Back

ⓘ İncəsənət




                                               

İncəsənət

İncəsənət - insan hisslərinin təsvir edən vasitədir. Həmçinin istənilən fəaliyyət sahəsində insanın göstərdiyi yüksək bacarıq, məharət də nəzərdə tutulur. İncəsənət mədəniyyətin tərkib hissəsi olan ictimai şüur növüdür. Bəşəriyyətin mənəvi mədəniyyətinin tərkib hissəsidir və praktik mənəvi qavramanın spesifik növüdür. Gerçəkliyin bədii əksi kimi görmə obrazlarında təsviri incəsənət, memarlıq, səs obrazlarında musiqi, sözdə ədəbiyyat, həmçinin incəsənətin müəyyən növlərində sintez ilə teatr, kino müəyyən olunur. İncəsənət dinləyici və ya tamaşaçıya informasiyanın qrafika, musiqi, rəqs və ya ...

                                               

AMEA Memarlıq və İncəsənət İnstitutu

Memarlıq və İncəsənət İnstitutu - Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının strukturuna daxil olan elmi təşkilat. Direktor - Sənətşünaslıq üzrə elmlər doktoru, professor Ərtegin Əbdül Vahab oğlu Salamzadə.

                                               

"İncəsənət və Ədəbiyyat" ordeni (Fransa)

Ədəbiyyat və İncəsənət ordeni - Fransa mədəniyyət Nazirliyinin tabeliyində olan müəssisə mükafatı.Tez-tez mükafatın adının tərcüməsi İncəsənət və ədəbiyyat ordeni kimi istifadə olunur

                                               

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyi

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyi - Azərbaycanın ən böyük incəsənət muzeyidir və muzeydə on yeddi mindən çox eksponat saxlanılır. 1936-cı ildə əsası qoyulmuş muzey, 1943-cü ildən realist teatr-dekorasiya sənətinin yaradıcılarından biri Rüstəm Mustafayevin adını daşıyır. Hal-hazırda muzey, Bakıda XIX əsrdə inşa edilmiş iki yanaşı tarixi binada - De Burun sarayı və Mariinski Qadın Gimnaziyası binasında yerləşir. Muzeydə Qədim Şərq və Azərbaycan, Rusiya və Qərbi Avropa incəsənətinin müxtəlif dövrlərini əhatə edən incəsənət əsərləri nümayiş etdirilir. Muzey kolleksiyasında olan dəyərli sənət n ...

                                               

YARAT Müasir İncəsənət Məkanı

YARAT Müasir İncəsənət Mərkəzi - 2011-ci ildə Aida Mahmudova tərəfindən təsis edilmişdir. YARAT öz fəaliyyətini daimi sərgi, təhsil tədbirləri və festival proqramları vasitəsilə həyata keçirir. YARAT yerli və beynəlxalq incəsənət şəbəkələri, o cümlədən fondlar, qalereyalar və muzeylər arasında mübadiləni asanlaşdırır.

                                               

Gürcüstan Dövlət İncəsənət Muzeyi

Gürcüstan İncəsənət Muzeyi yaxud Gözəl Sənətlər Muzeyi - Gürcüstanın ən əhəmiyyətli muzeylərindən biridir. Tiflisdə Lado Qudiaşvili küçəsində, 1 -də yerləşir. Təxminən 140.000 ədəd Gürcüstana, Şərqə, Rusiyaya və Avropaya aid eksponat qorunub saхlanılır.

                                               

Kelvinqrov İncəsənət Qalereyası və Muzeyi

2006-cı ildən "Asılan başlar" muzeyin "Sophie Cave" salonunda sərgilənməkdədir. İnsani duyğuların üzümüzdə meydana gətirdiyi mimikalardan yola çıxılaraq düzəldilmiş başlar tamamilə ağ rəngə boyanaraq tavandan asılmışdır. Dörd fərqli üz ifadəsi ilə asılı olan cəmi 50 ədəd heykəlin olduğu muzey ilk görünüşdə hürküdücü kimi gəlsə də muzeyin ən çox ziyarət edilən hissələrindən biridir. Muzeyin incəsənət kolleksiyasına çox görkəmli Avropa rəsmləri, o cümlədən Qədim Ustalar, fransız impressionistlər, holland intibah dövrü, şotland koloristləri və Qlazqo Məktəbinin eksponentləri daxildir. Muzeydə ...

                                               

İncəsənət və mədəniyyət problemləri (jurnal)

İncəsənət və mədəniyyət problemləri - Beynəlxalq elmi jurnal, Memarlıq və İncəsənət İnstitutunun orqanı. Jurnalın baş redaktoru Sənətşünaslıq üzrə elmlər doktoru, professor, AMEA-nın müxbir üzvü Ərtegin Salamzadədir.

