Back

ⓘ İnsan davranışları




                                               

Assosial

Sosial olmayan insan davranışları nümayiş etdirən bir insana verilən addır. Cəmiyyət içində olmağı sevməyən adamdır. Heç kimin olmadığı sakit yerlər bu tip insanlar üçün həmişə maraqlı olur. Cəmiyyət içində xüsusi olaraq gizlənmə istəyi hiss edirlər. Buna görə də zaman keçdikcə cəmiyyətdən uzaqlaşırlar. Assosializm mənşə etibarilə normal-anormal kimi sosializmin əksi kimi görünsə də hər hansı bir idologiyaya aidiyyatı yoxdur. Assosiallıq iş fəaliyyətlərindən qaynaqlanan bir və ya iki kəlimə ilə assosiallığı izah etmək yalnış ola bilər. Psixoloji qalıqların əsasında adi gündəlik həyatında v ...

                                               

Nüsrətullah Cahanşahlı

Nüsrətullah Cahanşahlı, Berlin) - həkim, İran kommunist partiyasının üzvü, Cənubi Azərbaycan Milli Hökumətin başçılarından biri.

                                               

Əl-Mumin

Əl-Mu`min - Allahın adlarından biri. Bu söz iman ilə bağlıdır. Xəlifələr ikinci xəlifə Ömərdən başlayaraq, sonra isə müsəlman aləminin digər hökmdarları əmir əl-möminin, yəni möminlərin əmiri, başçısı, adını daşıyırdılar. Mömin - inanan, güvənən, qoruyan və əminlik verən. Mömin "iman edən" deməkdir. İman həm "təsdiq etmək", həm də "əminlik vermək" mənalarına gəlir. Əminlik vermək mənası: Allah, qulunu haqsız yerə cəzalandırmayacağına əmin edir. Yaratdıqlarını zülmdən qoruyur. Qiyamət günündə mömin qullarını əzabdan qoruyacağına dair əminlik vəd edir. Təsdiq mənası: Allahın imanı, həm özünü ...

                                               

Əxlaq fəlsəfəsi

Əxlaq fəlsəfəsi - ilk yaranan fəlsəfə qollarından biridir. Kantdan bəri fəlsəfi məsələləri bilik və fəaliyyət məsələlərinə ayırmaq və tədqiq etmək bir qayda olmuşdur. Bilik məsələsini ələ alan fəlsəfə idrak nəzəriyyəsidir. Amma, insan yalnız bilən bir varlıq deyil, eyni zamanda fəaliyyətdə olan bir varlıqdır. İnsan fəaliyyətləri də meydana gəlməsi, yönəldikləri məqsəd və dəyərləri baxımından fəlsəfi məsələlərə daxildir. Buna görə onları da fəlsəfənin tədqiq etməsi lazımdır. İnsan fəaliyyətlərini, məqsədlərini,vəzifələrini və yönəldikləri dəyərləri tədqiq edən fəlsəfə əxlaq fəlsəfəsi və ya ...

                                               

Qautama Budda

Budda - Buddizmdə ən müdrik varlıq. Buddizmə görə mütləq kamilliyə çatmış və başqalarına dini nicat yolunu göstərməyə qadir olan şəxs, Buddizm dininin banisi. Adı tarixdə 100 ən çox öyrənilmiş şəxsiyyətlər siyahısına 67-ci şəxs olaraq daxil edilib.

                                               

İqtisadi imperializm

Müasir iqtisadiyyatda iqtisadi imperializm həyatın iqtisadiyyatdan kənar aspektlərinin, o cümlədən cinayət, qanun, ailə, qərəz, zövq, irrasional davranış, siyasət, sosiologiya, mədəniyyət, din, müharibə, elm və tədqiqatın iqtisadi analizidir. Bu terminin istifadəsi təqribən 1930-cu illərə təsadüf edir. Belə bir analizin ortaya çıxması, fiziki elmlərdə olduğu kimi standart statistik üsullar vasitəsilə təkzib olunan məna və nəticələrin sınanmasına imkan verən metoda istinad edir. Bu yanaşmada "davranışları maksimum vəziyyətə gətirməyin, sabit üstünlüklərin və qətiyyətlə tətbiq olunan bazar t ...

                                               

Kültigin

Kültigin və ya Köl Tigin - Şərqi Göytürk xaqanlığının başçısı olan Bilgə xaqanla birlikdə dövləti idarə edən şəxs. Qapağan xaqanın qardaşı oğlu, İltəriş xaqanın oğlu, Bilgə xaqanın qardaşı, İstəmi xaqanın nəvəsidir.

