Back

ⓘ Anlayışlar




                                               

Aktyor

Aktyor - dram teatrlarında, tamaşalarda, kinoda, opera, balet və sirk səhnələrində rol icraçısı. Artistlərdən fərqli olaraq aktyorlar tamaşalarda sadəcə olaraq iştirak etmir, həm də müəyyən olunmuş rolda hər hansı bir obrazı yaradır. Aktyorluq yaradıclığının əsasında rola daxil olmaq, onu yaşamaq qabiliyyəti durur. Daxili və ya xarici cəhətdən rola daxil olmaq kimi anlayışlar mövcuddur. Bunlar ancaq şərt olaraq fərqlənirlər. Mahiyyət etibarı ilə bu aktyorluq sənətinin iki tərəfidir. Rola daxil olma zamanı hərəkət, düşüncə və hisslər bir vəhdət təşkil edir. Aktyor qrim, geyim, intonasiya qa ...

                                               

Fəza-zaman

Fəza-zaman anlayışı Nisbilik nəzəriyyəsində fəza və zamanın vahid 4 ölçülü koordinat sisteminin müxtəlif hissələri kimi götürülməsindən formalaşıb. Nisbilik nəzəriyyəsi kəşf olunana qədər mexanikada Nyuton qanunları və Qalileyin nisbilik prinsipi əsas yeri tuturdu. Bu çərçivədə fəza, sərbəst hərəkətin mümkün olduğu və 3 ölçülü koordinat sistemi ilə təsvir oluna biləcək mühit, zaman isə bu fəzadakı hərəkəti xarakterizə edən kəmiyyət olaraq götürülürdü. Beləliklə, nisbilik nəzəriyyəsindən əvvəl fəza və zaman bir-birindən ayrı anlayışlar idi. Lakin Albert Eynşteyn zaman və uzunluğun nisbi anl ...

                                               

İqtisadi metodologiya

İqtisadi problemlərin ciddi tədqiqində metodologiya məsələsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Metodologiya – metodlar haqqında elmdir. İqtisadi nəzəriyyənin metodologiyası təsərrüfat həyatını, iqtisadi hadisələri öyrənən metodlar haqqında elmdir. O, iqtisadi hadisələrin öyrənilməsinə ümumi yanaşmaya, gerçəkliyin vahid dərkinə, vahid fəlsəfi zəminə malik olmalıdır. Metodologiyanın həll etməli olduğu əsas məsələ: iqtisadi nəzəriyyə bu və ya digər iqtisadi sistemin fəaliyyəti və sonrakı inkişafının əsl işıqlandırılmasına gerçəkliyi elmi dərk etmənin hansı üsulları, yolları ilə nail olur? Ümumi iqti ...

                                               

Maşınqayırma leksikonu

Maşınqayırma leksikonu - ensiklopedik məcmuə olub, maşınqayırma elmini kompleks şəkildə təsvir edir. Kitabda seçilmiş anlayışlar əsas maşınqayırma sahələrini –maşınların layihələndirilməsi və emal texnologiyaları, avtomatlaşdırılmış idarə və layihələndirmə texnologiyaları, ölçmə texnologiyası-onlarla bir başa və ya dolayı yolla əlaqədə olan mexanika, materialşünaslıq, örtükçəkmə, riyazi statistika kimi elm sahələrini də əhatə etməklə, müəyyən materiallar qrupunun hazırlanması üçün tətbiq olunan xüsusi maşın və texnologiyaları da nəzərə alır. Mətnin tərtibində hər sahədə elmin müassir səviy ...

                                               

Teodorus (Kirenalı)

Kirenalı Teodorus və ya Ateist Teodor - qədim yunan filosofu, Kirena məktəbinin təmsilçisi. Onun barəsində Diogenes Laertius xəbər vermişdir.