                                               

Azərbaycan Respublikasının Dövlət Ədəbiyyat və İncəsənət Arxivi

Azərbaycan Respublikasının Dövlət Ədəbiyyat və İncəsənət Arxivi - Azərbaycan Respublikası Milli Arxiv İdarəsinin strukturuna daxil olmayan tabeliyindəki qurumlardan və Azərbaycan Respublikasının dövlət arxivlərindən biri. Bu arxivdə ədəbiyyat və incəsənət əsərlərinin saxlanılır. Bakıda yerləşir.

                                               

Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyası

Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyası ABŞ-dakı ən qədim elmi təşkilatlardan biridir. 1780-cı illərdə əsası qoyulan Akademiya üstünlüyü və idarəçiliyi şərəfləndirməyə, disiplinlər və bölümlər arasında işləməyə və ictimai faydanı artırmağa həsr edilib. Akademiyaya üzvlük tam formada olan ərizə, baxılma və seçki prosesi yolu ilə əldə edilir və Amerika inqilabı ərzində qurulduğu vaxtdan üzvlük Con Adams, Con Henkok, Ceyms Boudin və yeni millətin, onun hökumətinin və ABŞ Konstitusiyasının qurulmasında əməyi olan müasirlərinin digərləri tərəfindən elmi və ictimai olaraq yüksək şərəf adı kimi q ...

                                               

Abstraksionizm

Abstraksionizm - XX əsr incəsənətində reallığın görünən təsvirini sırf formal elementlər sistemi ilə əvəz etmiş cərəyan. Proqramlı hərəkat kimi 1910-cu illərin əvvəlində yaranmışdır; baniləri Vasili Kandinski, Kazimir Maleviç, Pit Mondrian, Frantişek Kupka, Rober Delone olmuşlar. Onlar, bir qayda olaraq, mistik ideyalardan, o cümlədən, teosofiya doktrinalarından bəhrələnir, görünən dünyanın keçici hadisələri arxasında gizlənən daxili qanuna uyğunluqları və intuitiv dərkedilən mahiyyətləri ifadə etməyə can atırdılar. Belə ki, Vasili Kandinskinin" İncəsənətdə ruhaniyyət haqqında” adlanan nəz ...

                                               

Avanqard (incəsənət)

Avanqard” fr.avant-garde sözü Bodler dövründə, yəni XIX əsrin ortalarında yaranmış və öz epoxasının zövqünü qabaqlayan sənətkarlara şamil olunmuşdur. Musiqi kontekstində bu termin yalnız İkinci dünya müharibəsindən sonra, Bulez, Ştokhauzen, Berio, Nono, Ksenakis və XX əsrin ikinci yarısında fəaliyyət göstərən digər bəstəkarların musiqisi ilə əlaqədar istifadə olunmağa başladı. Tanınmış ingilis musiqişünası P.Qriffitsin təbirincə, eyni zaman kəsimində çalışan Amerika bəstəkarlarının yaradıcılığını səciyyələndirərkən adətən başqa terminlər tətbiq olunur. Məsələn, Con Keyc və onun ardıcılları ...

                                               

Cəngavərliyə qəbul (rəsm)

Cəngavərlik rütbəsinin verilməsi - ingilis rəssam Edmund Leightonun çəkdiyi rəsmdir. Bu, mövzusu cəngavərlik olan God speed və Dediction əsərləri daxil olmaqla 1900-cü illərdə ərsəyə gətirdiyi xeyli rəsmlərdən biridir. Leightonun əsərlərinin və dövrünün ən çox tanınan tablosu kimi təsvir edilir.

                                               

Degenerativ incəsənət

Degenerativ incəsənət Almaniyada Nasist Partiyası tərəfindən modernist incəsənəti təsvir etmək üçün 1920-ci ildə qəbul edilmiş ifadə idi.Adolf Hitlerin diktatorluğu dövründə bir çox sənət əsərləri müxtəlif anti-nasistiddiaları ilə muzeylərdən çıxarılmışdı. Nasist rejimi ilə uyğunlaşa bilməyən,bütün sənət cərəyanları degenerativ incəsənət sayılırdıKubizm,sürrealizm,ekspressionizm,dadaizm,fovizm Bundan əlavə müəllifi yəhudi olan istənilən sənət əsəri degenerativ hesab olunurdu.

