyə mülkiyyəti

Bələdiyyə mülkiyyəti - torpaq sahələri, daşınar və daşınmaz əmlaklar daxil olan bələdiyyənin əmlak kompleksidir. Bələdiyyə forması adından bələdiyyə mülkiyyətinə sərəncam vermə səlahiyyətləri daxilində yerli özünüidarəetmə orqanları tərəfindən həyata keçirilir.