Back

ⓘ Antik fəlsəfə




Antik fəlsəfə
                                     

ⓘ Antik fəlsəfə

Antik fəlsəfə - Antik dövrün fəlsəfəsidir, qədim yunan, ellinizm və qədim Roma dönəmlərini əhatı edir. Fəlsəfi irsin formalaşması yunan fəlsəfəöncəsi dövrdən başlanmışdır. Eyni zamanda bu prosesə Misir, Mesopotamiya və orta Şərq xalqlarının dünyagörüşü də təsir etmişdir. Birinci filosof Fales, sonuncu isə Boesius sayılır.

                                     

1. Dövrləşməsi

  • Erkən Xristianlıq dövrü. Monoteistik dinlərin qalib gəlməsi, onların üzərində fəlsəfənin gələcək inkişaf təməllərinin qoyulması.
  • Klassik dövr. Platon və Aristoteldən başlayaraq bütün fəlsəfi problemlərə sintez şəklində hərtərəfli baxılmış, fəlsəfə sistemləşdirilmişdir;
  • Naturalistik dövr. Sokratöncəki filosofları dünyanın quruluşu və başlanğıcı problemləri maraqlandırırdı;
  • Dini dövr. Neoplatonizmin yaranmasından sonra fəlsəfə dini inanclarla qarışıq şəkildə inkişaf etmişdir.
  • Ellinistik dövr. Fəlsəfi mərkəzlər Yunanıstandan Romaya köçmüş, Epikürçülər, stoaçılar, skeptiklər fəlsəfənin əsas problemi kimi insanın xoşbəxtliyə çatmasının yollarını araşdırmağa cəhd etmişdirlər.
  • Humanistik dövr. Sofistlər və Sokratdan sonra filosoflar diqqəti daha çox insan və cəmiyyət problemlərinə yönəltmişdirlər;
                                     

2. Mənbələr

  • Aydın Əlizadə 2016. Antik fəlsəfə tarixi PDF. 3 saylı Bakı Mətbəəsi ASC. 154–155. ISBN 5-89968-061-X. 2016 tarixində arxivləşdirilib PDF. İstifadə tarixi: 2016-08-16.
  • Aydın Əlizadə 2007. Xristianlıq: Tarix və fəlsəfə ilk çağlar Xristianlıq: Tarix və fəlsəfə ilk çağlar. Bakı: Əbilov, Zeynalov və qardaşlar. 170. ISBN 5-89968-061-X. 2016 tarixində arxivləşdirilib PDF. İstifadə tarixi: 2016-08-17.
                                     

3. Ədəbiyyat

  • Adil Əsədov. Yunan fəlsəfəsiindən etüdlər: yunan fəlsəfəsiində idealin və realliğin münasibətlərinə dair. Ön sözün müəllifi – fəlsəfə elmləri doktioru Tahirə Allahyarova. Bakı: Təknur, 2008.
  • Aydın Əlizadə. Antik fəlsəfə tarixi. Bakı: 3 saylı Bakı Mətbəəsi ASC, 2016, 298 s.
  • Uill Dürant. Fəlsəfi hekayətlər: dünya fəlsəfəsinin ən görkəmli nümayəndələrinin həyat və baxışları. Azərbaycan dilinə tərcümə edən - fəlsəfə elmləri doktoru Adil Əsədov. Bakı: Zəkioğlu, 2006.
  • Adil Əsədov. Fəlsəfə tarixindən etüdlər: İdeal və reallıq arasında ziddiyyət və onun Qərb, rus və Şərq təfəkküründə həll imkankarı. Bakı: Təknur, 2007. – 116s.
  • Aydın Əlizadə. Xristianlıq: Tarix və fəlsəfə ilk çağlar. Bakı: Əbilov, Zeynalov və qardaşlar, 2007, s. 104-114.
  • Gunnar Skirbekk, Nils Gilye. Fəlsəfə tarixi. Azərbaycan dilinə tərcümə edən - fəlsəfə elmləri doktioru Adil Əsədov. Bakı: Zəkioğlu, 2007.