                                               

Tərif

Tərif - Riyazi anlayışın tərif – onun məzmunu izah edən təklif. Tərif müxtəlif üsullarla verilə bilər: 1) Təyin olunan anlayışın məzmununun əsas anlayışların və tərifləri əvvəllər verilmiş anlayışların köməyi ilə izahıə; 2) Genetik və ya konstruktiv tərif burada təyin olunan anlayışın obyektin əmələ gəlmə qaydası göstərilir. 3) Anlayışın aksiomatik təyin olunması. Bu halda anlayış ilk anlayış kimi daxil edilir və anlayışlar arasında əlaqələr aksiomlarda ifadə olunur. Məsələn, natural ədəd anlayışı Peano aksiomlarında verilir, məsafə anlayışı metrikanın aksiomlarında verilir və s. Riyaziyya ...

                                               

Trasimaxus

Trasimaxus - qədim yunan filosofu, sofistlər məktəbinin təmsilçisi. Platonun "Dövlət" dialoqunun iştirakçısı.

                                               

Şəxsiyyət

Şəxsiyyət - ümumdanışıq, hüquqi və elmi termin. Aşağıdakıları göstərir: cəmiyyət münasibətləri, şüurlu fəaliyyət obyekti olan insan fərdi ; fərdi cəmiyyətin və sosial qrupun üzvü kimi xarakterizə etməyə imkan verən sosial cəhətlər. Bir sıra hallarda bu anlayışlar sinonim kimi işlənir. Azadlıq İradə Hisslər Şüur Şəxsiyyət insanın psixoloji siması olub, şüura, mənliyə malik olan, öz hərəkətlərinə cavabdeh, ictimai münasibətlərin fəal iştirakçısı olan adamdır. Şəxsiyyət müəyyən ictimai-tarixidövrdə yaşayıb fəaliyyət göstərən, gerçəkliyi dərk esib müəyyən istiqamətdə dəyişdirən, ünsiyyətə girm ...

                                               

Kateqoriya

Kateqoriya - fikir, təyin etmə, mülahizə, ittiham, əlamət – müəyyən etmə 1)obyektiv varlığın filologiyada dilin ən mühüm hadisələrini ifadə edən elmi məfhum; 2)dərəcə, qrup; 3)fəlsəfədə maddi aləmin ümumi və mühüm xassələrini əks etdirən anlayış; 4)dilçilikdə yekcins qrammatik mənaların məcmusu; 5)işçilərin peşəkarlıq səviyyəsini, yaxud əmtəələrin keyfiyyətini müəyyən edən dərəcə, sıra yeri; 6)fəlsəfədə gerçəklik hadisələrin, idrakın ümumi və mühüm xassələrini, tərəflərini, münasibətlərini əks etdirən əsas anlayışlar; 7)reallıq hadisələrinin ən ümumi xassələrini və əlaqələrini ifadə edən e ...

                                               

Ağıl fəlsəfəsi

Ağıl fəlsəfəsi - mövzusu ağlın təbiəti, o cümlədən ağlın fiziki reallıq ilə nisbəti olan fəlsəfi fənn. XIX əsrdə Artur Şopenhauer ağlı "Kainatın əngəli" adlandırmış, onun insan biliyinin ən qaranlıq hissəsi olduğunu vurğulamışdır. Ağıl fəlsəfəsi XX əsrdə ən populyar mövzulardan birinə çevrilmişdir. Bu mövzu haqqında hər il çoxlu ədəbiyyat nümunələri nəşr olunurdu. Müasir ABŞ filosofu Riçard Rorti bildirmişdir ki, təfəkkür fəlsəfəsi indiki dövrdə əlverişli olan tək fəlsəfi fənndir. Ağıl fəlsəfəsi antik dövrə qədər gedib çıxır. Platon və Aristotel dualizmin ilk mütəfəkkirlərindəndir, çünki o ...