                                               

Teofrastus

Teofrastus - qədim yunan filosofu və botaniki, Aristotelin öyrəncisi, peripatetik məktəbin ilk təmsilçilərindən biri. O, müəlliminin göstərişi ilə peripatetik məktəbə 34 il rəhbərlik etmişdir və onun irsinin davamçısı olmuşdur. Teofrastus bir çox kitabların müəllifi olmuş, ancaq onların çox az bir qismi zamanımıza gəlib çatmışdır.

                                               

Con Lokk

Con Lokk) - İngiltərə filosofu və həkimi. O, adətən Maarifçilik dövrünün ən təsirli mütəfəkkirlərindən biri hesab edilir və "Liberalizmin atası" olaraq tanınır. Lokk Ser Frensis Bekonun ənənəsini izləyərək İsaak Nyuton 1642–1727 və Devid Yum 1711–1776 ilə birlikdə ilk britaniyalı empirik filosoflarından biri hesab edilir. O, sosial müqavilə nəzəriyyəsinin formalaşmasında əhəmiyyətli rol oynamışdır. Lokk Tomas Hobbs 1588–1679 və Yum ilə birlikdə Maarifçilik dövrünün ilk kontraktualistlərindəndir. Onun fəaliyyəti epistemologiya və siyasi fəlsəfənin inkişafına böyük dərəcədə təsir göstərmişdi ...

                                               

Təqlidçi hüceyrələr

AYNA NEYRONLARI 1990-cu ildə elm adamları məməlilərdə beynin necə işlədiyini, şərtləndiyini, öyrəndiyini və bir şeyə qarşı niyə maraq duyduğunu bilmək üçün bir çox tədqiqatlar aparmışdılar. Bunlardan birində maymunların beyninə elektrik voltlarını qeyd edən elektrodlar yerləştirdilər. Daha sonra maymunlara yemək üçün banan verdiler. Elm adamları, meymunların bananları yediyi zamanda beyinlərinin bəzi bölgələrində premotor korteksdə F5 nahiyəsi və Broca sahəsində elektriklənmələr olduğunu müşahidə etdilər. Daha sonra bir tədqiqatçı meymunun qarşısında iştahla banan yeməyə başlayanda, meymun ...

                                               

Uyğur dili

Uyğur və ya Uyğur dili –, Qərbi Çinin Sintszyan-Uyğur Muxtar Rayonundakı 10-15 milyon Uyğur xalqının danışdığı, bir türk dilidir. Həmçinin, Çində, Qazaxıstanda, Qırğızıstanda, Türkiyədə və Rusiyada yaşayan uyğurların ana dilidir. Uyğur dili Sintszyan-Uyğur Muxtar Rayonunun rəsmi dilidir və həm sosial, həm rəsmi sahələrdə, həm də çap, televiziya və radioda geniş istifadə olunur və Sintszyanda digər etnik azlıqlar tərəfindən ortaq bir dil kimi də istifadə olunur. Uyğur dili, Özbək dili kimi, digər dilləri də əhatə edən Türk dili ailəsinin Karluq qrupuna məxsusdur. Bir çox türk dilləri kimi, ...

                                               

Biologiya

Biologiya - həyatı və canlı orqanizmi onların fiziki qurluşu, kimyəvi prosesləri, molekulyar qarşılıqlı təsirləri, fizioloji mexanizmləri, inkişafı və təkamülü də daxil olmaqla öyrənən təbiət elmidir. Bu elmin kompleksliyinə baxmayaraq, onu vahid və tutarlı bir sahəyə birləşdirən konseptlər vardır. Biologiya hüceyrəni həyatın əsas vahidi kimi, genləri irsiyyətin əsas vahidi kimi və təkamülü növlərin yaranmasının və nəslinin kəsilməsini sürətləndirən mühərrik kimi qəbul edir. Canlı orqanizmlər homeostaz olaraq adlandırılan stabil və həyati vəziyyəti saxlamaq üçün enerjini çevirərək və lokal ...

                                               

Cinsi seçmə

Cinsi seçmə - təbii seçmənin formalarından olub, Çarlz Darvinin Növlərin mənşəyi kitabında izahını verdiyi anlayışdır. Darvinə görə cinsi seçmə; Darvin cinsi seçməni tovuzquşu, cənnət quşları və dişi maralların buynuzları və şirlərin yalları kimi nümunələr üzərində izah etmişdir.