                                               

Dekorativ tətbiqi sənət

bu sənətə el arasında" xalq sənəti” də deyirlər. Bu sənətin xalçaçılıq, batik, qobelen, dulusçuluq, toxuma və bədii tikmə, zərgərlik, bədii şüşə, bədii oyma və digər növləri vardır. Dekorativ -tətbiqi sənət, həmçinin bədii sənətin müxtəlif növlərini əhatə edir. Onların arasında döymə sənəti və zərgərlik, metal üzərində işləmələr, ağac, daş və sümük üzərində oyma naxış, xalçaçılıq, hörmə sənəti, ornamental toxuculuq və basmanaxış, toxuma və bədii tikmələr və bir çox digərlərini göstərə bilərik.

                                               

Diptix

Di`ptix qədim zamanlarda yunanlar və romalılar tərəfindən içəri üzü yazı üçün nəzərdə tutulmuş taxtadan, sümükdən, metaldan hazırlanmış bir birinə bərkidilmiş ikiqatlanan lövhələr. Adətən lövhələrin üzü müxtəlif növ naxış və arnamentlərlə bəzədilir. Sonralar diptix qədim kilsə liturgiyalarında yad edilən adlar siyahısı mənasında işlədilmişdir. Bu cür kitabələr əlavə lövhələrə də malik olduqları üçün onları səhifələrə müvafiq triptixa, pentaptixa, poliptixa və s. adlandırılır. Günümüzdə bu termin adətən ümumi ya eyni ideya və süjet xəttli təsviri sənət əsərlərinə, eyni zamanda kiçicik ədəbi ...

                                               

İkonoqrafiya

İkonoqrafiya - təsviri incəsənətdə hər hansı personajın, yaxud süjet səhnəsinin qəbul edilmiş ciddi nizamlı sistemi. İkonoqrafiya qədimdə sənətin dini sitayiş və mərasimlərlə bağlılığından yaranmışdır. Sənətin dünyəviləşməsi və inkişafı ilə mövçud ikonoqrafiya sxemlərinin coxu dəyişilmiş, həm də yeniləri yaranmışdır. İkonoqrafik sistemlərin başlanğıçını dini kultla əlaqəyə aid edirlər. İkonoqrafiya qaydalarına riayət etmək vacibliyi təşəkkül tapırdı. Ola bilər ki, bu təsvir edilmiş səhnənin və yaxud personajın tanınmasını rahatlaşdırmaq üçün edilib, lakin çox güman ki, bu təsviri dini iddi ...

                                               

Kloun

Kloun - Komik tamaşanın üsullarından istifadə edən sirk, estrada Teatr artisti. İlk dəfə e.ə. 1600-cı illlərdə meydana çıxan Klounluq peşəsi, bu gün dünyanın bir çox yerində sənət sahəsi kimi qəbul edilir, əyləncə və uşaq oyunları ilə birlikdə işlənir. Bəzi mənbələrə görə 18-ci əsrə qədər Klounlar saraylarda yaşayırdılar. Klounlar, sifətində komik ifadə olan sənətkarlardır. Bunu təmin etmək üçün, rəngli və şişirdilmiş pariklər, müxtəlif üslubda makiyajlar, qeyri-adi iri ayaqqabılar və qəribə kostyumlardan istifadə edilir. Amerikalı sosioloq Peter Lüdviq Berger, bu məsələ ilə bağlı olaraq b ...

                                               

Quaş

Quaş - daha çox sıx və tutqun yapışqanlı, suda həll olunan rəngli boya növüdür. Quaş termini əvvəlcə Fransada XVIII əsrdə yarandı, ancaq bu rəngin yaradılması texnikası çox-çox əvvələr - orta əsrlərlərə Avropada istifadə olunurdu. Orta əsrlərlərə kitab miniatürləri artıq adi akvarellə kombinasiyada sulu boyayla yerinə yetirilirdi. İntibah dövrünün rəssamları eskizlər, kartonlar və başqa hazırlıq işlərləri üçün, həmçinin portret miniatürləri üçün sulu boyanın texnikasını tətbiq edirdilər. Sulu boyanın texnikasının çiçəklənməsi XIX əsrin sonu - XX başlanğıcına təsadüf edir. Rusiyada rəssamla ...

                                               

Mayli Sayrus

Mayli Rey Sayrus ; 23 noyabr 1992, Neşvill, Tennessi, ABŞ) - amerikan aktrisa, müğənni, bəstəkar və model. Sayrus bir Disney serialı olan Hanna Montanadakı Mayli Stüart/Hanna Montana roluyla tanınır. Qızıl Qlobus mükafatına namizəd göstərilmişdir. 2012-ci ildə aktyor Liam Hemsvort ilə nişanlanıb. Ancaq sonra müxtəlif səbəblərlə ayrılıblar. Billi Rey Sayrusun qızıdır. Kristofer Kosi və Treys Los-Ancelesdəki Metro Station adlı elektro rok qrupunun solisti və gitaristi adlarında iki ögey qardaşı vardır. Həmçinin Brendi adında bir ögey bacısı, Breyson adında bir qardaşı və Noah adında Mayli ki ...