                                               

Anlayış

Anlayış - predmet və hadisələrin ümumi, mühüm əlamətlərini əks etdirən fikirdir, təfəkkür formasıdır. O, real gerçəkliyin dərkində əsas rol oynayır. Obyektiv gerçəkliyin özündə anlayış yoxdur, bunlar insan şüurunda meydana gəlir və gerçəklikliyin predmetlərini, hadisə, proseslərini əvəz edir, insan təbii ünsiyyət dilinin və formallaşmış dillərin köməkliyi ilə əldə olunmuş bilikləri sistemləşdirir, nəsildən-nəslə keçirir, inkişaf etdirir. Məntiq tarixində anlayışlara münasibətdə iki cür ifratçılığa yol verilmişdir. Bir çox məntiqçilər anlayışları gerçəklikdən təcrid edərək ona qarşı qoyurdu ...

                                     

ⓘ Anlayışlar

  • qabiliyyəti durur. Daxili və ya xarici cəhətdən rola daxil olmaq kimi anlayışlar mövcuddur. Bunlar ancaq şərt olaraq fərqlənirlər. Mahiyyət etibarı ilə
  • əvvəl fəza və zaman bir - birindən ayrı anlayışlar idi. Lakin Albert Eynşteyn zaman və uzunluğun nisbi anlayışlar olduğunu göstərdikdən sonra Herman Minkovski
  • Amerika Birləşmiş Ştatlarında yayılmış mədəni oyanış. Kovboy, Qızıl həyəcanı və Vestern kimi anlayışlar çox zaman Vəhşi qərb adı altında qeyd edilir. Kovboy
  • Abstrakt mücərrəd anlayışları heç də məzmunsuz, mahiyyətsiz anlayışlar deyil. Bu anlayışlar iqtisadi gerçəkliyin müəyyən tərəflərini, məhiyyətini əks etdirir
  • bərabərsizliyi qəbul edən və dəstəkləyən siyasi mövqe. Sağ və sol adlı siyasi anlayışlar Fransız inqilabı 1789 - 1799 zamanında, ayrı fikirdəki siyasətçilərin
  • olub, maşınqayırma elmini kompleks şəkildə təsvir edir. Kitabda seçilmiş anlayışlar əsas maşınqayırma sahələrini maşınların layihələndirilməsi və emal texnologiyaları
  • aksiomatik təyin olunması. Bu halda anlayış ilk anlayış kimi daxil edilir və anlayışlar arasında əlaqələr aksiomlarda ifadə olunur. Məsələn, natural ədəd anlayışı
  • doğuran bir şey yoxdur. Bu anlayışlar təbiətdən deyil, yalnız insan cəmiyyətindən irəli gəlir. Buna görə də, bu anlayışlar haqqında cəmiyyətdə qəbul olunmuş
  • güclü insanın yaratdığı hər şey ədalətlidir. Ədalətli və ədalətsiz anlayışlar rəiyyət üçündür. Rəiyyət hökmdarların qanun kimi qoyduqları ədalətli və
Vəhşi Qərb
                                               

Vəhşi Qərb

Vəhşi qərb - XIX əsrdə Amerika Birləşmiş Ştatlarında yayılmış mədəni oyanış. Kovboy, Qızıl həyəcanı və Vestern kimi anlayışlar çox zaman Vəhşi qərb adı altında qeyd edilir.

                                               

Sağçılıq

Sağ və sol adlı siyasi anlayışlar Fransız inqilabı 1789-1799 zamanında, ayrı fikirdəki siyasətçilərin fransız parlamentinin sağında və ya solunda oturmalarından sonra ortaya çıxmışdır. Parlament sədrinin sağındakı kreslolarda oturanlar, əksəriyyətlə monarxiyaçı Köhnə Rejimin dəstəkçilərindən meydana gəlmişdir.

Banditizm
                                               

Banditizm

Banditizm - cinayət hüququnda dövlətin və cəmiyyətin əsaslarına qarşı ən böyük təhlükə yaradan cinayətlərdən biri. Dövlətlərin çoxunda banditizm ağır cinayət kimi xarakterizə olunur, bəzilərində isə buna yaxın anlayışlar vardır.