                                               

Masturbasiya

Masturbasiya - cinsiyyət üzvlərinin orqazm prosesi baş verənə qədər stimulyasiyası. Şəxs öz-özünə və ya başqa bir şəxs tərəfindən, əllə və masturubasiya alətləri vasitəsilə də masturubasiya ilə məşğul ola bilər. Masturbasiya sözünün mənşəyi haqqında müxtəlif fikirlər vardır. Əsas fikirlərdən biri, bu sözün yunan dilində olan mezea və latın dilində olan turbare sözlərinin birləşməsindən yaranmışdır. Masturbasiya tez-tez edilmədiyi halda, insan sağlamlığı üçün təhlükəsi yoxdur. Tez-tez masturbasiya edən şəxslərdə masturbasiyadan asılılıq yarana bilər. Aparılan araşdırmalar nəticəsində məlum ...

                                               

Mentalitet

Mentalitet) - sosial və ya etnik qrupa, millətə, insanlara, milliyətə xas zehni, emosional, mədəni xüsusiyyətlər, dəyər yönümləri və münasibətlər toplusudur. Bu termin tarix elmində yaranıb, lakin indi psixologiya və sosiologiyada tez-tez istifadə olunur. Zehniyyət anlayışı müəyyən bir qrup insanları xarakterizə edən münasibətləri, qiymətləndirmələri, dəyərləri, davranış normaları və əxlaqı, zehniyyəti, dini mənsubiyyəti və digər bir çox nüansları əhatə edir.

                                               

Napoleon kompleksi

Napoleon kompleksi - bəstəboy insanlarda teorik vəziyyəti izah etmək üçün istifadə olunan termin. Napoleon kompleksi olan insanlar əsasən aqressiv davranışlar göstərirlər. Belə davranışların əsas səbəbi kimi isə boylarının qısa olması və bununla bağlı yaranmış narahatçılıq hissinin dəf edilməsi ilə bağlıdır. Napoleon kompleksi digər adlarlada məşhurdur. Bunlardan Napoelon sindiromu və Qısa adam sindiromu daxildir. Napoleon Bonapart bəstəboy olduğundan və bu vəziyyətlə bağlı sıxıntı yaşadığından kompleksə zamanla onun adına adlandırılmışdır.

                                               

Rasional seçim nəzəriyyəsi

Rasional seçim nəzəriyyəsi - insanın iqtisadi, sosial, siyasi həyatında seçimlərini rasional bir varlıq kimi etməsinə əsaslanan nəzəriyyə. Bu nəzəriyyəyə görə insan bir rasional varlıq kimi fəaliyyətində və seçimində maksimum mənfəət əldə etməyə istiqamətlənmişdir. RSM nəzəriyyəsinin əsasında sosial mübadilə və rasional seçim haqqında iqtisadi nəzəriyyələr durur. RSM inkişaf edərək insanın fəaliyyət göstərdiyi bütün sahələrdə onun davranışını analiz etmək və proqnozlaşdırmaq üçün universal bir paradiqmaya çevrilmişdir. Nəzəriyyənin kökü XVIII əsrin ortaları-XIX əsrin əvvəllərinə, Şotlandiy ...

                                               

Anozoqnoziya

Anozoqnoziya – geniş mənada öz xəstəliyini, anatomik və ya funksional qüsurunu bilməmək; aqnoziyanın bir forması. Çox vaxt hər hansı bir orqanın fəaliyyətinin başa düşülməyən pozğunluğu kimi meydana çıxır. Bəzən anazoqnoziyalı xəstə bədənin zədələnmiş hissəsinin, iflic olmuş ətraf şöbəsinin başqa şəxsə məxsus olması haqqında özgəlik hissi keçirir. Anozoqnoziya psixopatologiyada da müşahidə edilir. "Anozoqnoziya" termini J.Babinski tərəfindən təklif edilmişdir.

                                               

Mizhar

Mizhar xəyalların təcəssümüdür. Bu obraz məxfilikdə özünü sirr edə bilən birinin simvoluna bənzəyir. Dustaqlara azad, azadlara diri sayılan kəs azad olmayandır. Onun qisasçısısı isə Mizhardır. İnsanlar varolduqları gündən bu günə qədər yasamın nə olduğunu, niyə və necə var olduqlarını araşdırırkən, mühüm bir məsələni gözdən qaçırırlar. Nədir o mühüm məsələ? O, şifrələnmiş bir mətndə qeyddir. Mətni tap, şifrəni həll et, dünyaya çatdır. Vaqiəni qarşıla. Bu mütləq olacaq. thumb