                                               

Ornament

Ornament - bəzək deməkdir. Ritmik elementlərdən ibarət naxış. Ornamentin ilk rüşeymlərinə Paleolit dövrü abidələrində təsadüf olunur. Xalq yaradıcılığında naxış nisbətən daha yığcam olur, ciddi riyazi qanunlara əsaslanır.

                                               

Rəssam

Bizi əhatə edən ətraf aləmin gözəlliyi şair və yazıçını, bəstəkarı və rəssamı yaratmağa ruhlandırır. Ətrafda baş verən hadisələri və varlıqları təsvir etmək üçün yaxşı müşahidəçi olmaq lazımdır. Müşahidəçi - ətrafa tamaşa edən insana deyilir. Rəssam - müşahidə edən, sirli, sehrli təsvirlər yaradan bir insandır.

                                               

Siluet

Siluet, yalnız bir haşiyə, kölgə olaraq bir şeyin vahid rəng kimi görünməsi, kölgəsi. Siluet termini əsasən müəyyən yüksəkliklərə malik şəhərlərin, dağların, coğrafi elementlərin panoramik görüntüsü üçün istifadə olunur. Adı, Étienne de Silhouette 1709-1767 adlı fransız siyasətçisinin adından gəlir. Bəzilərinə görə malikanəsinə dəvət etdiyi sanballı qonaqların siluetlərini asmaqla texnikanın dəb halına düşməsinə səbəb olduğu üçün, bəzilərinin fikrincə, bu şəxsin ölkə idarəçiliyin tətbiq etdiyi məhdud iqtisadi siyasətlərinə görə, daha sonralar daha ucuza başa gələn şəkillərə onu adi verilmi ...

                                               

Stendal sindromu

Stendal sindromu - hiperkulturemiya və ya Florensiya sindromu incəsənətin insan üzərində təsiri nəticəsində, xüsusilə incəsənət əsəri fövqəladə gözəl olduqda və ya çoxsaylı incəsənət əsəri bir məkana toplanmış olduqda insanın ürək döyüntülərinin sürətlənməsi, başgicəllənməsi, ürəkgetməsi, hətta hallüsinasiyalara səbəb ola bilən psixosomatik xəstəlik vəziyyətidir. Bu termin həmçinin digər şəraitlərdəki gözəllik bolluğunu görməyə olan reaksiyanı əks etdirə bilər. Məsələn, təbiətdəki mənzərələr.

                                               

Suzanbağıları (rəsm)

Suzanbağıları, Fransız impressionizm cərəyanının görkəmli rəssamlarından olan Klod Mone tərəfindən, həyatının son 30 ili ərzində hazırlanmış və 250-ə yaxın yağlıboya tablodan ibarət olan rəsm əsəri. Bu tablolar bir çiçək baxçasının, xüsusilə K. Monenin Parisdəki evinin baxçasındakı kiçik dərə və gölməçələrdə su içində yetişən suzanbağı çiçəklərinin rəsimləridir. K. Mone daha əvvəl Parisdəki Sen-Lazar vağzalı adlı stansiyanın gün ərzində fərqli işıq və hava şəraiti altında rəsmi çəkməsindən ibarət olan "Vağzal Sen-Lazar Seriyasının" və 1890–91-ci illərdə eyni baxış tərzi ilə "Saman Yığınlar ...

                                               

Şəfəq Sultan Əlixanlı

Şəfəq Sultan Əlixanlı -Azərbaycan Radiosu "Ədəbiyyat və İncəsənət" redaksiyasının Baş redaktoru, əməkdar incəsənət xadimi. Şəfəq Sultan Əlixanlı-1955-ci il, sentyabrın 22-də Bakida, ziyalı ailəsində doğulub. Oxuduğu H.Cavid adına 132 saylı orta məktəbdə ədəbiyyat müəllimi Bilqeyis Təhmasib öz elmi və söz-sənət sevgisi ilə onun həyat və sənət yoluna əbədi nur saçıb. 1973-ci ildə Şəfəq Əlixanlı orta məktəbi bitirib.Sevimli müəllimlərinin etimadını doğruldan Şəfəq Əlixanlı 70-cı illərin əvvəllərindən, hələ çox gənc ikən dövrü mətbuatında kiçik yazıları, şeir ve hekayələri ilə çıxış edir "Azər ...

                                               

Şokoladçı qız

Şokoladçı qız - - XVIII əsr isveçrəli rəssam Jan Liotarın ən məşhur tablosu. Burada əlində isti şokolad aparan qulluqçu xanım təsvir olunub. Əsər pastel texnikası ilə perqament üzərində işlənib.

                                               

Təsviri sənət

Təsviri sənət - incəsənətin bir növüdür. Dekorativ və ya tətbiqi sənətlərdən fərqli olaraq, əsasən estetik və ya gözəllik üçün hazırlanmış bir sənətdir, bu da saxsı qablar və ya metal işlənməsi kimi bəzi praktik funksiyaları yerinə yetirməlidir. İtalyan intibahı dövründə inkişaf etdirilən estetik nəzəriyyələrdə sənətkarın, məsələn, çaydanın istehsalı və bəzədilməsi ilə əlaqəli heç bir praktik mülahizələrlə məhdudlaşmadan təxəyyülünü tam ifadə etməyə və göstərməsinə imkan verən ən yüksək sənət hesab olunurdu. Bir sənət əsərinin yaradılması, bir mebel parçası ilə lazım ola biləcəyi kimi, xüs ...

İncəsənət Muzeyi (San-Paul)
                                               

İncəsənət Muzeyi (San-Paul)

San Paulu İncəsənət muzeyi - Braziliyanın və Latın Amerikasının ən məşhur muzeylərindən biri. 1947-ci ildə açılan və sahəsi 10 000 m² olan muzey San-Pauluda yerləşir. Təkcə 2009-cu ildə muzeyə 679 106 nəfər baş çəkmişdir.

                                               

Naxçıvan İncəsənət Kolleci

Kollecdə fortepiano, simli alətlər, nəfəs və zərb alətləri, xalq çalğı alətləri, musiqi nəzəriyyəsi, nəqqaşlıq və heytəltaraşlıq şöbələri fəaliyyət göstərir. Kollec Naxçıvan Muxtar Respublikasının musiqi məktəbləri və mədəniyyət müəssisləri üçün musiqi kadrları, incəsənət işçiləri hazırlayır. Əyani və qiyabi şöbələri var.

Akvarel
                                               

Akvarel

Akvarel - Canlı meymun texnikasıdır. Su ilə birgə istifadə olunan akvarel boyaları incə piqmentli rənglər əmələ gətirməklə müxtəlif rəngkarlıq məqsədləri ilə, adətən kağız üzərində rəsmlər çəkmək üçün istifadə olunur.

İnstallyasiya
                                               

İnstallyasiya

İnstallyasiya - müasir incəsənət forması. Müxtəlif elementlərdən quraşdırılaraq vahid fəza bədiilliyi təsəvvürü verir. İnstallyasiyanın əsasını Marsel Dyuşan və sürrealistlər qoyub.

Komik
                                               

Komik

Komik, komediyaçı və ya gülüş ustası - insanları mimika, hərəkətlərlə və danışıqla güldürən şəxslərdir. O bunu müxtəlif zarafatlarla, komik hallar və "axmaqlıqlarla" əldə edir. Buna oxşar olan yumorist anlayışı da mövcuddur. İkincisi daha çox ədəbiyyat janrına və yumoristik esselərə aid eidlir. Komediyaçı isə bundan fərqli olaraq kino janrına, filmlərə, televiziyaya və dramaturgiyaya aiddir.

Magnum opus
                                               

Magnum opus

Magnum opus - yazıçının, rəssamın və ya bəstəkarın ən yaxşı, ən iddialı əsəri belə adlandırılır. Əlkimyada fəaliyyətin ən son nöqtəsi, yekunu-fəlsəfə daşının və həyat eliksirinin hazırlanması da bu anlayışla adlandırılır.

Polixrom
                                               

Polixrom

Polixrom - müxtəlif rənglərdə bəzəkli memarlıq elementləri, heykəltəraşlıq və s. istifadə olunan dekorasiyasıdır. Termin bir çox rəngdə müəyyən heykəltraşlıq, keramika və memarlıq üslublarını təsvir etmək üçün istifadə olunur.

Sənətşünaslıq
                                               

Sənətşünaslıq

Sənətşünaslıq - incəsənəti və bədii mədəniyyəti, onların həyata münasibətini, bədii əsərlərin forma və məzmununu tam şəkildə öyrənən elmlər toplusu. Sənətşünaslıq həmçinin incəsənət nəzəriyyəsini və bədii tənqidi də öyrənir.